Lần đầu đọc Thần điêu đại hiệp, hẳn rất nhiều người không khỏi luyến tiếc về số phận nhân vật chính Dương Quá khi bị cụt tay. Nhưng ít ai biết rằng chính nhờ tình tiết đó mà Dương Quá đã có chuyển biến tích cực về võ thuật và tính cách. Quá trình chuyển biến về phương diện võ thuật đi cùng với những chuyển biến về tính cách của Dương Quá, điều này chắc chắn liên quan đến dụng ý của Kim Dung khi cho Dương Quá cụt cánh tay. Sau khi cụt tay, kiếm thuật của Dương Quá không còn “màu mè phi thực”, còn về tính cách là sự chuyển hóa từ lãng tử tùy tiện thành đại hiệp điềm tĩnh vững vàng như ngọn núi… Nếu Dương Quá trước khi cụt tay chỉ khiến người ta yêu thích, thì Dương Quá sau khi cụt tay mới thực sự khiến người ta nể phục. Cho dù sau khi cụt tay, ẩn chứa âm thầm trong nội tâm Dương Quá vẫn là sự kiêu ngạo, sự kiêu ngạo này rất giống với sự kiêu ngạo của Độc Cô Cầu Bại. Có lẽ vì thế mà cảm xúc của người xem như tăng thêm bội phần đi cùng với sự khiếm khuyết trên cơ thể Dương Quá. Kim Dung cho Dương Quá cụt tay, một phần là để đảo ngược lại tính cách lãng tử, giúp anh ta phát huy hết khí phách của một trang nam nhi, từ đó gia cố thêm lòng kiên định của Dương Quá trong mối tình sâu sắc với Tiểu Long Nữ, triệt để hoàn thiện cả về kỹ thuật võ công lẫn cảm xúc ái tình. Như vậy, biến cố cụt tay là một ẩn ý rời bỏ sự hào nhoáng bên ngoài, bớt đi những thứ phù phiếm màu mè thiếu thực chất, chỉ có như vậy hình ảnh Dương Quá mới có thể nổi bật lên sức mạnh quyến rũ của một nhân cách chân chính, xứng danh một đại hiệp có khí phách hiên ngang. Chắc hẳn với chi tiết này, Kim Dung muốn nhắn gửi với mọi người trong cuộc sống hiện thực cần không ngừng biết giác ngộ từ nội tâm, giác ngộ về những thứ phù phiếm. Muôn ngàn chúng sinh, trong đó có rất nhiều người thông minh tuyệt đỉnh, nhưng cho đến cuối đời vẫn khó thoát khỏi sự hồ đồ, mà có lẽ lý do chính là thiếu tấm lòng rộng rãi để cởi bỏ những u mê. Hình ảnh Dương Quá cụt tay để rồi công lực đạt mức siêu phàm chắc chắn có ngụ ý sâu xa. Nó khiến cho từ một lãng tử về sau Dương Quá lập được nhiều chiến công cho Đại Tống, cùng phu phụ Quách Tĩnh bảo vệ thành Tương Dương. Trong cuộc Hoa Sơn luận kiếm lần thứ ba, với võ công trác tuyệt, Dương Quá được tôn là Tây Cuồng - một trong Thiên hạ ngũ tuyệt (danh xưng thay cho "võ lâm ngũ bá" trước đó). Khi tìm lại được Tiểu Long Nữ, Dương Quá quyết định cùng thê tử của mình bỏ đi ẩn dật và không ai biết họ đã đi đâu, sống như thế nào. Theo lời của cô gái áo vàng họ Dương (hậu duệ Dương Quá) ở cuối bộ Ỷ thiên đồ long ký thì có nhắc tới "Chung Nam sơn hậu, hoạt tử nhân mộ, Thần điêu hiệp lữ, tuyệt tích giang hồ". Rất có thể Dương Quá và Tiểu Long Nữ đã về Cổ Mộ, lánh ẩn giang hồ, sống cuộc sống tự tại. - @kiemhiep.kimdung