Cách đây 50 năm, ngày 15-10-1964, người thanh niên xứ Quảng 24 tuổi Nguyễn Văn Trỗi làm chấn động thế giới. Anh đã đặt bom trên cầu Công Lý, dự định ám sát Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Mắc Na-ma-ra. Kế hoạch không thành, anh bị bắt và ra đi trong tư thế lẫm liệt, hiên ngang với chỉ 9 phút ngắn ngủi ở pháp trường, nhưng tiếng hô “Hãy nhớ lấy lời tôi” đã thành lời hiệu triệu bao lớp trẻ tiếp tục lên đường đánh giặc. Nguyễn Văn Trỗi bị chính quyền Sài Gòn giam ở Khám Chí Hòa. Chúng dùng mọi thủ đoạn để dụ dỗ, mua chuộc nhưng đều không khuất phục được anh. Ngày 10/8/1964, chúng đưa anh ra Tòa án Quân sự để kết án tử hình. Tại tòa án, khi quan tòa hỏi anh muốn gì, anh đáp: “Tôi chỉ muốn nói vắn tắt một câu: tôi rất tiếc chưa giết được Mắc Namara”. Trước chí khí lẫm liệt của Nguyễn Văn Trỗi, Mặt trận giải phóng Dân tộc Venezuela bắt sống tên trung tá Mỹ Michael Smolen giữa thủ đô Ca-ra-cát và tuyên bố: “Nếu bọn Mỹ - Khánh ở Sài Gòn giết chết Nguyễn Văn Trỗi thì một giờ sau Mặt trận Giải phóng dân tộc Venezuela sẽ hạ lệnh bắn tên Smolen”. Chính quyền Sài Gòn ngay lập tức ra lệnh đình chỉ vô thời hạn bản án của Nguyễn Văn Trỗi. Hai bên đồng ý trao đổi tù binh, nhưng ngay sau khi Micheal Smolen được thả, Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã trở mặt, đưa Nguyễn Văn Trỗi đi xử bắn bí mật ngay sau đó. 9 giờ 59 phút, ngày 15/10/1964, trước sự chứng kiến của nhiều phóng viên nước ngoài, Nguyễn Văn Trỗi bị xử bắn tại Khám Chí Hòa. Trước khi bị xử bắn, anh đã hô lớn “Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”. Chính quyền Sài Gòn còn bí mật chôn xác Nguyễn Văn Trỗi tại nghĩa trang Văn Giáp ở Giồng Ông Tố (nay thuộc phường Bình Trưng Đông, Quận 2, TP Hồ Chí Minh). Không chỉ hành động bất chấp hy sinh mạng sống tại vụ cài mìn ở cầu Công Lý năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi còn thể hiện ý chí và niềm tin sắt đá đến những giây phút bị xử tử. Anh không chấp nhận rửa tội mà còn khẳng định bọn Mỹ, ngụy mới là kẻ có tội, chính là thủ phạm gây ra cảnh xóm làng tan nát, cảnh lầm than chết chóc, con mất cha, vợ mất chồng. Thời gian ở trong ngục tù, anh đã chịu không biết bao nhiêu cực hình tra tấn của địch nhưng vẫn luôn luôn giữ vững khí tiết của người cộng sản, bảo vệ cơ sở cách mạng và tìm cách vượt ngục để tiếp tục chiến đấu. Đã có rất nhiều lần anh nói với kẻ thù “Còn giặc Mỹ, không ai có hạnh phúc cả”. Câu nói ấy không chỉ gây gây xúc động nhân dân Việt Nam mà cả tầng lớp nhân dân tiến bộ trên thế giới. Dù biết trước sẽ bị tử hình nhưng anh vẫn luôn lạc quan, yêu đời. Tại pháp trường, Nguyễn Văn Trỗi rất bình thản, tinh thần quyết chiến, quyết thắng. Khi địch bịt mắt, anh giật tấm băng đen rồi nói: “Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi”. Giây phút cuối cùng anh dõng dạc hô to “Hãy nhớ lấy lời tôi. Đả đảo đế quốc Mỹ. Đả đảo Nguyễn Khánh. Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!” #ahnguyenvantroi#namara#History #vietnam - @khongquenlichsuviet