"A-Ra-Hăng (Arahaṃ) Đức Phật trọn lành". Trọn lành ở đây, là trọn lành cái chi? 1) Đức Phật đã thoát khỏi mọi phiền não. Các vị A-la-hán cũng đã thoát khỏi mọi phiền não, nhưng các ngài vẫn còn những tiền khiên tật. Điều này được nhắc tới trong câu chuyện của Tôn giả Pilindavaccha. Ngài là một bậc A-la-hán, được Đức Phật tán thán và Chư Thiên yêu mến. Nhưng Tôn giả Pilindavaccha lại có thói quen xưng hô thô lỗ với các vị Tỳ-khưu đồng phạm hạnh, hoặc với các Cư sĩ. Một số vị Tỳ-khưu phàn nàn với Đức Phật về sự thô lỗ của trưởng lão. Đức Phật nói rằng, thói quen nói lời thô lỗ đó là do Tôn giả Pilindavaccha tái sanh nhiều kiếp trong các gia đình Bà-la-môn, nhưng tâm ngài rất thanh tịnh và tràng đầy lòng bi mẫn, bởi ngài là một vị thánh A-la-hán. Từ khi giác ngộ, Đức Phật đã diệt trừ hết các tiền khiên tật hoặc dấu vết của phiền não trong các kiếp quá khứ. Đây là ân đức đặc biệt của Đức Phật mà một người ta nên khắc sâu vào tâm mình khi nghĩ tưởng tới ân đức này của Ngài. Sự diệt tận hoàn toàn tam luân đồng nghĩa với sự giải thoát hoàn toàn khỏi các phiền não luân, nghiệp luân, và quả luân. 2) Đức Phật được gọi là Arahaṃ vì Ngài đã chế ngự được các phiền não. Đa phần, người ta chỉ sợ những kẻ thù bên ngoài như kẻ cướp hay rắn rết. Họ không bận tâm đến kẻ thù bên trong, tức là các phiền não, chúng còn nguy hiểm hơn rất nhiều. Người ta phải chịu đau khổ chỉ vì họ có thân và tâm, cùng với các phiền não. Các phiền não là nguyên nhân gốc rễ dẫn đến sự tái sinh và đau khổ liên tục lặp đi lặp lại. Có mười loại ô nhiễm: tham ái, sân hận, si mê, kiêu mạn, tà kiến, nghi ngờ, mệt mỏi (hôn trầm), bồn chồn (trạo cử), không biết hổ thẹn tội lỗi (vô tàm) và không biết lo sợ tội lỗi (vô úy). 3) Vì Đức Phật là bậc có giới đức, định và trí tuệ hoàn hảo, nên Ngài xứng đáng được tôn kính và cúng dường. Những ai tôn kính hoặc cúng dường Đức Phật đều tạo được nhiều công đức, công đức này sẽ đưa tới thành tựu mọi ý nguyện của họ. 4) Vì Đức Phật đã chế ngự được hoàn toàn các phiền não, nên tâm của ngài luôn thanh tịnh dù ở nơi đông người hay ở nơi thanh vắng. Nhiều người giả tạo, tỏ ra là người có giới hạnh trước đám đông nhưng lại làm điều sai trái ở thanh vắng (riêng tư). Tuy nhiên, họ không thể thoát khỏi sự trả quả của ác nghiệp khi đã làm điều bất thiện. Ngay cả việc làm bất thiện ở nơi không bị ai nhìn thấy, người ta cũng không thể không có sự cắn rứt ở lương tâm. Lương tâm là nhân chứng chính xác cho những hành động sai trái, nó là nền tảng làm sanh khởi những cảnh tượng trước khi chết, nó báo hiệu cuộc sống đau khổ trong kiếp vị lai. Đối với Đức Phật, sau khi diệt trừ mọi phiền não, tâm của ngài luôn thanh tịnh, vì ngài hoàn toàn không có ý định nào làm điều tội lỗi, dù chỗ đông người hay chốn thanh vắng. 5) Đức Phật đã phá hủy các căm bánh xe bằng thanh kiếm của Quả vị A-la-hán. Ở đây, căm bánh xe có nghĩa là vòng luân hồi như đã mô tả trong pháp Duyên khởi, và thanh kiếm có nghĩa là trí tuệ của Quả vị A-la-hán. Trục của bánh xe có nghĩa là vô minh, nguyên nhân gốc rễ. Vành của bánh xe có nghĩa là già và chết, trong khi căm xe là các mắt xích, các hành, v.v… Việc phá hủy các căm xe sẽ làm cho bánh xe không thể nào quay được, cũng vậy, sự phá hủy các mắt xích trong chuỗi Duyên khởi cũng có nghĩa là chấm dứt nghiệp hữu luân. Giảng giải Pháp Duyên Khởi (Mahāsi Sayadaw) Soạn dịch Dhana Pālaka Image Om Style - @hatruong8787