@hieuvan_thuongnghe: Phỗng đất làng Hồ - món đồ chơi trung thu mộc mạc từ vùng Kinh Bắc ---------------- Trong mâm cỗ Trung thu xưa, ngoài hoa quả, bánh kẹo ông tiến sĩ giấy hay đèn ông sao thì không thể thiếu được bộ phỗng đất làng Hồ. Bộ phỗng đất gồm 5 hình tượng, mỗi nhân vật mang một ý nghĩa giáo dục con cháu khác nhau: "Ông sư/ông phật" mang ý nghĩa tâm linh, dạy con cháu sống phải có tâm có đức, từ bi hành thiện, lương tâm trong sáng mới trở thành con người tốt. "Ông phỗng" đại diện thế hệ người cao tuổi, người già. "Em bé ôm bông hoa": Thế hệ mầm non, là sự truyền thống nối tiếp tre già măng mọc. "Chim bồ câu": Khát vọng bay cao đôi cánh trên bầu trời; khát vọng hòa bình và dạy con cháu có tính hòa hợp, đoàn kết. "Rùa": Có thể hiểu là thần Kim Quy, khuyên răn con người không được lùi bước, luôn có ý thức vượt lên khó khăn, như con rùa phải vượt qua mọi tất cả khó khăn gian khổ mới có thể tồn tại ở biển cả. Đất dùng để làm phỗng đất phải là đất thó, loại đất có độ kết dính rất tốt, tốt hơn hẳn đất thịt. Để lấy đất thó, cần tranh thủ vào mùa cạn nước, đào đất ở ao, hồ sen hoặc đồng ruộng. Chiều sâu đào đất lý tưởng là từ 2,5 đến 3m. Chỉ lấy lớp đất khoảng 20 đến 30 cm đầu tiên, vì lớp đất này có độ mịn và sạch hơn. Đất đào lên đem phơi khô, sau đó cho vào cối đập, dùng chày giã thành bột mịn. Tiếp tục sàng bột cho đến khi đạt độ mịn mát tay, có màu xám nhạt là đạt. Ngoài đất thó, phỗng đất còn cần sử dụng bột giấy. Bột giấy được làm từ giấy bản, ngâm trong nước bảy ngày cho đến khi mủn hoàn toàn. Dùng tay trộn đều bột đất thó với bột giấy đã mủn. Trong lúc trộn, dùng chày đập liên tục như khi trộn bánh dầy cho đến khi hỗn hợp này quyện lại đến độ dẻo, mịn. Dùng tay vê thử hỗn hợp mà không dính là đạt yêu cầu. Nghề nặn phỗng không đòi hỏi đôi bàn tay khéo léo và tinh xảo như các loại hình nghệ thuật khác. Người nghệ nhân chỉ cần giữ được cái hồn mộc mạc, thân quen vốn có của phỗng. Sau khi nặn xong, phỗng sẽ được đem phơi khô dưới nắng cho se lại. Do tính đặc trưng của đất thó, tượng phỗng không thể làm khô bằng phương pháp nung hay sấy ở nhiệt độ cao. Tuy vậy, phỗng đất vẫn có độ cứng và bền nhất định. Phỗng đất sau khi tạo hình xong thì sẽ được đem đi phơi Sau khi phỗng khô, người nghệ nhân sẽ pha trộn hồ điệp trắng cùng hồ nếp với nước theo một tỷ lệ chuẩn rồi lọc qua khăn cho thật mịn, cuối cùng đem hỗn hợp đó phủ lên bề mặt phỗng. Lớp hồ này sẽ giúp cho tượng phỗng đất thêm bóng và đẹp mắt hơn. Công đoạn cuối cùng là vẽ màu. Tông màu chủ đạo để tô cho phỗng là đỏ, vàng, xanh, đen. Đây là những gam màu truyền thống, khi vẽ lên sẽ tạo cảm giác thân thuộc, gắn bó. #phongdat #hieuvan_thuongnghe #trungthu #midautumn #disanvietnam

Hiểu Văn Thưởng Nghệ

Open In TikTok:

Region: VN

Sunday 05 October 2025 15:51:58 GMT