@hinh.duy3: Bệnh thoá hóa khớp gối 1. Thoái hóa khớp gối là gì? Thoái hóa khớp gối là bệnh lý mạn tính, xảy ra khi: Sụn khớp bị mòn, nứt, mất tính đàn hồi Xương dưới sụn biến đổi (đặc xương, mọc gai xương) Màng hoạt dịch – bao khớp – dây chằng bị ảnh hưởng thứ phát Hậu quả: đau, cứng khớp, hạn chế vận động, có thể biến dạng khớp gối. Đây là bệnh thoái hóa – không viêm nguyên phát, nhưng có thể kèm viêm thứ phát ở giai đoạn muộn. 2. Cấu trúc khớp gối & vai trò sụn khớp Khớp gối gồm: Xương đùi Xương chày Xương bánh chè Sụn khớp bao phủ bề mặt xương Dịch khớp (bôi trơn) Vai trò sụn khớp: Giảm ma sát khi vận động Phân bố lực đều lên xương Hấp thụ chấn động Sụn khớp không có mạch máu – không có thần kinh → khi tổn thương rất khó tự phục hồi. 3. Cơ chế bệnh sinh Thoái hóa khớp gối không chỉ là “mòn do tuổi già”, mà là mất cân bằng giữa phá hủy và tái tạo sụn. Quá trình diễn tiến: 1. Sụn mất proteoglycan → giảm giữ nước 2. Sụn mềm, nứt → mòn dần 3. Xương dưới sụn chịu lực trực tiếp → đau 4. Mọc gai xương (osteophyte) 5. Viêm bao hoạt dịch thứ phát Tạo thành vòng xoắn bệnh lý: Đau → giảm vận động → yếu cơ → tăng tải khớp → đau nhiều hơn 4. Nguyên nhân & yếu tố nguy cơ 4.1. Nguyên nhân nguyên phát Tuổi cao (trên 45–50) Lão hóa tự nhiên của sụn 4.2. Nguyên nhân thứ phát Thừa cân, béo phì (tăng tải khớp gối) Chấn thương gối cũ (rách sụn chêm, đứt dây chằng) Dị dạng trục chi (chân vòng kiềng, chữ X) Lao động nặng, ngồi xổm, leo cầu thang nhiều Thể thao quá mức, sai kỹ thuật Bệnh lý chuyển hóa: gout, đái tháo đường Cân nặng tăng 1 kg → khớp gối chịu thêm 3–5 kg lực khi đi lại 5. Triệu chứng lâm sàng (rất điển hình) 5.1. Đau khớp gối Đau khi đi lại, leo cầu thang Đau tăng khi vận động, giảm khi nghỉ Giai đoạn muộn: đau cả khi nghỉ, về đêm 5.2. Cứng khớp Cứng khớp buổi sáng < 30 phút Hoặc sau khi ngồi lâu đứng dậy 5.3. Lạo xạo khớp Cảm giác “lạo xạo, răng rắc” khi co duỗi 5.4. Hạn chế vận động Khó ngồi xổm Khó đứng lên – ngồi xuống 5.5. Biến dạng khớp (giai đoạn muộn) Chân vòng kiềng / chữ X Teo cơ đùi 6. Chẩn đoán 6.1. Lâm sàng Dựa vào triệu chứng điển hình Khám biên độ vận động, điểm đau 6.2. Cận lâm sàng X-quang (quan trọng nhất) Thấy: Hẹp khe khớp Gai xương Đặc xương dưới sụn Phân độ Kellgren–Lawrence (0–4): Độ 1–2: sớm Độ 3: trung bình Độ 4: nặng (thường chỉ định phẫu thuật) MRI Đánh giá sụn, sụn chêm, dây chằng Dùng khi nghi tổn thương phối hợp 7. Điều trị thoái hóa khớp gối Không thể chữa khỏi hoàn toàn, mục tiêu là: Giảm đau Duy trì vận động Làm chậm tiến triển Tránh phẫu thuật nếu có thể 7.1. Điều trị không dùng thuốc (rất quan trọng) Giảm cân Hiệu quả tốt nhất – rẻ nhất – bền nhất Vật lý trị liệu Tăng sức mạnh cơ đùi Cải thiện độ vững khớp Thay đổi lối sống Tránh ngồi xổm Hạn chế leo cầu thang Đi bộ vừa phải, đạp xe, bơi lội 7.2. Điều trị bằng thuốc Giảm đau Paracetamol NSAIDs (cẩn thận dạ dày – tim mạch) Thuốc tác động chậm Glucosamine Chondroitin sulfate → hiệu quả tùy người, cần dùng lâu dài Tiêm nội khớp Acid hyaluronic: bôi trơn khớp, hiệu quả trung hạn PRP (huyết tương giàu tiểu cầu): đang được nghiên cứu nhiều 7.3. Phẫu thuật (khi nào cần?) Chỉ định khi: Đau nhiều, ảnh hưởng sinh hoạt Điều trị bảo tồn thất bại Thoái hóa nặng (độ 3–4) Các phương pháp: Nội soi làm sạch khớp (ít vai trò) Đục xương chỉnh trục Thay khớp gối nhân tạo (hiệu quả cao nếu chỉ định đúng) 8. Phòng ngừa & làm chậm tiến triển Duy trì cân nặng hợp lý Tập luyện đều đặn, đúng cách Điều trị sớm khi mới đau gối Không chủ quan “đau do tuổi già” KẾT LUẬN Thoái hóa khớp gối là bệnh mạn tính, tiến triển chậm Không chữa khỏi hoàn toàn nhưng kiểm soát rất tốt nếu phát hiện sớm Điều trị hiệu quả nhất là kết hợp: lối sống + tập luyện + thuốc đúng mức#coxuongkhop #coxuongkhop

BS Nguyễn Duy Hinh

Open In TikTok:

Region: VN

Friday 16 January 2026 06:53:46 GMT