@luuly2kar8z: Đế chế La Mã cùng thời với nhà Hán là hai cường quốc lớn nhất của thế giới cổ đại, đại diện cho hai trung tâm văn minh phát triển song song ở Đông và Tây Á-Âu. Khoảng từ thế kỷ II TCN đến thế kỷ II SCN, cả hai đều đạt đỉnh cao quyền lực, kiểm soát lãnh thổ rộng hàng triệu km², dân số hàng chục triệu người và sở hữu bộ máy cai trị tinh vi hiếm thấy trong thời cổ đại. Dù cách nhau bởi sa mạc, núi cao và Con đường Tơ lụa, La Mã và nhà Hán thường được đặt cạnh nhau để so sánh vì mức độ phát triển tương đương và ảnh hưởng lịch sử sâu rộng. La Mã là một đế chế mở rộng bằng chinh phục quân sự, lấy pháp luật và quyền công dân làm trụ cột. Nhà nước La Mã xây dựng hệ thống luật thành văn chi tiết, đặt nền móng cho tư duy pháp lý sau này của châu Âu. Đế chế tổ chức theo mô hình tỉnh (province), cho phép mức độ tự trị nhất định, miễn là trung thành và nộp thuế. Quân đội La Mã chuyên nghiệp, kỷ luật cao, cùng mạng lưới đường xá, cầu cống và đô thị giúp kiểm soát lãnh thổ hiệu quả. Việc từng bước mở rộng quyền công dân cho dân bản địa khiến La Mã có khả năng đồng hóa mạnh, biến các sắc tộc khác nhau thành “người La Mã”. Tuy nhiên, La Mã cũng phụ thuộc nặng nề vào nô lệ, chênh lệch giàu nghèo lớn, đấu đá chính trị gay gắt và dễ rơi vào khủng hoảng nội bộ, dẫn đến sự suy sụp của phần Tây đế chế. Ngược lại, nhà Hán phát triển trên nền tảng nhà nước quan liêu tập quyền, coi ổn định xã hội và trật tự đạo đức là cốt lõi. Triều đình Hán xây dựng hệ thống quan lại dựa trên học vấn Nho gia, đề cao trung quân, hiếu đạo và nghĩa vụ xã hội. Nhà nước kiểm soát chặt đất đai, thuế khóa, nông nghiệp và các ngành chiến lược như muối, sắt. Thay vì đồng hóa bằng quyền công dân như La Mã, nhà Hán đồng hóa bằng văn hóa, ngôn ngữ và lối sống, tạo nên bản sắc “Hán” bền vững. Nhờ đó, dù triều đại Hán sụp đổ, mô hình nhà nước và văn minh Trung Hoa vẫn tiếp tục qua các triều đại sau. Điểm hạn chế là bộ máy quá tập trung vào trung ương, dễ bảo thủ và bị tê liệt khi triều đình suy yếu. So sánh tổng thể, La Mã mạnh về luật pháp, quân sự và hạ tầng, còn nhà Hán mạnh về quản trị hành chính, văn hóa và tính liên tục lịch sử. La Mã để lại di sản trực tiếp cho châu Âu hiện đại, trong khi nhà Hán đặt nền móng cho mô hình nhà nước Đông Á suốt hơn hai nghìn năm. Hai đế chế khác nhau về con đường phát triển, nhưng đều chứng minh rằng thế giới cổ đại đã từng đạt đến trình độ tổ chức và tư duy chính trị rất cao. #lichsu #vanhoa #trunghoa #chinhtri #CapCut

cửu long du hiệp :

tổng lực thì kèo nghiên về nhà Hán. nhưng nếu ngang quân số thì La Mã nhỉn hơn nhé. vì binh lính La Mã là dạng chuyên nghiệp, còn nhà Hán chỉ khoản 30-50% là chuyên nghiệp. còn lại là bán quân sự, có việc mới triệu tập.

Cường Nguyễn :

nhà Hán chấp 3 la mã

Albert_VEVO :

La Mã tồn tại 1600 năm lận, quản trị Hán sao so được

Đinh Nam :

Mấy ông bảo nhà Hán đánh bại Hung Nô còn Hung Nô bón hành La Mã sai quá. Nhà Hán trước khi đánh được Hung Nô thì nhà Hán cũng từng bị vây khốn, gả công chúa cho Hung Nô đấy thôi. Khi người Hung đánh La Mã nói đúng hơn là Tây La Mã thì lúc đó quân Hung đang được chỉ huy bởi Attila một cá nhân kiệt xuất, còn Tây La Mã chỉ kéo dài hơi tàn ( sau hơn 30 năm sụp đổ ) , lấy lúc quân Hán mạnh nhất ( thời Hán Vũ Đế ) so với lúc quân La Mã yếu nhất ( thời Tây La Mã ) thì nó rất khập khiễng. Nếu so sánh hay so sánh dưới thời của Hán Vũ Đế với thời của Caesar, Augustus thì hợp lí hơn nhiều

Will :

nhà Hán đánh tụi Hung chạy qua tới tận Châu Âu, rồi tụi La Mã bị Hung Nô đánh cho tan rã thành Tây La với Đông La ..sau này nhà Đường đánh Đột Khuyết,đuổi đột Khuyết qua Châu âu lần nữa rồi con Cháu Đột Khuyết san bằng luôn cả Đông La Mã 😂..cả nhà Hán với nhà Đường còn không có cửa mà đòi ngang 😂

Vu :

Nhà Hán chỉ có 400 năm

小刘同学🇨🇳 :

Kiệt Nguyễn :

mọi người nhớ đến la mã vượt trội hơn trung hoa nhiều mặt nhưng có một điều mà Hán hơn hẳn. đó là Hán sụp xong sau này nó vẫn thống nhất đc, còn La mã sụp thì châu Âu không bao giờ thống nhất nữa (thậm chí bây giờ hỏi người la mã hiện tại đâu cũng ít người biết). lý do thì

vietnamracyngboi :

Nhà Hán chấp 5 La Mã

Đ𝒂̣𝒕 T :

Ngày đó nhà hán có hàng triệu quân còn la mã thì ít hơn rất nhiều

Logic :

Tưởng la mã cùng thời nhà đường 🥺

rene :

cho hỏi các tiền bối ví dụ thời tần có đánh lại la mã ko 🤔

Bao :

La mã sụp đồ cũng do nguyên nhân gián tiếp từ nhà hán

クシナダ・ルーシー :

vẫn còn đông la mã thây, đã sụp đâu

张豪 :

哈哈😃

｢尺ﾑ乙Ø尺｣ ⸢下Øㄩ尺⸥ :

Nhà hán và la mã sinh cùng thời thì hai bên ngang nhau nha

lý tất thành :

2 bên dùng 2 phương pháp triết học khác nhau. 1 bên thích đập đi xây lại, 1 bên thích cải lương

Phương phè phỡn ## :

La Mã solo với Hán thì ai làm công tác hậu cần tốt thì bên đó thắng 😎😎 thời cổ đại dân ít, đất rộng, tha hồ canh tác, 2 ông đế quốc này cũng ko dư hơi đâu đi bem nhau

⚓ Trạm dừng chân 🚧 :

nhà nào cũng có cái Hay

🧤Nghiện :

hán mạnh nhất là cuối thế kỉ 2 tcn-thế kỉ 1 tcn mà???

Pacopacomama :

Trung ương tập quyền vẫn là phù hợp nhất

vinachiupu :

Hình như sao thời tần cuối thời Hán thì bên châu âu mới thống nhứt lúc đó là thời tam quốc phân tranh la mã bá chủ nha

goiladat :

nếu đặt bàn cân thì đế chế la mã hơn hẳn so với nhà hán , từ quân đội đến văn hoá đế chế la mã khá là vượt trội nhiều mặt , về quân đội đế chế la mã có cơ cấu cấp bậc rõ ràng , quân đội tinh nhuệ đối mặt với nhiều kẻ thù tỏ rõ sự thích nghi linh loạt , rome phát triển dựa trên cơ sở của đế chế macedonia , một đế chế một thời nhét hành hành gần như toàn bộ thế giới trừ tần của trung quốc , trong trăm năm phát triển đế chế la mã luôn liên tục mở rộng đánh chiếm và đồng hoá , từ bán đảo nhỏ bé đến đế chế châu âu, về cơ cấu chính trị la mã là nơi xuất hiện sớm nhất mô hình hội đồng nghị viện , hay gọi là hội đồng bô lão cx đc , nơi mọi quyết định đều dựa trên bỏ phiếu , nó hiệu quả hơn mô hình quân chủ chuyên chế của nhà hán thứ vốn mong manh và dễ bị lật đổ

MTĐT :

Thống nhất với ý kiến của bạn. Nếu xét chặt chẽ về quản lý đất nước thì đúng là La mã tan rã thành nhiều nước còn nhà Hán (đến nhà Thanh) thì không. La mã tan rã dần hình thành nhiều nước độc lập về quản lý đất đai&tổ chức NN, nhưng về tư tưởng (tôn giáo, triết học), văn hóa, khoa học, quản trị… đều có kế thừa nhưng quan trọng là có điều chỉnh, phát triển để hoàn thiện hơn … Chính sự đa dạng, phi tập trung của châu Âu sau khi La mã tan rã đã giúp họ linh hoạt, tự sửa, có kế thừa nhưng có điều chỉnh, tiếp tục hoàn thiện ở các trung tâm văn minh mới. Thí dụ về Tôn giáo, chính đạo tin lành (một nhánh được điều chỉnh từ Thiên chúa La mã) phát triển ở các nước trung, Bắc Âu và Anh quốc đã tạo tiền đề pháp lý cho cách mạng công nghiệp giúp đem lại sự thịnh vượng sau này. Còn từ nhà Hán đến nhà Thanh cơ cấu tổ chức NN và tư tưởng, tôn giáo hầu như không có thay đổi gì nhiều. Chính “sự tan rã” hay không của La mã và nhà Hán mà hầu như toàn bộ nền văn minh (khoa học kỹ thuật và xã hội) của nhân loại đều xuất phát từ phương Tây, còn Trung quốc chiếm 1/7 dân số TG mà có đóng góp được éo gì!

🎓Dawn of the Law 📐 :

Hán không biết so lại Thánh Chế La Mã Thần Thánh không ở đó mà so với La Mã Cổ Đại