බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඌර්ණ රෝම ධාතුව යනු උන්වහන්සේගේ දෙබැම අතර (නළල මැද) පිහිටා තිබූ ඉතා සුවිශේෂී වූ රෝම කූපයකි. මෙය මහා පුරුෂ ලක්ෂණ 32 න් එකක් ලෙස බුදු දහමේ හැඳින්වේ. මේ පිළිබඳව ඇති ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් මෙසේය: * ස්වභාවය: මෙම රෝම ධාතුව ඉතා සියුම් වන අතර, එය සුදු නෙළුම් නූලක් මෙන් සුදු පැහැති වේ. එය දක්ෂිණාවර්තව (දකුණට) කැරකී පවතී. * මහා පුරුෂ ලක්ෂණ: "ලක්ඛණ සුත්ත" වැනි සූත්‍ර වලට අනුව, මෙය පෙර ආත්ම භවයන්හිදී සත්‍ය ගරුකව කටයුතු කිරීම සහ අනුන්ව රවටන්නේ නැතිව අවංකව වාසය කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ලැබෙන අංගයකි. * ආලෝකය විහිදීම: දේශනාවල සඳහන් වන පරිදි, බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙළහර පෑමේදී හෝ විශේෂ අවස්ථාවලදී මෙම ඌර්ණ රෝම ධාතුවෙන් ඉතා දීප්තිමත් ආලෝක ධාරාවක් විහිදේ. * සංකේතය: බුදු පිළිම සහ සිතුවම් නිර්මාණය කිරීමේදී නළල මැද කුඩා රවුමක් හෝ මැණිකක් බඳු සලකුණක් යොදන්නේ මෙම ඌර්ණ රෝම ධාතුව නිරූපණය කිරීමටයි. මෙය බුදුරජාණන් වහන්සේ සතු අසිරිමත් ප්‍රඥාව සහ පාරමිතා බලය පෙන්නුම් කරන එක් සුවිශේෂී ශාරීරික ලක්ෂණයකි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී දේහයේ පිහිටි කන් පෙති පිළිබඳව විශේෂ කරුණු කිහිපයක් බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ සහ මහා පුරුෂ ලක්ෂණ විස්තරවල සඳහන් වේ. මෙය සාමාන්‍ය පුද්ගලයකුට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් වූවකි. කන් පෙතිවල ස්වභාවය සහ දිග බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කන් පෙති උරහිස දක්වා ස්පර්ශ වන තරමට දිගු (දික් වූ) බවත්, ඒවා ඉතා මනාව හැඩගැසුණු (සුප්පතිට්ඨිත) බවත් අටුවා විස්තරවල දැක්වේ. මෙය "ආයත කණ්ණ" (දිගු කන්) ලෙස හඳුන්වයි. මෙහි ඇති විශේෂත්වය * පරම කරුණාවේ සංකේතය: බුදු දහමේ විග්‍රහ වන පරිදි, දිගු කන් පෙති යනු ලෝකයා කෙරෙහි දක්වන අසීමිත කරුණාව සහ සියලු සත්වයන්ගේ දුක් අඳෝනා ශ්‍රවණය කිරීමට ඇති සූදානම සංකේතවත් කරන්නකි. * ප්‍රඥාව සහ සන්සුන් බව: පෙරදිග කලාවේ සහ සංස්කෘතියේ, දිගු කන් පෙති යනු ගැඹුරු ප්‍රඥාව සහ ලෞකික බැඳීම්වලින් මිදුණු ශාන්ත භාවයේ ලක්ෂණයක් ලෙස සැලකේ. * රාජකීය පසුබිම (ඓතිහාසික මතය): බුදු රජාණන් වහන්සේ පැවිදි වීමට පෙර සිද්ධාර්ථ කුමාරයාව සිටි කාලයේදී, එකල රාජකීය සිරිතට අනුව බරැති ස්වර්ණාභරණ පැළඳීම නිසා කන් පෙති දිගු වූ බවට ද මතයක් පවතී. කෙසේ වෙතත්, බුදු දහමේ මෙය සලකන්නේ පාරමිතා බලයෙන් ලත් අසිරිමත් ලක්ෂණයක් ලෙසයි. * අසූවක් අනුබ්‍යඤ්ජන: දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණ වලට අමතරව ඇති අසූවක් අනුබ්‍යඤ්ජන (කුඩා ලක්ෂණ) අතර කන් පෙතිවල මනා හැඩය සහ දිගු බව ගැන සඳහන් වේ. නෙත් (ඇස්): බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ඇස් ඉතා පැහැදිලි, නිල් පැහැයට හුරු (අභිනීල නෙත්) සහ කරුණාවෙන් පිරී තිබුණි. මුඛය: ඉතා රතු පැහැති තොල් සතු වූ අතර, දත් 40ක් ඉතා සමව පිහිටා තිබුණි. 2. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ හිසකේ වල ස්වභාවය බුදු පිළිමවල අප දකින හිස මත ඇති රවුම් හැඩතල (බොහෝ දෙනෙක් මේවා මල් හෝ ගොළුබෙල්ලන් යැයි සිතති) ඇත්ත වශයෙන්ම උන්වහන්සේගේ සැබෑ කෙස් කළඹේ ස්වභාවයයි. දක්ෂිණාවර්තව පිහිටීම: උන්වහන්සේගේ කෙස් රොදවල් ඉතා සියුම් වන අතර, ඒවා දකුණට කැරකී (දක්ෂිණාවර්තව) කුඩා වළලු ආකාරයෙන් හිසට ඇලී පිහිටා තිබුණි. මෙය මහා පුරුෂ ලක්ෂණයක් ලෙස සැලකේ. වර්ණය: උන්වහන්සේගේ හිසකේ අඳුරු නිල් පැහැයට (අංජන වර්ණ) හුරු කළු පැහැයකින් යුක්ත වූ බවත්, ඒවා ඉතා පිරිසිදුව හා මනාව පිහිටා තිබූ බවත් වර්ණනා කෙරේ. ගොළුබෙල්ලන් පිළිබඳ කතාව: ජනප්‍රවාදයේ සමහර තැන්වල බුදුන් වහන්සේ දැඩි අව්වේ භාවනා කරන විට උන්වහන්සේගේ හිස රශ්මියෙන් ආරක්ෂා කිරීමට ගොළුබෙල්ලන් සිය ගණනක් හිස මත රැඳුණු බව කියැවෙන නමුත්, ත්‍රිපිටකයේ හෝ අටුවාවල සඳහන් වන්නේ මෙය මහා පුරුෂ ලක්ෂණයක් ලෙස ශරීරයේම පිහිටි කෙස් වල ස්වභාවය බවයි. නමෝ බුද්ධාය ☸ අමාමෑනි ලොව්තුරා සම්බුදු රජානන් වහන්සේට මගේ නමස්කාරය වේවා..!! සාදු සාදු සාදූ 🙏🙏🙏❤️ - @madu__rnga__ayesh