Người ta cứ mải miết đi tìm thành công giữa cái thời buổi nhộn nhạo này, hệt như kẻ đói rách lảo đảo đi tìm một bát cơm trắng giữa trời đông giá, lúc nào cũng chực chờ cướp đoạt, dẫm đạp lên nhau mà sống. Nhưng khốn khổ thay, đời đâu có đơn giản như những trang sách dạy làm giàu in bìa bóng lộn. Thành công thực ra là một thứ lăng kính đa sắc, mỉa mai thay, mỗi khi bánh xe cuộc đời xoay vần, chà xát con người ta tróc vảy, ta lại thấy nó hiện ra một bộ mặt khác, khi thì dịu dàng mời gọi, lúc lại tàn nhẫn quay lưng. Nó lạnh lùng từ chối mọi sự cô đọng giả tạo, vì làm sao có thể nhốt chung muôn vạn kiếp người – với muôn vạn cái hố sâu thẳm của những bi kịch, những giọt nước mắt nuốt ngược vào trong – vào một cái khuôn mẫu chật hẹp của định nghĩa? Ở cái xã hội ráo riết đua chen này, có kẻ ráo hoảnh coi thành công là phải trèo lên cổ lên vai người khác, là đoạt được quyền uy lẫm liệt, là những con số tiền tỷ choáng ngợp trong tài khoản để ra đường thiên hạ phải ngước nhìn đến sái cổ, sợ hãi mà khúm núm dạ vâng. Nhưng buồn thay và cũng đẹp thay, vẫn còn đó những người cả đời lặn lội trong cơ cực, bươn chải giữa dòng đời đục ngầu, thành công với họ chỉ nho nhỏ và rưng rưng làm sao: một buổi chiều bình yên không chút muộn phiền, một bữa cơm chiều không nơm nớp lo ngày mai con mình đóng tiền học phí bằng gì, không phải nghe tiếng chì chiết của cái nghèo rình rập sau cánh cửa. Thành công, với những kẻ áo gấm về làng, là tiếng vỗ tay rầm rĩ vang dội ngoài kia. Nhưng với những tâm hồn đã hằn sâu chi chít vết xước, nó chỉ đơn giản là một tiếng thở phào nhẹ nhõm, yếu ớt nhưng chân thật, khi vừa bấm bụng lết qua được một nỗi sợ thầm kín, một lần dám cắn răng vứt bỏ sự hèn nhát để sống đúng với bản ngã, thay vì cứ phải tròng vào mặt chiếc mặt nạ dẻo quẹo để cầu cạnh một sự yên ổn giả dối. Tôi đã tận mắt chứng kiến những con người dốc cạn kiệt thanh xuân, bán rẻ cả linh hồn, chà đạp lên ân tình để xây bằng được những cơ ngơi đồ sộ, những đế chế ngạo nghễ chọc trời. Nhưng rồi đêm về, họ lại thức trắng với cõi lòng hoang tàn như bãi tha ma. Trong khi đó, tôi cũng thấy những người mẹ tảo tần, những người cha còng lưng đạp xe giữa chiều mưa vội, thấy thành công rực rỡ nhất đời mình nằm ở việc giữ cho ngọn lửa trong căn bếp chật chội rêu phong luôn ấm áp tình thân, dẫu cho mâm cơm chỉ có đĩa rau luộc và khúc cá kho mặn chát. Đừng, xin đừng cố ép những phận người ấy vào chung một cái định nghĩa thành công khốn nạn nào đó. Vì cái đích mà kẻ này thèm khát đến ứa máu, đau đớn thay, đôi khi lại chỉ là vạch xuất phát điểm, hay một cái trạm nghỉ chân vứt đi của một kẻ khác sinh ra đã nằm trên đống vàng. Suy cho cùng, ngẫm cho kỹ thì thành công vĩnh viễn không phải là một cái thước đo vô tri vô giác mà người đời hăm hở đặt sẵn ra đó, rồi bắt ta phải è cổ tự soi chiếu mình vào như một con rối giật dây. Nó là cái cảm giác tự tại xót xa nhưng thanh thản đến tận cùng, khi ta biết mình đang sống cong queo hay ngay thẳng nhưng vẫn giữ được những giá trị mà mình hằng tin tưởng, dẫu cho những giá trị ấy có bị thế gian dè bỉu là nghèo hèn, là cổ hủ. Thành công chẳng nằm ở việc ta chộp giật được bao nhiêu lợi lộc bỏ vào túi, mà là ta trân trọng đến mức nào những thứ cỏn con mình đang có, và ta bước đi trên con đường gập ghềnh bằng sự đường hoàng ra sao. Đó là một cuộc đối thoại âm thầm, cào xé và thành thật nhất giữa ta với chính lương tâm mình trong những đêm không ngủ. Vì lẽ đó, xin đừng bao giờ mượn cái thước đo phù phiếm của đám đông để cân đo đong đếm sự tử tế và lòng kiêu hãnh của một con người. Cõi người ta mong manh lắm, và sự giàu có của một linh hồn biết rơi nước mắt thì làm sao đo được bằng thước tấc thế gian? - @.chuchill