Trưởng Tôn Hoàng Hậu, hay Văn Đức Thuận Thánh Hoàng Hậu, là Hoàng hậu duy nhất của Đường Thái Tông Lý Thế Dân, sinh mẫu của Đường Cao Tông Lý Trị. Nàng được coi là Thiên cổ Hiền hậu, là vị Hoàng hậu nổi tiếng bậc nhất trong lịch sử TQ, đồng thời là hồng nhan tri kỉ, tình yêu cả đời của Đường Thái Tông. Trưởng Tôn Hoàng Hậu, tiểu tự Quan Âm Tì, xuất thân tôn quý, có dòng dõi bên nội là hoàng tộc Bắc Ngụy, bên ngoại là hoàng tộc Bắc Tề. Cha là Kiêu Vệ tướng quân, mẹ là Cao thị, cháu gái Thanh Hà Vương, con gái Nhạc An Vương, em gái quyền thần Cao Sĩ Liêm. Anh trai nàng là danh thần Trưởng Tôn Vô Kỵ, anh em dòng tộc Trưởng Tôn đời đời xuất sĩ làm quan, môn đệ cực kỳ hiển hách, sử gọi "Môn chuyện chung đỉnh, gia thế sơn hà" Hôn sự của Trưởng Tôn thị được cả gia tộc chọn lựa cẩn thận, chú và cha nàng có ý định liên hôn với Lý gia, anh trai nàng kết giao với Lý Thế Dân từ sớm, cậu nàng cũng đánh giá chàng trai trẻ này rất xuất sắc, nên sớm quyết định hôn sự giữa 2 nhà. Trưởng Tôn thị năm 13 tuổi gả cho Lý Thế Dân cũng mới 16, tình đậu sơ khai, thanh mai trúc mã, như hình với bóng, đi đâu cũng kề cận. Khi mẹ Lý Thế Dân qua đời, Trưởng Tôn thị mới 17 tuổi đã trở thành chủ mẫu, trên dưới đều do một tay nàng sắp xếp. Sau đó, Lý Uyên lên ngôi, Lý Thế Dân trở thành Tần Vương, Trưởng Tôn thị là Tần Vương Phi. Nàng giúp đỡ Tần Vương rất nhiều trong việc thăm dò và ổn định thế cục vào thời điểm này. Sau khi Tần Vương lên ngôi, Trưởng Tôn thị trở thành Hoàng hậu, mẫu nghi thiên hạ. Nàng được đánh giá là khiêm tốn hoà nhã, thông minh mẫn tiệp, có tầm nhìn chính trị hơn người, cần kiệm nhân ái. Nàng đối với Đường Thái Tông hết sức chu đáo, thường xuyên giúp cung nhân và đại thần giải vây khi bị trách phạt, kiềm chế sự nóng tính của Hoàng đế, thường nói chuyện xưa để giúp những vấn đề trong triều. Thái Tông từng nói: "Hoàng Hậu có thể ở mọi phương diện chính sự mà ảnh hưởng đến Trẫm. Đối với Trẫm muôn vàn lợi ích" Trưởng Tôn Hậu sinh cho Đường Thái Tông 7 người con: Thường Sơn Vương Lý Thừa Càn, Bộc Cung Vương Lý Thái, Đường Cao Tông Lý Trị, Trường Lạc Công chúa, Thành Dương Công chúa, Tấn Dương Công chúa, Tân Thành Công chúa. Vì yêu thương Hoàng Hậu, Đường Thái Tông là Hoàng đế đầu tiên và duy nhất đích thân nuôi nấng Công chúa, vô cùng yêu thương tất cả con cái do nàng sinh ra. Đường Thái Tông khi đánh chiếm Tấn Dương cung, có được Ngọc long tử, là một vật quý cát tường, không ai có được, đem về tặng Trưởng Tôn thị. Sau nàng đem cho Lý Trị, rồi đời đời truyền lại cho các Hoàng đế thời Đường, gọi là Quốc thụy. Cả 2 được mệnh danh là cặp Đế Hậu tình thâm nổi tiếng, Hoàng đế đối với nàng tình nghĩa long trọng, vừa kính vừa yêu, hết sức quyến luyến. Trưởng Tôn Hoàng hậu có thể coi là người có sức ảnh hưởng lớn bậc nhất đối với Thái Tông. Khi Hoàng hậu bệnh nặng, Hoàng đế đích thân cầu phúc, tìm kiếm danh y khắp nơi, đồng thời lệnh 392 ngôi chùa linh thiêng ngày đêm cầu nguyện cho nàng. Sau khi Hoàng hậu qua đời, Thái Tông đau buồn không dứt, đích thân đưa tang, nghi lễ long trọng, rồi tự ghi nội dung văn bia, xây Nguyên cung, lệnh cung nhân phụng dưỡng vong linh Hoàng hậu cẩn thận. "Giờ đây Hoàng hậu không còn ở bên Trẫm, khiến Trẫm cảm thấy mọi thứ đều trở thành hư vô... không thể quên đi hình bóng của nàng" Thái Tông tự chọn thụy hiệu cho nàng, phục thụy của Hoàng hậu cũng là đặc biệt nhất, vì song thụy (2 chữ) là rất hiếm, vốn chữ "Văn" đã được cho là đẹp nhất, Hoàng đế còn thêm chữ "Đức". Hoàng đế cho xây toà lâu để hàng ngày lên đó ngắm mộ Hoàng hậu cho bớt hoài niệm, và nói từ khi nàng mất, mình ăn không ngon, tâm trí hốt hoảng, nửa đêm mất ngủ, nhớ nhung không quên nổi Thái Tông cũng giữ thói quen từ thời trẻ là thường xuyên cầu phúc cho ái thê, nên sau khi nàng mất vẫn xây rất nhiều chùa chiền, trong đó có Đại Từ Ân tự nổi tiếng. Từ ngày thành thân, cả 2 vẫn luôn chung phòng, khi trở thành Đế Hậu vẫn ở cùng tẩm cung, sau khi mất cùng hợp táng Chiêu Lăng theo di nguyện của Hoàng đế, "sống chung chăn, mất chung huyệt" - @luv_vivivi