@ahmadii956: قلعه هزاره‌ها در چنداول قلعه هزاره‌ها از گذرهای قدیمی چنداول است. این محله در بخش غربی چنداول موقعیت داشته و از شمال به سرک عمومی وصل‌کننده شرق و غرب کابل، از غرب به شفاخانه گندنا سابق (ابن‌سینای امروزی)، از جنوب به کوه شیر دروازه و از شرق به سایر گذرهای چنداول پیوند می‌یابد. در گذشته، ساختار طبیعی این محله با جوی‌ها و نهرهایی که از اطراف می‌گذشتند، شکل گرفته بود. میان قلعه هزاره‌ها و شفاخانه ابن‌سینا، نهری بزرگ جریان داشت که آب دو آسیاب را تأمین می‌کرد. همچنان جوی دیگری از تنگی للندر سرچشمه گرفته، از مسیر گلباغ، قلعه فتوح و چهل‌ستون عبور می‌کرد و پس از گذر از چنداول، وارد این محله شده و در نهایت به خندق دولتخانه می‌ریخت. درباره نام «قلعه هزاره‌ها» دو روایت در میان بزرگان محل نقل شده است. روایت نخست می‌گوید که چند خانواده از هم‌وطنان هزاره در اینجا سکونت داشتند و نام محل از آنان گرفته شده است. اما روایت دوم که معتبرتر دانسته می‌شود، به زمان نادر افشار بازمی‌گردد؛ زمانی که او پس از بازگشت از هند، بخشی از سپاهیان خود را در نقاط مختلف کابل مستقر کرد و در این محل، هزار تن از عساکرش را جا داد. از همین‌رو، این ناحیه به «قلعه هزاره‌ها» معروف شد. در حدود هفتاد سال پیش، این محله میزبان میان هشتاد تا صد خانواده بود. خانه‌ها غالباً بزرگ و دارای حویلی‌های وسیع بودند. از جمله، خانه‌ای منسوب به فرقه‌مشر محمد هاشم‌خان (مشهور به زوزو) در این محل قرار داشت. در نزدیکی آن، حویلی بزرگی وجود داشت که پیش‌تر باغچه‌ای وسیع بود و زمانی محل اقامت سید عالم‌شاه، پادشاه بخارا، پس از پناهندگی به افغانستان به‌شمار می‌رفت. این باغ بعدها به چندین حویلی و حتی به سرایی برای مسافران و مواشی تبدیل شد. بافت کوچه‌ها در قلعه هزاره‌ها پیچیده و زنده بود؛ کوچه‌هایی که به شاخه‌های مختلف تقسیم می‌شدند و در هر گوشه آن، خانه‌ای، تکیه‌خانه‌ای یا زیارتی قرار داشت. از جمله می‌توان به تکیه‌خانه‌های زوار واحد، سید حسین آقا و لالا شیر و نیز زیارت «شاه نجف» اشاره کرد که برای باشندگان محل جایگاه معنوی داشتند. آنچه قلعه هزاره‌ها را از دیگر محلات متمایز می‌ساخت، روح همزیستی و برادری میان ساکنان آن بود. در این محله، سادات، قزلباش‌ها، اهل سنت و جماعت، شیعیان، هزاره‌ها، تاجک‌ها و دیگر اقوام، سال‌ها در کنار هم با صلح و احترام زندگی می‌کردند. در مرکز این زندگی جمعی، مسجد قلعه هزاره‌ها قرار دارد؛ جایی که نمازهای پنج‌گانه و اعیاد با جماعت برگزار می‌شود و آموزش قرآن کریم برای کودکان و بزرگسالان جریان دارد. حضور علمای دینی و قاریان برجسته، این مسجد را به کانون معنوی محله تبدیل کرده و بسیاری از جوانان در همین‌جا با تلاوت قرآن و علوم دینی آشنا شدند. افزون بر این، قلعه هزاره‌ها محل پرورش چهره‌های فرهنگی و علمی نیز بود. معلمان، استادان دانشگاه، انجینران، داکتران و کسبه‌کاران در این محله زندگی می‌کردند و هر یک سهمی در رشد اجتماعی آن داشتند. #سروش‌مهرنوش‌نیکزاد سرچشمه از خاطرات پوهنوال داکتر اسد الله حیدری

Ahmad🇨🇭313

Open In TikTok:

Region: CH

Saturday 02 May 2026 06:56:48 GMT