Ai cũng biết âm nhạc ảnh hưởng đến tâm trạng, nhưng không phải ai cũng nhận ra nó tác động mạnh đến chính bộ não như thế nào. Khi Dr. Daniel Amen quét não bệnh nhân trong lúc cho họ nghe các thể loại nhạc khác nhau, ông nhận thấy: não không phản ứng giống nhau với mọi loại nhạc. Nhạc cổ điển (classical) liên tục tạo ra những mô hình hoạt động lành mạnh nhất: bình tĩnh, có tổ chức và hoạt động mạnh ở các vùng liên quan đến tập trung, điều tiết cảm xúc và sáng tạo. Nhạc country cũng cho kết quả tốt một cách khá bất ngờ. Ngược lại, heavy metal và những thể loại nhạc mạnh, dồn dập lại cho thấy hiệu ứng trái ngược: làm rối loạn hoạt động não, gây kích thích quá mức và xuất hiện các kiểu hoạt động liên quan đến bất ổn cảm xúc và kiểm soát xung động kém. Từ góc độ khoa học thần kinh, loại nhạc bạn nghe thường xuyên có thể ảnh hưởng rõ rệt đến nhận thức, sự chú ý và khả năng ghi nhớ. Âm nhạc tác động trực tiếp đến hệ dopamine và mức độ kích thích (arousal), từ đó quyết định việc não mã hoá và truy xuất thông tin hiệu quả đến đâu. Cơ chế này được gọi là xử lý phụ thuộc trạng thái (state-dependent processing). Những loại nhạc kích thích cao, tiết tấu nhanh, nhiều lời sẽ làm tăng tải nhận thức (cognitive load), cạnh tranh với trí nhớ làm việc (working memory) từ đó giảm hiệu suất trong các nhiệm vụ cần tập trung và ghi nhớ. Ngược lại, những loại nhạc có cấu trúc rõ ràng hoặc không lời có thể ổn định hoạt động thần kinh và cải thiện tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu trong não, giúp bạn tập trung tốt hơn. Về lâu dài, việc nghe lặp lại sẽ định hình cách bạn chú ý. Nếu liên tục tiếp xúc với kích thích cao, não có thể bị điều kiện hoá theo hướng giảm khả năng tập trung dài hạn và kém chịu được những nhiệm vụ ít kích thích. Điều này thể hiện qua việc giảm khả năng duy trì chú ý và ghi nhớ. Ngoài ra còn có yếu tố cảm xúc. Âm nhạc củng cố lặp lại một trạng thái cảm xúc nào đó có thể khiến các mạch thần kinh thiên lệch về trạng thái đó, từ đó ảnh hưởng đến khả năng điều tiết cảm xúc và sự linh hoạt nhận thức. Điều này không có nghĩa là bạn không thể nghe những gì mình thích. Nhưng nó cho thấy playlist của bạn có thể đang ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần nhiều hơn bạn nghĩ. Âm nhạc là một dạng kích thích não bộ: có những giai điệu giúp não mạnh hơn nhưng cũng có những thứ khiến nó kiệt sức. Khi hiểu điều này, bạn có thể dùng âm nhạc một cách có ý thức hơn để tăng năng lượng, làm dịu, tăng tập trung hoặc hỗ trợ cảm xúc. Không có thể loại nào tốt hay xấu tuyệt đối. Nhưng cường độ, bối cảnh và tần suất bạn nghe sẽ định hình cách não bạn xử lý thông tin và hoạt động dưới áp lực nhận thức. #brain #danielamen #jayshetty #wellbeing #foryou - @kenbylamdong1