مسیار ــ زەواجی مسیار : بریتی یە لەوەی پیاوێک ئافرەتێک مارە دەکات بەشێوەیەک شەرعی وهەموو شەرت ومەرجەکانی تێدایه ، بەڵام ئافرەتەکە لەهەندێ مافی خۆی دەبورێت وەک : خانو ونەفەقە ، ومانەوە لەلای . ئەو هۆکارانەی کەبوونەتە هۆی دروست بوونی ئەم جۆرە زەواجە زۆرن ، لەوانە : 1. زۆر بوونی قەیرەیی کچان بەهۆی ژن نەهێنانی گەنجان ئەوەش بەهۆی زۆری مارەیی ومەسڕەفی ژن هێنان ، یاخود بەهۆی زۆر بوونی تەڵاقەوە ، لەبەر ئەم هۆکارانە هەندێ لەئافرەتان ڕازی دەبن بەوەی ببنە خێزانی ودووەم وسێیەم وتەنازول دەکەن لەهەندێ لەمافەکانیان . 2. پێویستی مانەوەی ئافرەت لەماڵی کەس وکاری جا بەهۆی ئەوەوە بێت کەخۆی بەتەنها سەرپەرشتیاری کەس وکاریەتی ، یاخود توشی شەلەل بووە وکەس وکاری پێیان خۆش نی یە ئەو مەسئولیەتە بدەنە سەر مێردەکەیدا ، ویاخود منداڵی هەیە وناتوانێ بچێت بۆ ماڵی مێردەکەی و هاوشێوەی ئەم هۆکارانە . 3. حەز کردنی هەندێ لەپیاوان کەئافرەتان لەهەندێ لەمافەکانیان بوورن لەبەر پێویستی ئافرەتان خۆیان ، یاخود پیاوەکە پێویستی بەخێزانی تر ، وڕابواردنی موباح بێت ، بەبێ ئەوەی ئەو کارەی کاریگەری دروست کات لەسەر ماڵ ومنداڵی . 4. هەندێ جار پیاوان حەز ناکەن خێزانی یەکەمیان بزانێت ژنی تری هێناوە لەترسی ئەوەی توشی کێشەو مەشاکیل ببێت . ئائەمانە گرنگترین هۆکارەکان بوو . ــ حوکمی زەواجی مسیار : زانایان جیاوازن لەبارەی حوکمی ئەم جۆرە زەواجەوە ، هەندێکیان پێیان وایە دروستە ، وهەندێکی تریان پێیان باش نی یە، وئێمە چەند تێبینیەک دەخەینە ڕوو : یەکەم : هیچ یەکێک لەزانایان نەیان وتووە ئەم زەواجە باتڵە وسەحیح نی یە ، بەڵکو بۆیە ڕێگریان لێ کردووە لەبەر ئەو زیانانەی کەبەئافرەتەکە دەگات ، وهەندێ جار ڕەنگە پیاوێک لەگەڵ ئافرەتێکدا بەحەرامی ڕابوێرێت وئیدعای ئەوە بکات مارەی کردووە ، وهەروەها ئەو منداڵانەی کەلەو ئافرەتە دەبێت پەروەردەیەکی دروست پەروەردە نابن لەبەر دووری باوکیان لێیان . دووەم : هەندێ لەو زانایانەی کەبەدروستیان زانیووە و پاشان پەشیمان بوونەتەوە ، وەکو شێخ عبد العزيز بن باز و شێخ عبد العزيز آل الشيخ ، وەهەروەها شێخ محمد بن صالح العثیمین سەرەتا بە دروستى دەزانى بەڵام دواتر تەوەقوفی کرد لەنێوان دروستی ونادروستیدا ، بەڵام زانای پایەبەرز شێخ ئەلبانی یەکێکە لەگرنگترین ئەو زانایانەی کەئەم زەواجە بەدروست نازانێ . سێیەم : ئەو زانایانەی کەبەدروستیان زانیووە نەیان بەستووە بەکاتێکی دیاری کراوەوە وەک موتعە ، واتە : نابێت ئەو زەواجە بۆ کاتێکی دیاری کراو بێت ، ونەیان وتووە بەبێ وەلی ئەمری ئافرەت دروستە ، چونکە زەواج کردن بەبێ وەلی ئەمری ئافرەت باتڵە ، وەهەروەها نەیان تووە ئەم عەقدە بەبێ شاهید و ئاشکران کردن دروستە ، بەڵکو پێویستە هەردووکیان هەبن . ــ بۆچوونی زانایان دەربارەی ئەم جۆرە زەواجە : 1. پرسیار کراوە لە شيخ ابن باز رحمه الله : لەبارەی زەواجی مسیارەوە ، ئەوەش ئەوەیە پیاو ژنی دووەم یاخود سێیەم یاخود چوارەم دێنێت ، وەئەو ژنە لەزروفێکدایە وا دەخوازێت لەلای ماڵی باوکی بمێنێتەوە ، جا مێردەکەی لەچەند کاتێکی جیاوازدا سەردانی دەکات لەو کاتانەی کە گونجاوە بۆ هەردوو لا ، جا حوکمی ئەم جۆرە زەواجە چی یه ؟ . لەوڵامدا گوتویەتی : هیچ تێدا نی یە ودروستە گەر هەموو شەڕت ومەرجەکانی عەقدی زەواجی شەرعی تێدا بێت ، کەبریتیە لە حازر بوونی وەلی ئەمری ژنەکە وبوونی دوو شاهیدی عەدل ، وەهەریەک لەژن ومێردەکە هیچ ڕێگریەک نەبێت لەزەواج کردنیان ، بەبەڵگەی گشتگیری ئەم فەرموودەیەیی پێغەمبەر ﷺ : ( أحق ما أوفيتم من الشروط أن توفوا به ما استحللتم به الفروج ) ؛ واتە : لەپێش ترین شەرت کە پێویست بێ پابەند بن پێوەی ئەوەیە کەداوێنی ئافرەتێکتان بەهۆیەوە بۆ حەڵاڵ بووە . وەلەبەر ئەم فەرموودەیە : ( المسلمون على شروطهم ) ، واتە : موسوڵمان دەبێ پابەند بن بەپەیمان وشەرتەکانیانەوە . جا هەرکات ژن وپیاو ڕێک کەوتن لەسەر ئەوەی ئافرەتەکە لەلای ماڵی باوکی بمێنێتەوە ، یاخود ئەو پیاوە بەڕۆژ لای دەمێنێتەوە نەک شەو ، یاخود چەند ڕۆژێک یاخود چەند شەوێکی دیاری کراو لای دەمێنێتەوە : ئەوا دروستە وهیچی تێدا نی یە بەمەرجێک زواجەکە ئیعلان بکەن ، ونەیشارنەوە " انتهى . " فتاوى علماء البلد الحرام " ( ص 450 ، 451 ) ، و" جريدة الجزيرة " عدد ( 8768 ) الاثنين 18 جمادى الأولى 1417هـ . بەڵام هەندێ لەقوتابیەکانی شێخ لێیان گڕاوەتەوە گوایە کۆتا قسەی ئەوە بووە فەتوای بەدروستی ئەم جۆرە زەواجە نەداوە ، بەڵام ئێمە هیج شتێکی نوسراومان لەبەر دەستدا نی یە تاوەکو پشتی پێ ببەستین . 2. وەهەروەها پرسیار کراوە لە شيخ عبد العزيز آل الشيخ حفظه الله : قسەیەکی زۆر دەکرێت لەبارەی دروستی ونادروستی زەواجی مسیارەوە ، بۆیە داوا لەبەڕێزتان دەکەین قسەیەکی یەکلا کەرەوەی تێدا بکەن لەگەڵ ڕوون کردنەوە شەڕت ومەرجەکانی گەر - @armanj_p