“Hindi Ako Magaling sa School… Pero Hindi Pala Grades ang Sukatan sa Totoong Buhay” Hindi ako matalino. Yan yung bagay na matagal kong tinanggap sa sarili ko. Hindi ako honor student. Hindi ako quiz bee material. Hindi rin ako yung estudyanteng kayang magsolve agad sa board habang pinapalakpakan ng klase. Sa totoo lang, minsan pasang-awa pa grades ko. At sanay na kong makarinig ng: “Sayang. Mabait naman sana kaso di matalino.” Pero alam mo yung masakit? Kapag mahirap ka na nga… tapos hindi ka pa magaling sa school. Parang feeling mo wala kang laban sa buhay. Anim kaming magkakapatid. At bawat gabi, parang magic yung ginagawa ni Mama sa isang lata ng sardinas. Bubuksan niya yun. Tapos dadagdagan nang dadagdagan ng tubig. Hanggang sa halos sabaw nalang. Minsan nangingiti pa siya habang hinahalo. “Mas masarap pag maraming sabaw.” Pero alam naming lahat na hindi yun totoo. Ginagawa lang niya yun para magkasya saming pito. Kapag may malalaking piraso ng sardinas, hinahati pa ni Mama. Minsan yung pinakabunso lang may totoong laman. Kami sabaw nalang. Pero kakain pa rin kami nang masaya kunyari. Kasi ayaw naming makita siyang malungkot. Sa school naman, hindi ako yung estudyanteng may magandang lunchbox. Wala rin akong baong burger o fried chicken gaya ng iba. Minsan tigpipisong chichirya lang ulam ko. Minsan toyo. Minsan sabaw ng sardinas na nilagay ko sa maliit na bote. At tuwing lunch break… habang nag-uunahan mga kaklase kong lumabas para kumain… ako naman dahan-dahang naglalakad papuntang CR. Hindi para umihi. Kundi para doon kumain. Sa pinakadulong cubicle ako pumapasok. Doon ako tahimik na sumusubo habang naririnig ko tawanan ng mga estudyante sa labas. Minsan may papasok. Mapapahinto sila. “May kumakain?” Bigla akong tatahimik. Hihintayin ko muna silang lumabas bago ulit susubo. Hindi dahil maarte ako. Kundi dahil nakakapagod kaawaan ng tao. At oo… madalas din akong hindi nagbabayad ng pamasahe. Kapag siksikan sa jeep, magpapanggap akong tulog. Minsan mabilis bumababa bago maningil. Minsan naglalakad pauwi kapag nahuli. Hindi dahil proud ako doon. Kundi dahil minsan kailangan mong mamili: Pamasahe ba… o bigas? At sa bahay namin, bawal maarte. Hindi ako matalino. Pero marunong akong dumiskarte. Habang mga kaklase ko puro grades iniisip… ako natutong magbenta. Noong high school, nagbebenta ako ng load. Pag summer, tagabuhat sa palengke. Nagbabarker minsan. Naglilinis ng motor. Nag-aayos ng sirang electric fan ng kapitbahay kahit YouTube lang pinanood ko. Kahit anong pagkakakitaan, pinapatulan ko. At doon ko napansin isang bagay. Hindi ako magaling magsolve ng math problems. Pero magaling ako kumausap ng tao. Hindi ako magaling sa essays. Pero mabilis ako matuto kapag actual na trabaho na. Hindi ako top student. Pero marunong akong humanap ng paraan. Noong graduation, habang umiiyak mga honor students sa medals nila… ako tahimik lang. Kasi hindi ko alam saan ako pupulutin pagkatapos. Wala kaming pera pang-college. At kahit meron… alam kong hindi para sakin classroom. Kaya pagkatapos ng graduation, nagtrabaho agad ako. Helper. Encoder. Delivery rider. Salesman. Lahat pinasok ko. Habang iba kong kaklase naghahanap pa rin trabaho years after college… ako paunti-unting umaangat. Hindi mabilis. Hindi madali. Pero tuloy-tuloy. Hanggang sa natuto akong magbuy and sell. Nagsimula sa ukay. Hanggang naging appliances. Hanggang sa online business. Hanggang sa isang araw… nakapagpatayo ako ng maliit na bahay para kay Mama. Naalala ko pa nung unang gabi naming lumipat. Tahimik lang si Mama habang nakatingin sa kisame. Kasi first time naming may bahay na hindi tumutulo. Tapos bigla siyang umiyak. “Anak…” “Hindi ka man naging honor student…” “ikaw naman unang nagpaahon satin.” Doon ako unang napaiyak nang ganun. Kasi buong buhay ko… pakiramdam ko kulelat ako. Na mas lamang yung matatalino. Pero doon ko narealize: Sa totoong buhay… hindi pala laging patalinuhan. Minsan… pagalingan kumapit. Pagalingan dumiskarte. Pagalingan bumangon kahit walang kasiguraduhan. At minsan… yung estudyanteng tahimik na kumakain sa CR noon— siya pala yung unang mananalo pagdatin - @kuyamid2ndaccount