@meer.jamal5: چیرۆکی ئەو دەنگەی لە قوڵایی گەردوونەوە دێت؛ ڕاستی زانستی بابەتی "ئەستێرەی تاریق" چییە؟ 🌌 بهێنەرە بەرچاوی خۆت لە ناو تاریکی و بێدەنگییەکی ڕەهای ناو فەزادایت ، لەپڕ دەنگێکی ڕیتمی وەک لێدانی چەکوش یان تەقەی دەرگا لێدان دەبیستیت. هاندەرانی سۆشیاڵ میدیا دەڵێن ئەمە دەنگی ڕاستەقینەی ئەستێرەی "الطارق"ە کە لە قورئاندا هاتووە، بەڵام با پێکەوە گەشتێکی کورت بکەین بۆ قوڵایی فەزا و بزانین زانستی فەلەکناسی لەمبارەیەوە چی دەڵێت. پاڵەوانی ئەم چیرۆکە تەنێکی فەلەکی سەیرە کە لە ساڵی ١٩٦٧دا لەلایەن فەلەکناسێکی گەنج بە ناوی جۆسلین بێل دۆزرایەوە، کاتێک ئاماژەیەکی ڕادیۆیی ڕیتمی تۆمارکرد کە چەند چرکەیەک جارێک دووبارە دەبووەوە. دواتر دەرکەوت ئەمە جۆرێکی تایبەتە لە ئەستێرەی نیۆترۆنیی زۆر چڕ کە پێی دەوترێت "پەڵسار". ئەم ئەستێرانە بە خێراییەکی شێتانە و سەدان جار لە یەک چرکەدا بە دەوری خۆیاندا دەسووڕێنەوە و تیشکی موگناتیسی بەهێز لە جەمسەرەکانیانەوە دەردەکەن، ڕێک وەک منارەی دەریایی یان فانۆسی دەریایی کە تیشکەکەی دەسووڕێتەوە. لەسەر بنەمای فیزیا ڕاستییەکی زانستیی بڕاوە هەیە کە لە بۆشایی ئاسماندا بەهۆی نەبوونی هەوا یان هەر ناوەندێک بۆ گواستنەوەی شەپۆلەکان، دەنگ بوونی نییە. ئەو دەنگەی لە ڤیدیۆکاندا بڵاودەکرێتەوە لە ڕاستیدا وەرگێڕانی کۆمپیوتەریی ئەو شەپۆلە کارۆموگناتیسی و ڕادیۆییانەیە کە ناسا و تلسکۆبەکان تۆماریان دەکەن، پرۆسەیەک کە پێی دەوترێت "Sonification". دەنگی ڕاستەقینەی گۆڕدراوی زۆربەی پەڵسارەکان بەهۆی خێراییە زۆرەکەیانەوە زیاتر لە "وژەی توندی با و ڕەشەبا" یان دەنگی بزوێنەری فڕۆکەیەکی خێرا دەچێت، بە پێچەوانەی ئەو ڤیدیۆ دەستکاریکراوانەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان کە وەک لێدانی چەکوش یاخود تەقەی لێدانی دەرگا نیشانی دەدەن، له ڕووی زمانەوانی و تەفسیرەوە، وشەی "الطارق" لە عەرەبیدا تەنها بە واتای لێدەر نایەت، بەڵکو بە واتای "ئەو گەشتیار یان شتە درەوشاوەیەش دێت کە بە شەو دەردەکەوێت"، هەر بۆیە مۆفەسیرەکانی وەک ئیبن کەسیر و تەبەری پاڵپشت بە دەقی ئایەتەکە کە دەفەرموێت {النَّجْمُ الثَّاقِبُ}، واتای "ئەستێرە درەوشاوەکەیان" بۆ داناوە کە بە ڕووناکییەکەی تاریکی شەو دەبڕێت. دۆزینەوەی ئەستێرەی پەڵسار ڕاستییەکی زانستیی سەرسوڕهێنەرە، بەڵام بەستنەوەی موتڵەقی هەموو دۆزینەوەیەکی نوێی زانستی بە دەقە ئاینییەکانەوە یان بەکارهێنانی دەنگی دەستکاریکراو بۆ چەواشەکاری، لە ڕووی مێتۆدی زانستییەوە دروست نییە. زانست لەسەر بنەمای چاودێری، تاقیکردنەوە و بێلایەنی کاردەکات و هەمیشە ئەگەری گۆڕانکاری بەسەردا دێت، بۆیە پاراستنی هاوسەنگی و بێلایەنی زانستی دوور لە دەمارگیری، باشترین ڕێگەیە بۆ تێگەیشتن لە ڕاستییەکانی گەردوون. ئامادەکردنی: میر ✍️ 🌐سەرچاوە زانستییە باوەڕپێکراوەکان: 🔹ماڵپەڕی فەرمی ناسا (NASA) - تاقیگەی لێکۆڵینەوەی پەڵسارەکان. 🔹کۆمەڵەی فەلەکناسیی شاهانەی بەریتانیا (Royal Astronomical Society). 🔹کتێبی تەفسیری (جامع البيان)ی تەبەری و (تفسير القرآن العظيم)ی ئیبن کەسیر. #فەلەکناسی #زانست #پەڵسار #فەزا #ئەستێرەی_تاریق

5698

2026-05-29 09:22:25

To see more videos from user @meer.jamal5, please go to the Tikwm homepage.