@.user6182246059560: #✌️✌️✌️ኣብ ወርሒ መጋቢት 1988 ብሰንኪ ስዕረት ዕዘ ናደው (Nadew Command) ብህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ (ህግሓኤ)፡ ስርዓት ደርግ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኣፍዓበትን ከባቢኣን (ብፍላይ ከኣ ኣብ ልዕሊ ተዛረብቲ ቋንቋ ትግረ) ጨካን ሰብኣዊ ግፍዕታትን ጃምላዊ ህልቂትን ፈጺሙ እዩ።1. ድሕረ-ባይታ እቲ ውግእካብ 17 ክሳብ 19 መጋቢት 1988 ኣብ ዝተኻየደ ታሪኻዊ ውግእ ኣፍዓበት፡ ህግሓኤ ንምንባር ደርግ ጨፍሊቑ ነታ ስትራቴጂካዊት ከተማ ተቖጻጸራ። እዚ ስዕረት እዚ ንስርዓት ደርግ ዓቢ ሕፍረት ስለዝኾነሉ፡ ህዝባዊ ደገፍ ንምብታኽን ሕነ ንምፍዳይን ኣብ ልዕሊ ንጹሃን ዜጋታት ዘስካሕክሕ ስጉምቲ ወሲዱ።2. እቶም ዝተፈጸሙ ቀንዲ ግፍዕታትጃምላዊ ቅትለትን መጥቃዕቲ ኣየርን፦ ደርግ ድሕሪ እቲ ስዕረት፡ ነታ ከተማን ከባቢኣን ብነፈርቲ ኵናትን ኣጽዋርን (artillery) ብምድብዳብ ብዙሓት ሰላማዊያን ሰባት ቀቲሉ። ንኣብነት፡ ብ19 ግንቦት 1988 ጥራይ ኣብ ኣፍዓበት ዓሰርተ ንጹሃን ዜጋታት ብጭካነ ተቐቲሎም።ጃምላዊ ህልቂት ሽዕብ (ዕለት 12 ግንቦት 1988)፦ እቲ ምስዚ ተኣሳሲሩ ዝተፈጸመ ዝኸፍአ ግፍዒ ኣብ ጥቓ ኣፍዓበት ኣብ ዝርከብ ዓዲ ሽዕብ እዩ ነይሩ። ሰራዊት ደርግ ልዕሊ 400 ዝኾኑ ተዛረብቲ ቋንቋ ትግረ ዝኾኑ ሰላማዊያን ሰባት (ብፍላይ ኣንስትን ቆልዑን) ብማሽንጋን ረሺኖም፡ ገሊኦም ድማ ብታንኪ ረግጺዎም እዮም።ምምዝባልን ስደት ህዝብን፦ በቲ ዝተኻየደ ደብዳባትን ግፍዕታትን ምኽንያት፡ ልዕሊ 110,000 ሰላማዊያን ሰባት ካብ ኣፍዓበትን ዞባ ሳሕልን ተመዛቢሎም። ካብዚኦም እቶም 70,000 ካብ ከባቢ ሽዕብ ክኾኑ ከለዉ፡ ልዕሊ 40,000 ዝኾኑ ድማ ናብ ሱዳን ተሰዲዶም።3. ናይ መነባብሮ ማዕቀብን ራዕድንሰራዊት ደርግ ነቲ ኣብ ከባቢ ኣፍዓበት ዝነበረ ህዝቢ ንምቕጻዕ፦ንቑጠባዊን ሕርሻዊን ንጥፈታት እቲ ከባቢ ኣዕንይዎ።ህዝቢ ቀትርን ብርሃንን ካብ ራዕዲ ነፈርቲ ዝተላዕለ ኣብ በዓትታትን ጎቦታትን ክሕባእ ተገዲዱ።ሓዊ ከየንድዱ ከይርአ) እሞ ነፈርቲ ከይመጻ ብምስጋእ ምኽሻን ከይተረፈ ብለይቲ ጥራይ ይግበር ነይሩ።እዚ ኣብ 1988 ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግረ (ሳሕል) ዝተፈጸመ ግፍዒ፡ ሓደ ካብቶም ብዓለምለኸ ትካላት ከም Human Rights Watch (Africa Watch) ዝተሰነዱ ዓበይቲ ገበናት ኵናት ስርዓት ደርግ እዩ።