Cách bạn phản ứng khi người yêu bỗng dưng biến mất một ngày, giống hệt cách bạn từng khóc đòi mẹ năm bạn một tuổi. Có bao giờ bạn tự hỏi, tại sao cùng đối diện với sự im lặng của người yêu, nhưng chúng ta lại có những cách hành xử hoàn toàn khác biệt? Có người sẽ hoảng loạn nhắn tin dồn dập, có người lại lập tức tỏ ra dửng dưng rồi im lặng biến mất, và cũng có người lại vô cùng bình thản chờ đợi? Để giải mã những hành vi này, chương 2 của cuốn sách Gắn Kết sẽ đưa chúng ta quay ngược thời gian về những năm 1970, bước vào một trong những nghiên cứu chấn động nhất lịch sử tâm lý học của nhà khoa học Mary Ainsworth, mang tên: Thí nghiệm Căn phòng lạ (Strange Situation). Người ta đưa những đứa trẻ một tuổi cùng mẹ của chúng vào một căn phòng đầy đồ chơi. Sau một vài phút, người mẹ sẽ giả vờ bước ra ngoài và để đứa trẻ lại một mình. Khoảnh khắc người mẹ rời đi, và đặc biệt là khoảnh khắc người mẹ quay trở lại, đã bộc lộ trọn vẹn 3 vết sẹo cảm xúc nguyên thủy của con người, tương ứng với 3 kiểu gắn bó khi chúng ta trưởng thành: Nhóm thứ nhất — khi mẹ vừa bước ra, đứa trẻ lập tức khóc gào thét hoảng loạn. Khi mẹ quay lại, nó vừa lao vào ôm chặt, vừa đấm đá, giận dữ trách móc mẹ. Đó chính là tổ tiên của Kiểu gắn bó lo âu (Anxious) sau này. Mỗi khi người yêu chậm trả lời tin nhắn, hệ thống cảnh báo bị kích hoạt, bạn lặp lại đúng hành vi phản ứng nguyên thủy ấy: vừa khao khát dính lấy họ, vừa muốn trừng phạt họ vì đã bỏ rơi mình. Nhóm thứ hai — đứa trẻ tỏ ra vô cùng kỳ lạ. Mẹ đi hay mẹ về, nó đều dửng dưng, thờ ơ, không thèm nhìn mặt và tiếp tục tự chơi một mình. Ai nhìn vào cũng nghĩ đứa trẻ này thật độc lập. Nhưng khi các nhà khoa học gắn máy đo nhịp tim, họ bàng hoàng nhận ra: Bên trong đứa trẻ ấy là một sự hoảng loạn tột độ, nhịp tim của nó đập nhanh đến mức nghẹt thở. Đây chính là khởi nguồn của Kiểu gắn bó né tránh (Avoidant). Bạn chọn cách không quan tâm, bật chế độ máy bay, xây ranh giới thật cao để đẩy người yêu ra xa không phải vì bạn mạnh mẽ, mà vì đó là cách duy nhất bạn biết để bảo vệ một trái tim đang vô cùng sợ hãi. Và Nhóm thứ ba — đứa trẻ khóc một chút khi mẹ đi, nhưng nhanh chóng bình tĩnh lại. Khi mẹ về, nó vui vẻ chạy đến ôm mẹ rồi tự tin chơi tiếp. Đây là gốc rễ của Kiểu gắn bó an toàn (Secure) — những người lớn lên mà không bị ám ảnh bởi nỗi sợ bị bỏ rơi hay sợ sự thân mật. Khi trưởng thành, chúng ta chỉ thay đổi kích thước cơ thể, còn cơ chế yêu thì vẫn giữ nguyên. Bạn không hề chọn người yêu bằng lý trí hay những tiêu chuẩn trên giấy tờ. Bộ não của bạn là một kẻ hoài cổ, nó sẽ tự động tìm kiếm những người có khả năng kích hoạt lại đúng cái 'vết sẹo' cảm xúc mà cha mẹ đã vô tình để lại cho bạn từ thời thơ ấu. Vậy chúng ta ứng dụng điều này vào thực tế thế nào? Tối nay, nếu bạn lại thấy mình chuẩn bị nổi điên vì một dòng tin nhắn chưa rep, hay chuẩn bị im lặng biến mất sau một trận cãi vã, hãy dừng lại 3 giây, nhìn vào đứa trẻ một tuổi đang sợ hãi bên trong mình và tự hỏi: 'Mình đang phản ứng với người yêu, hay mình đang khóc đòi một chỗ dựa từ quá khứ?' Nhận diện được vết sẹo của mình, không phải để đổ lỗi cho cha mẹ, mà là để bạn biết rằng: Ranh giới là để bảo vệ bạn vững vàng, chứ không phải để bạn mang những tổn thương của một đứa trẻ một tuổi đi trừng phạt người mình yêu. #thutimhieu #tamlyhoc #ganket - @th.tm.hiu