Nhiều ngày nay, cụ Chu Văn Uông (81 tuổi) cũng như nhiều người dân làng cổ Bắc Biên, phường Bồ Đề, HN ko khỏi trăn trở trước thông tin hàng nghìn hộ dân trong làng có nguy cơ phải di dời, bàn giao mặt bằng để thực hiện Dự án “Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng”. Cùng một số cụ cao niên ngồi trong đình Phúc Xá, cụ Uông chia sẻ, làng cổ Bắc Biên có lịch sử gắn liền với những biến động của dòng sông Hồng và sự hình thành của kinh thành Thăng Long cách đây nghìn năm. Cụ Uông chia sẻ, với lịch sử hơn 1000 năm, làng ban đầu có tên là An Xá (khu vực chùa Một Cột). Năm 1010, khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long để xây dựng kinh thành, dân làng An Xá đã nhường khu đất đang ở tại trung tâm Thăng Long để về bãi ven sông xây dựng làng An Xá. Sau này, khi vua đi kinh lý thấy dân làng sống trong cảnh lũ lụt liền đổi tên là làng Cơ Xá với ý nghĩa cơ động, linh hoạt, con người chung sống với thiên nhiên một cách ứng biến. Đến thời nhà Nguyễn, tên làng được đổi thành Phúc Xá. Lúc này nạn lở đất vẫn tiếp diễn, dân cư đã di chuyển sang bờ Bắc sông Hồng và đổi tên thành làng Bắc Biên. Đây là quê hương của Thái uý Việt quốc công Lý Thường Kiệt (1019-1105) – vị anh hùng dân tộc chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm 1075, đầu năm 1076. “Bà con làng Bắc Biên chúng tôi từ xưa đến nay có 1 đặc tính kiên cường là bám sông giữ đất. Tính cả chiều dài lịch sử, làng này đã ba lần hy sinh nhà cửa, tài sản hương hỏa vì đại cuộc, vì sự bình an của Thủ đô. Lần thứ nhất là nhường đất lập đô thời vua Lý để ra vùng bãi bồi này. Lần thứ 2 là chấp nhận sống cảnh ngoài đê, chịu thiên tai lũ lụt quanh năm để làm hành lang an toàn đô thị cho kinh thành nội đô. Lần thứ 3 là thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, làng Bắc Biên chính là mật khu an toàn, là bến đưa toàn bộ Trung đoàn Thủ đô rút lui qua sông Hồng an toàn sau 60 ngày đêm khói lửa”. Theo cụ Uông, sau đêm rút lui lịch sử ấy, thực dân Pháp phát hiện ra làng che giấu bộ đội, chúng đã điên cuồng dội bom, đốt phá. Khi bà con tản cư quay về, làng ko còn nổi một nóc nhà, không còn một bóng cây xanh, chỉ còn là 1 bãi hoang tàn. Từ những đôi tay, người dân làng lại cào đất dựng lều, dựng lại từng nếp nhà, khôi phục lại ngôi làng sầm uất với quy mô 1.000 hộ dân với khoảng 5.000 nhân khẩu như ngày hôm nay. “Khi nghe tin có chủ trương Dự án “Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng” nhân dân chúng tôi rất đồng tình ủng hộ, bởi suốt chiều dài lịch sử mình quay lưng lại với sông, trong khi đó con sông là mạch nguồn. Lịch sử của chúng tôi gắn chặt với dòng sông, giờ có thông tin quy hoạch sẽ giải tỏa, đưa dân đi nơi khác, chúng tôi lo lắng lắm. Việc di dời làng có thể sẽ làm tan rã toàn bộ cấu trúc dòng tộc, cắt đứt sợi dây liên kết cộng đồng bền chặt. Nếu đưa dân đi nơi khác, chúng tôi sợ nếu di tích có còn thì hương lạnh, khói tan, ai sẽ là người hằng ngày thắp nén hương dưới mái đình thờ ngài Lý Thường Kiệt, ai gìn giữ hồn cốt nghìn năm của cha ông?”. Tiếp lời cụ Uông, cụ ông Nguyễn Văn Chính (76 tuổi) chia sẻ, làng Bắc Biên sở hữu cụm di tích đình – chùa – đền đã xếp hạng cấp quốc gia gắn liền với lịch sử hình thành kinh thành Thăng Long. Trong đó, chùa Bắc Biên gắn liền với làng An Xá xưa, hiện đang lưu giữ 1 chiếc chuông cổ đúc cách đây gần 340 năm (thời vua Lê Hy Tông) có bài minh ghi rõ Lý Thường Kiệt quê ở làng An Xá đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia. Ngoài ra làng có 4 đền: Đền thờ Đào Kỳ Đại tướng quân, đền Mẫu Thoải, đền Rừng, đền Núi. “Làng là vùng đất có truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nhân dân Bắc Biên đã đóng góp nhiều công sức, hy sinh xương máu cho thắng lợi chung của đất nước. Lịch sử kháng chiến đã chứng minh, làng Bắc Biên là một mắt xích chiến lược trong hệ thống phòng thủ ven sông. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, tiểu đội anh hùng do đồng chí Nguyễn Ngọc Nại chỉ huy đã phối hợp với dân làng để bảo vệ cuộc rút lui thần tốc của Trung đoàn Thủ đô (1946). Nguồn: Gia Khiêm - Danviet.vn #tongbithunguyenphutrong #tbtnguyenphutrong - @user090920152024