@khensambath: យោងតាមក្រមរដ្ឋប្បវេណី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ករណីដែលកូនបំណុលបានទទួលមរណភាព ទាំងដែលមិនទាន់បានទូទាត់បំណុលដាច់ស្រឡះ គឺត្រូវដោះស្រាយទៅតាមគោលការណ៍ច្បាប់ស្តីពី "សិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចរបស់អ្នកបន្តវេន (អ្នកបន្តមរតក)"។ ខ្ញុំសូមបកស្រាយជូនជា ២ ចំណុចធំៗ ទៅតាមសំណួររបស់អ្នក ដូចខាងក្រោម៖ ១. តើម្ចាស់បំណុលមានសិទ្ធិលក់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់កូនបំណុលដោយផ្ទាល់ដៃដែរឬទេ? ❌ ចម្លើយគឺ៖ មិនអាចលក់ដោយចិត្តឯងបានទេ។ ទោះបីជាកូនបំណុលស្លាប់ ហើយជំពាក់ប្រាក់ពិតប្រាកដក៏ដោយ ម្ចាស់បំណុលគ្មានសិទ្ធិស្របច្បាប់ក្នុងការចាត់ចែង ឬលក់ដូរទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ជនរងគ្រោះ (អ្នកស្លាប់) ដោយស្វ័យប្រវត្តិនោះទេ។ នីតិវិធីត្រឹមត្រូវ៖ ម្ចាស់បំណុលត្រូវទាមទារឱ្យអ្នកបន្តមរតក (កូនៗ) យកទ្រព្យសម្បត្តិដែលជាមរតកនោះមកលក់ដោះស្រាយបំណុល ឬម្ចាស់បំណុលត្រូវប្ដឹងទៅតុលាការដើម្បីធ្វើការរឹបអូស និងលក់ឡាយឡុងជាសាធារណៈតាមផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីយកប្រាក់មកទូទាត់បំណុល។ ចាត់ចែងលក់ដោយខ្លួនឯង បើគ្មានការព្រមព្រៀងពីអ្នកបន្តមរតក ឬគ្មានដីកាពីតុលាការ អាចនឹងខុសច្បាប់ (បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ឬរដ្ឋប្បវេណី)។ ២. តើកូនបង្កើតមានកាតព្វកិច្ចសងបំណុលជំនួសម្តាយគ្រប់ចំនួនដែរឬទេ (បើគ្មានលិខិតស្នាម)? ចំពោះសំណួរនេះ ច្បាប់រដ្ឋប្បវេណីកម្ពុជាបានបែងចែកជា ២ ករណី អាស្រ័យលើការសម្រេចចិត្តរបស់កូនៗ (អ្នកបន្តមរតក)៖ ករណីទី ១៖ កូនៗទទួលយកមរតកដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ (ការទទួលព្រមដោយសាមញ្ញ) ប្រសិនបើកូនៗយល់ព្រមទទួលយកទ្រព្យសម្បត្តិ ផ្ទះសម្បែង ឬដីធ្លី ដែលជាមរតកពីម្ដាយមកគ្រប់គ្រង នោះមានន័យថា ពួកគេត្រូវទទួលបន្តទាំងទ្រព្យសម្បត្តិ (សិទ្ធិ) និងទាំងបំណុល (កាតព្វកិច្ច) របស់ម្ដាយផងដែរ។ កាតព្វកិច្ចសង៖ កូនៗមានកាតព្វកិច្ចត្រូវសងបំណុលជំនួស។ ទំហំនៃការសង៖ ប្រសិនបើទ្រព្យសម្បត្តិមរតកមានតិចជាងបំណុល ហើយកូនៗបានយល់ព្រមទទួលមរតកដោយសាមញ្ញរួចហើយ នោះកូនៗត្រូវទទួលខុសត្រូវសងបំណុលនោះរហូតដល់គ្រប់ចំនួន ទោះបីជាត្រូវដកប្រាក់ផ្ទាល់ខ្លួនមកសងបន្ថែមសម្បត្តិក៏ដោយ។ ករណីទី ២៖ កូនៗសុំទទួលមរតកដោយមានលក្ខខណ្ឌ (ការទទួលព្រមមានកំណត់) ច្បាប់អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកបន្តមរតក អាចប្រកាសទទួលមរតកដោយកំណត់ព្រំដែនបាន។ មានន័យថា ពួកគេព្រមសងបំណុលម្ដាយ តែក្នុងកម្រិតស្មើនឹងទំហំនៃទ្រព្យសម្បត្តិមរតកដែលម្ដាយបន្សល់ទុកឱ្យតែប៉ុណ្ណោះ។ ឧទាហរណ៍៖ ម្ដាយបន្សល់ទុកដីមួយកន្លែងតម្លៃ $10,000 តែជំពាក់បំណុលគេ $15,000។ ប្រសិនបើកូនៗប្រើសិទ្ធិ "ទទួលព្រមមានកំណត់" ពួកគេលក់ដីនោះបាន $10,000 យកទៅសងម្ចាស់បំណុល ហើយចំនួន $5,000 ដែលខ្វះនោះ កូនៗមិនមានកាតព្វកិច្ចយកលុយផ្ទាល់ខ្លួនមកសងបង្គ្រប់ឡើយ។ បំណុលដែលនៅសល់ត្រូវរលត់។ ចុះបើគ្មានលិខិតស្នាម (មានតែការដឹងឮ)? ការដែលកូនៗ "ដឹងឮគ្រប់យ៉ាង" គឺជាភស្តុតាងមួយផ្នែក ប៉ុន្តែការខ្វះលិខិតស្នាមជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ (កិច្ចសន្យាខ្ចីប្រាក់) គឺជាចំណុចខ្សោយខាងផ្លូវច្បាប់របស់ម្ចាស់បំណុល។ តាមច្បាប់ ម្ចាស់បំណុលមានបន្ទុកក្នុងការបង្ហាញភស្តុតាងថាមានការខ្ចីប្រាក់ពិតប្រាកដ។ បើគ្មានលិខិតស្នាមសោះ ម្ចាស់បំណុលត្រូវស្វែងរកភស្តុតាងផ្សេងទៀតដូចជា៖ សាក្សីដែលដឹងឮ, សារសំឡេង, ប្រវត្តិផ្ទេរប្រាក់តាមធនាគារ (បើមាន) ឬការសារភាពរបស់កូនៗនៅចំពោះមុខច្បាប់ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីអត្ថិភាពនៃបំណុលនោះ។ ៣. ឯកសារយោងផ្លូវច្បាប់ (ក្រមរដ្ឋប្បវេណី ឆ្នាំ២០០៧) មាត្រា ១១៦២ (ការទទួលព្រមដោយសាមញ្ញ)៖ កាលបើអ្នកបន្តមរតកធ្វើការទទួលព្រមដោយសាមញ្ញ នោះត្រូវបន្តសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចគ្រប់បែបយ៉ាងរបស់ជនរងគ្រោះ (អ្នកស្លាប់) ដោយគ្មានកម្រិតឡើយ។ មាត្រា ១១៦៩ (សិទ្ធិអំណាចនៃការទទួលព្រមមានកំណត់)៖ អ្នកបន្តមរតកអាចធ្វើការទទួលព្រម ដោយមានលក្ខខណ្ឌថា ខ្លួននឹងទូទាត់កាតព្វកិច្ច (បំណុល) របស់ជនរងគ្រោះ... តែត្រឹមក្នុងកម្រិតនៃទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានមកពីមរតកតែប៉ុណ្ណោះ។ មាត្រា ១១៧៥ (ការលះបង់មរតក)៖ កូនៗក៏មានសិទ្ធិ "លះបង់មរតក" ដែរ (មិនយកទាំងទ្រព្យ និងមិនសងទាំងបំណុល) ក្នុងរយៈពេល ៣ ខែ ចាប់តាំងពីដឹងថាខ្លួនជាអ្នកបន្តមរតក។ បើពួកគេលះបង់ ពួកគេគ្មានភារកិច្ចសងបំណុលអ្វីទាំងអស់។ ៤. អនុសាសន៍សម្រាប់ដោះស្រាយ សម្របសម្រួលដោយសន្តិវិធី៖ ម្ចាស់បំណុល និងកូនៗរបស់កូនបំណុល គួរជួបជុំគ្នាជជែកដោយត្រង់ទៅត្រង់មក ដោយសារកូនៗបានដឹងឮរឿងនេះស្រាប់។ គួរធ្វើ "លិខិតទទួលស្គាល់បំណុល និងកិច្ចសន្យាសងប្រាក់ជំនួស" មួយជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ដោយមានការព្រមព្រៀងពីកូនៗ ដើម្បីធ្វើជាមូលដ្ឋានច្បាប់ច្បាស់លាស់។ ការលក់ទ្រព្យសម្បត្តិ៖ ប្រសិនបើកូនៗយល់ព្រមលក់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ម្ដាយ (ដូចជាដីធ្លី ឬផ្ទះ) ដើម្បីយកមកសងបំណុល គួរធ្វើឡើងដោយមានការដឹងឮ និងចុះហត្ថលេខា/ផ្ដិតមេដៃពីកូនៗទាំងអស់ (អ្នកបន្តមរតក) ដើម្បីចៀសវាងទំនាស់ ឬការចោទប្រកាន់ថាម្ចាស់បំណុលរំលោភយកទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ។ ពិគ្រោះជាមួយអ្នកច្បាប់៖ ប្រសិនបើកូនៗបដិសេធមិនព្រមសង ឬមិនសហការ ម្ចាស់បំណុលគួរប្រមូលភស្តុតាងដែលមានទាំងអស់ (ទោះគ្មានកិច្ចសន្យា តែមានសាក្សី ឬភស្តុតាងផ្ទេរប្រាក់) រួចពិគ្រោះជាមួយមេធាវី ដើម្បីរៀបចំការតវ៉ា ឬដាក់ពាក្យបណ្ដឹងសុំរក្សាការពារទ្រព្យសម្បត្តិមរតកនោះនៅតុលាការ។

ឧត្តមសេនីយ៍

Open In TikTok:

Region: KH

Wednesday 10 June 2026 13:06:17 GMT