@basudev_pokhara: मृत्यु : एक अन्त्य होइन, अर्को ढोकाको प्रवेशद्वार भाग – ४ : मृत्युको तयारी कसरी गर्ने ? यस्तो जीवन कसरी जिउने कि अन्तिम क्षणमा कुनै पछुतो नहोस् ? 🕉️ "मृत्युको तयारी मृत्युशय्यामा सुरु हुँदैन, जीवनको हरेक साससँग सुरु हुन्छ।" 🕉️ मानिसको सबैभन्दा ठूलो भ्रम के हो ? "मसँग अझै धेरै समय छ।" यही एउटा भ्रमले लाखौं मानिसको जीवन अधुरो बनाएको छ। उनीहरू भन्छन् भोलिदेखि ध्यान गर्छु। समय मिलेपछि भगवान् सम्झन्छु। अवकाश पाएपछि साधना गर्छु। बूढो भएपछि अध्यात्मतिर लाग्छु। तर मृत्युले कहिल्यै सोध्दैन— "तिम्रो योजना पूरा भयो कि भएन ?" मृत्युले केवल आउँछ। त्यसैले बुद्धले भन्नुभयो "समय अनिश्चित छ, मृत्यु निश्चित छ।" मृत्युको तयारी भनेको के होइन ? मृत्युको तयारी भनेको संसार छोड्नु होइन, घरबार त्याग्नु होइन, जंगल पस्नु होइन, जीवनदेखि भाग्नु होइन। बरु यसको अर्थ हो— हरेक दिन यति सचेत भएर बाँच्नु कि यदि आज अन्तिम दिन भयो भने पनि पछुतो नहोस्। मानिसलाई मृत्यु बेला सबैभन्दा धेरै के कुराको पछुतो हुन्छ ? अध्ययनहरू, आध्यात्मिक अनुभवहरू र जीवनका कथाहरूले एउटा समान कुरा देखाउँछन्। मानिसहरूलाई अन्तिम समयमा सामान्यतया यी कुराको पछुतो हुन्छ— १. आफूले चाहेको जीवन नबाँच्नु अरूले भनेको जीवन बाँचियो। समाजले चाहेको जीवन बाँचियो। तर आफ्नो अन्तरात्माले चाहेको जीवन बाँचिएन। २. प्रेम व्यक्त नगर्नु धेरै मानिस माया गर्छन्। तर भन्दैनन्। एकदिन समय सकिन्छ। शब्दहरू मनमै रहन्छन्। ३. अनावश्यक रिस बोकेर हिँड्नु कतिपय मानिस दशकौँसम्म रिस बोकेर बाँच्छन्। तर मृत्युको नजिक पुग्दा थाहा हुन्छ— त्यो रिसको कुनै मूल्य थिएन। ४. आफूलाई नचिन्नु सबैलाई चिने। संसार चिने। तर आफूलाई कहिल्यै चिनेनन्। यही सबैभन्दा ठूलो पछुतो हो। मृत्युको तयारीका ७ व्यावहारिक उपाय १. हरेक दिन केही समय मौन बस्नु मौन केवल नबोल्नु होइन। आफूलाई सुन्नु हो। बाहिरको संसारबाट केही क्षण भित्र फर्किनु हो। जो मौनसँग मित्रता गर्छ, उसलाई मृत्युको मौनता डर लाग्दैन। २. दैनिक मृत्यु स्मरण यसको अर्थ नकारात्मक सोच होइन। केवल यति सम्झनु— "म पनि एकदिन जानेछु।" यो स्मरणले अहंकार पगाल्छ। लोभ घटाउँछ। प्राथमिकता स्पष्ट बनाउँछ। ३. शरीरलाई साधन ठान्नु आज संसार शरीरको पूजा गर्न व्यस्त छ। तर शरीर साधन हो, गन्तव्य होइन। शरीरको हेरचाह गरौं, तर त्यसकै दास नबनौं। ४. अधुरा सम्बन्धहरू सफा गर्नु क्षमा माग्नुपर्ने छ भने मागौं। क्षमा दिनुपर्ने छ भने दिऔँ। मन सफा नहुँदा मृत्युको क्षण भारी हुन्छ। ५. सेवा र करुणा धेरै मानिस धन छोडेर जान्छन्। थोरैले मात्र प्रेमको छाप छोड्छन्। मृत्युले बैंक खाता लैजान सक्दैन। तर करुणाले चेतनालाई परिष्कृत गर्छ। ६. ध्यानलाई जीवनको भाग बनाउनु ध्यान कुनै धार्मिक कर्मकाण्ड मात्र होइन। यो आफूलाई शरीरभन्दा पर अनुभव गर्ने विज्ञान हो। ध्यान गहिरो हुँदै जाँदा मृत्युको डर कमजोर हुँदै जान्छ। ७. प्रत्येक दिन पूरा जिउनु दिन सकिँदा आफैलाई सोधौं— यदि आज अन्तिम रात हो भने, के म सन्तुष्ट छु ? यदि उत्तर "छु" आउँछ भने, तपाईं सही दिशामा हुनुहुन्छ। सद्गुरुको एउटा गहिरो संकेत सद्गुरु भन्छन्— "मानिस मृत्युबाट होइन, अधुरो जीवनबाट डराउँछ।" धेरै मानिस मरिरहेका छैनन्। उनीहरू त वर्षौँदेखि बिस्तारै मरेर बाँचिरहेका छन्। उनीहरूको उत्साह मरेको छ। जिज्ञासा मरेको छ। आनन्द मरेको छ। सचेतना मरेको छ। यस्तो जीवनभन्दा मृत्यु डरलाग्दो होइन। चेतनालाई झस्काउने कथा कल्पना गर्नुहोस्— तपाईंलाई आज राति निश्चित रूपमा मृत्यु आउने खबर दिइयो। अब के गर्नुहुन्छ ? धन जम्मा गर्न दौडनुहुन्छ ? पद खोज्नुहुन्छ ? समाजमा प्रभाव बढाउनुहुन्छ ? सायद होइन। सायद तपाईं आफ्ना प्रियजनसँग बस्नुहुन्छ। क्षमा माग्नुहुन्छ। भगवान् सम्झनुहुन्छ। आफूलाई हेर्नुहुन्छ। शान्त हुन खोज्नुहुन्छ। अब प्रश्न उठ्छ— जुन कुरा अन्तिम दिन महत्वपूर्ण हुन्छ, आज किन महत्वपूर्ण छैन ? जीवनको सबैभन्दा ठूलो बुद्धिमत्ता जीवनलाई यस्तो बनाऊ कि मृत्यु आउँदा भन्न सकोस्— "मैले बाँच्नुपर्ने जति बाँचें।" "मैले सिक्नुपर्ने जति सिकें।" "मैले प्रेम गर्नुपर्ने जति प्रेम गरें।" "अब जाने बेला भयो भने पनि म तयार छु।" यही आध्यात्मिक परिपक्वता हो। अन्तिम चेतना जगाउने सन्देश एकदिन यो शरीर माटो हुनेछ। नाम इतिहास हुनेछ। तस्बिर सम्झना हुनेछ। तर एउटा कुरा जीवित रहनेछ— तिमीले जीवनमा कमाएको चेतना। त्यसैले जीवनको अन्तिम प्रश्न यो होइन "मैले कति कमाएँ ?" बरु यो हो "मैले कति जागें ?" 🕉️ जसले मृत्युका लागि तयार हुन सिक्यो, उसले जीवनलाई पूर्ण रूपमा बाँच्न सिक्यो। 🕉️ ॐ नमो भगवते वासुदेवाय। 🙏🕉️🙏 #everyoneシ゚ #foryoupagereels #viralpost #viralphotochallenge #everyone

Yogi Basudev Paudel Pokhara

Open In TikTok:

Region: NP

Thursday 11 June 2026 11:54:58 GMT