@yemariamlij01: "ፋኖነት" አፋብን ቴዎድሮስ ዕዝ 24ኛ ክ/ጦር «ፋኖነት» በኢትዮጵያ ታሪክና ባህል ውስጥ ጥልቅ መሠረት ያለው፣ ከጦር ሜዳ ውጊያ አልፎ ሰፊ ማኅበራዊ፣ ሥነ-ልቦናዊና ፍልስፍናዊ ትርጉም የያዘ ጽንሰ-ሐሳብ ነው። ስለዚህ ጥያቄውን በቀጥታ ለመመለስ፦ አይደለም፣ ፋኖነት አፈሙዝ ይዞ መዋጋት ብቻ አይደለም። አፈሙዝ ይዞ መዋጋቱ በግዳጅ ወይም በአስገዳጅ ሁኔታዎች የሚመጣ አንዱ መገለጫው እንጂ፣ የፋኖነት ምንነቱና መሠረቱ ከጦርነት እጅግ የላቀ ነው። የፋኖነትን ምንነት በሦስት ዋና ዋና ምሰሶዎች ከፍሎ ማየት ይቻላል፦ 1. የሞራልና የእሴት መሠረት (The Moral Framework) ፋኖነት በዋናነት ነፃነትን፣ ፍትሕን እና እውነትን የመሻት የውስጥ ማንነት ነው። ለፍትሕ መቆም፦ ፋኖነት በበደል፣ በግፍ እና በጭቆና ላይ የማመፅ ሥነ-ልቦና ነው። ሥርዓት አልባነትን ወይም የአምባገነንነትን ቀንበር ባለመቀበል፣ ለተበደሉና አቅም ለሌላቸው ወገኖች ጋሻ መሆንን ይጠይቃል። በራስ መተማመንና ክብር፦ ፋኖ ለምቾት፣ ለደመወዝ ወይም ለሹመት አይገዛም። የራሱን ክብርና የአገሩን ሉዓላዊነት አሳልፎ ከመስጠት ይልቅ ነፃነቱን መምረጥ የፋኖነት ዋነኛ መለያ ነው። 2. ማኅበራዊና ባህላዊ አውድ (Social and Cultural Context) በታሪክ ሂደት ውስጥ ፋኖነት ማኅበረሰባዊ ዋስትና እና የሕዝብ ልጅነት ነው። የሕዝብ አለኝታነት፦ ፋኖ ከሕዝብ የወጣ፣ በሕዝብ የሚደገፍ እና ለሕዝብ የሚኖር ነው። በሰላሙ ጊዜ አምራች (ገበሬ፣ ነጋዴ፣ ምሁር) ሆኖ ማኅበረሰቡን ያገለግላል፤ ችግርና ወረራ ሲመጣ ደግሞ ወደ መከላከያነት ይለወጣል። ባህላዊ እሴት፦ በኢትዮጵያ ስነ-ጽሑፍና ባህል ውስጥ ፋኖነት ከሀገር ፍቅር፣ ከታማኝነት፣ ከቃል አክባሪነትና ከደግነት ጋር አብሮ የሚነሳ የላቀ የሰብአዊነት ደረጃ ነው። 3. የመጨረሻው አማራጭ፡ አፈሙዝ (The Gun as a Last Resort) አፈሙዝ መያዝ ወይም መዋጋት የፋኖነት መነሻ ሳይሆን የመጨረሻው አማራጭ (Last Resort) ነው። ሰላም፣ ሕግ እና ፍትሕ በጠፉበት፣ የሕዝብ ሕልውና እና ደኅንነት አደጋ ላይ በወደቀበት ወቅት፣ ፋኖነት ራሱንና ወገኑን ለመከላከል ወደ ጋሻና ጦር (ወደ መሣሪያ) ይሸጋገራል። መሣሪያው የሚታጠቀው ለመውረር፣ ሰላማዊ ሰውን ለመበደል ወይም ዘረፋ ለማካሄድ ሳይሆን፤ የተሸረፈን ፍትሕ ለመመለስና ሕልውናን ለማስከበር ነው። ዓላማው ሲሳካና ሰላም ሲወርድ ደግሞ መሣሪያውን አስቀምጦ ወደ መደበኛ ማኅበራዊ ሕይወቱና ወደ ልማቱ የመመለስ ተፈጥሮ አለው። ባጭሩ፦ አፈሙዝ መያዝ የፋኖነት ባህሪ (ተግባር) እንጂ ማንነቱ አይደለም። እውነተኛው ፋኖነት የሚለካው በተሸከሙት መሣሪያ ሳይሆን፣ በልብ ውስጥ ባለው ለሀገርና ለወገን የመቆም፣ የፍትሕ አርበኛ የመሆን እና ለነፃነት የመሠዋት መርህና ጽናት ነው። ይህንን እንዲህ እዝያ ግድም በአፈሙዝ ብቻ ለሚያምኑት ጭንቅላት ካላቸው አስረዳልኝ ክንዴ ይህ የፋኖነት ዕሳቤ ብዙ ህዝብ ያላወቃላቸውን ዕንቁ ወንድሞቻችንን አሳጥቶናል። በህይወት ያለኖችንን ደግሞ እስከ 8 ቁጥር እና ጨለማ እስር ቤት ግርፋት ተፈጥሮአዊ ህጋችነን እስከሚነፈግ ድረስ መከራ ያየንበትና እያየንበት ያለ ትግል ነው ሁሉም ከውጭ አይሆንም ከውስጥ ያለውን በፋኖ ጭንብል የተደበቀ ሌባ ከፋፋይ መታገልም ግድ ይላል ትግሉ የህዝብ እንጅ ዝም ብሎ የግለሰቦች ፊታውራሪ መሆን አይደለም የምንተኩስበት ወንድም ሳይሆን በደም የተጨማለቀ ጥላት አለን።እንረጋጋ ያሰተዛዝባል እንጅ ጠላታችን ብልፅግና 100% ውድቀቱን የምርጫ እለት አረጋግጧል። አሉኝ የሚላቸው የከተማ ማህበረሰቦች እንኳ ፊታቸውን አዙረው ቤታቸውንም ልባቸውንም ቆልፈው ውለዋል ክብር ለትግሉ ሰማዕታት!!!!! ድል ለአማራ ፋኖ!!!!! አዲስ ትውልድ አዲስ ተስፋ አዲስ አስተሳሰብ!!! አፋብን ምዕ/አማራ ቀጠና ቴዎድሮስ ዕዝ 206ኛ ኮር 24ኛ ክ/ጦር ሰብሳቢ