राजनीतिमा व्यक्ति होइन कित्ता हेर्नु पर्छ :- १ ,प्रगतिशील हो कि यथास्थितिबादी २ ,लोकतान्त्रिक हो कि ब्यक्तिबादी ३ ,संघीय हो कि एकात्मक ४ ,आफ्नो अस्तित्वमात्र लादने लदुवा हो कि सह -अस्तित्वबादी '' म ,म ,म ,फेरिपनि म ,मैले मात्र गरेको भन्ने लदुवा हरु झट्ट हेर्दा आकर्षक देखिएपनि यिनीहरुले जटिल मोडमा यस्तो राजनैतिक धोका दिन्छन नि ,त्यो भनि साध्य छैन ..........'' मानौ यहा ठुलो राजनैतिक उथल पुथल भयो - सेनाले शक्ति हातमा लियो रे -बहुदल खारेज भयो रे - राजा आयो रे -............. त्यसबेला यो म ,म ,म ,फेरिपनि म मात्र भन्ने हरुलाई प्रस्ताव जान्छ शक्ति केन्द्रबाट - तिमि प्रधानमन्त्रि बन - बहुदल सहुदल खन्तिखलास -जसरि पनि बिकास गर्नु त हो - तिमि १५ बर्ष प्रधानमंत्री बन -हाम्रो सत्ता थामिदेउ ....................... हो ,त्यसबेला म ,म,म ,मात्र म भन्ने हरु सबैभन्दा पहिले प्रधानमंत्री खान पुग्छन | पद्दति जे सुकै होस् उसलाई मतलब हुदैन ,उसलाई केवल प्रधान मंत्री को कुर्सि मात्र प्यारो हुन्छ र आफ्नो म बाद लादनु छ नि त , होला ,म ,म बादी ले आर्थिक धोका नदेला ,बिकास गर्ला ,गरिब दुखीको घरमा पुगेर तुरुक्क आशु चुवाउला त्यो भिन्दै कुरा हो , तर त्यो भावनात्मक खेतीको क्षतिपूर्ति चाहि पदको लागि कुनैपनि तानाशाह संग राजनैतिक पद्दति मोलमोलाई गरेर असुल्छ -यसमा चनाखो रहनु होला | नेपालमा विश्व बन्धु थापा को नाम सुन्नु भएको छ नि - उनलाई बिपी कोइराला पछिको दार्शनिक नै भनिन्थ्यो र केहि हद सम्म हो पनि , विश्व बन्धु थापाले पुजिवाद ,कम्युनिस्ट बाद ,अस्तित्वबाद सबै खाएका थिए - उनि कांग्रेस नै हुन् , तर पछी महेन्द्रको पंचायत मा लागे र पंचायतको दर्शन हरु ,गाउ फर्क ,श्रमदान ,पन्च भकारी (सहकारी ),बर्ग संघर्ष होइन बर्ग समन्वय ,रास्ट्रबाद आदि शिर्षक मा २० वटा भन्दा बढी किताब लेखे र पंचायतले छापेर प्रत्येक पन्च को घर घर मा पुर्याउइन्थ्यो र पंचहरुले त्यो पुस्तक पढेर कम्युनिस्ट र कांग्रेस संग टक्कर गर्नु पर्थ्यो | धेरै पन्चे हरु मण्डले भएर जाड खाएर सुति बस्थे तर कोहि कोहि पन्च हरुले पढेर निकै तिक्खर भएका हुन्थे | डा .तुलसी गिरि ,पदम सुन्दर लावती ,सुर्य बहादुर थापा ,डा .केशर जंग रायमाझी ( कम्युनिस्ट पार्टीको महासचिब ) - यिनीहरु आफ्नो जमानाको खतरा कांग्रेसी र क्षमता पनि व्यक्तिहरु हुन् , तर यिनीहरुलाई चाहिने - पद र बिकाश यिनीहरुलाई पद्दति (लोकतन्त्र )संग कुनै मतलब थिएन | त्यसैले यिनीहरु सबै पन्च भए | कांग्रेस नै खालि भै सकेको थियो - बिपी कोइरालाको आफ्नै जेठा छोरा प्रकाश कोइराला (मनिषा को बाबु ) त काग्रेस छोडेर पन्च मण्डले भै गयो | त्यसैले नेपाली जनताहरु , लिम्बुवानी ,खम्बुवानी जनताहरु सारै सोच्नुस - अहिले नेपालमा बिकाश ,बिकाश ,बिकाश ..........भन्ने कुरा आएको छ , तर बिकाश भन्दा महत्वपूर्ण कुरा पद्दति (लोकतन्त्र हो ,संघीयता हो ) दार्जिलिंगमा आज भन्दा १४५ बर्ष अघि (सन् १८८१ ) मा रेल पुगेको थियो , वा लंडन को रेल र दार्जिलिंग को रेल १८ बर्ष मात्र फरक हो ढेड सताब्दी अघि रेल पुगेको दार्जिलिंग मा आज किन प्रान्त /स्वायत्त राज्य '' गोर्खाल्याण्ड '' को मार्ग चर्किएको छ के बिकाश नै सबै हो लिबियामा कर्नेल गद्दाफी र इराक मा श्रद्दाम हुसेन र रुस मा लेलिन ले बिकाश गरेका थिएनन् त , आकाश धर्ति हल्लिने गरि बिकाश गरेका थिए - तर मान्छे अन्तिम मा ''संघीय लोकतन्त्र '' सम्म पुग्न चाहन्छ , बिकाश ले मात्र हुदैन राजनैतिक जोक थियो :- एउटा कुकुरको बच्चा भारत र पाकिस्तान को सिमानामा जन्मिएर धेरै दिन त्यहि सिमाना मा रह्यो अरे - भारत जाउ भुक्न पाइने खाना नपाइने पाकिस्तान जाउ -खाना पाइने भुक्न नपाइने अनि धेरै सोचेर ...बरु भोकै बस्छु ....भुक्नु पाउने ठाउ तिरै जान्छु भनेर भारत आयो रे ....... कुकुरले अन्तिम मा भुक्ने ठाउ रोज्छ किनकि कुकुरको अस्तित्व भुकाइ मा छ , चेतनशील मान्छे हरुले लोकतन्त्र /संघीय लोकतन्त्र /सह -अस्तित्व रोज्छ किनकि मान्छेको अस्तित्व नै संघीय लोकतन्त्र वा आफ्नो अस्तित्व सहित बोल्न पाउने ब्यबस्थामा मात्र हुन्छ , पूर्ण मानब - संघीय लोकतन्त्र मा मात्र एउटा मान्छे पूर्ण मानब हुन्छ भनिन्छ | तर अहिलेको भाइरल पार्टीहरुमा मात्र दुइवटा शब्द छ - बिकास र म बाद , जनताहरु पनि त्यतै मोहित (hypnotise) भएका छन् , त्यसैले नेपाली जनता हरु एकदमै सचेत हुनुपर्छ - हामीलाई बिकाश चाहिन्छ तर लोकतन्त्र सहितको बिकाश , म होइन हामी बाद ,सह -अस्तित्वाबाद चाहिन्छ , लोकतन्त्र भएपछी मात्र ''संघीय लोकतन्त्र '' मा पुग्न सकिन्छ