TCAS tizimi doimiy ravishda atrofga so‘rov signallarini yuboradi va boshqa samolyotlardan javob signallarini qabul qiladi. Tizim quyidagi ma'lumotlarni hisoblab chiqadi: Boshqa samolyotgacha bo‘lgan masofa. Uning qaysi yo‘nalishda ketayotgani. Uning balandligi va tezligi. Agar ikkita samolyot bir-biriga haddan tashqari yaqinlashsa, TCAS uchuvchilarga ikki xil signal beradi: 1. TA (Traffic Advisory) — Diqqat signal: Nima bo‘ladi: Kokpitdagi ekranda xavfli samolyot sariq rangda ko‘rinadi va ovozli "Traffic, Traffic" ogohlantirishi yangraydi. Maqsadi: Uchuvchilarni vaziyatdan xabardor qilish (taxminan to‘qnashuvga 35-48 soniya qolganda). 2. RA (Resolution Advisory) — Harakat qilish buyrug‘i: Nima bo‘ladi: Ekranda belgi qizil rangga o‘zgaradi. Eng muhimi, TCAS uchuvchiga aniq buyruq beradi: masalan, bir samolyotga "Climb" (Tepaga ko‘taril), ikkinchisiga esa "Descend" (Pastga tush) deydi. Maqsadi: To‘qnashuvdan qochish (taxminan to‘qnashuvga 15-35 soniya qolganda). Uchuvchilar bu buyruqni shartli ravishda va darhol bajarishlari kerak. Muhim qoida: Agar yerdagi dispetcherning buyrug‘i bilan samolyotdagi TCAS tizimining buyrug‘i bir-biriga zid kelib qolsa (masalan, dispetcher "pastga tush" desa, TCAS "tepaga ko‘taril" desa), uchuvchi har doim TCAS buyrug‘iga bo‘ysunishi shart. Xavfsizlik qoidalariga ko‘ra, TCAS ustun hisoblanadi. #TCAS - @shv.ulugbek