@nagar.myeik: ------------------- မြိတ်မြို့ရဲ့ တရားဝင် အစိုးရ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာကျောင်း (Government Anglo-Vernacular School) ကို ၁၈၈၁ ခုနှစ် ဝန်းကျင်မှာ ဗြိတိသျှအစိုးရက ပညာရေးမူဝါဒအသစ်အရ စတင်အခြေချ ဖွင့်လှစ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၈၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်းမှာ အစိုးရက ကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအတွက် အင်္ဂလိပ်ပြာဌာန်းချက်တွေ တတ်မြောက်တဲ့ ဝန်ထမ်းငယ်တွေ လိုအပ်လာတာကြောင့် ရန်ကုန်၊ မော်လမြိုင်၊ ထားဝယ်၊ မြိတ် စတဲ့ မြို့ကြီးတွေမှာ အစိုးရကျောင်း (Government School) တွေကို တိုးချဲ့တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ မြိတ် ၁၈၈၇ ခုနှစ် မှတ်တမ်းတွေအရတော့ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာကျောင်းဟာ အဲဒီအချိန်မှာ ကျောင်းဟာ အလယ်တန်းအဆင့် (Middle School) အဖြစ် ခိုင်ခိုင်မာမာ လည်ပတ်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ ကျောင်းသားဦးရေ တိုးတက်လာပြီး ပညာရေးလိုအပ်ချက်အရ Government Anglo-Vernacular High School (အစိုးရ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ အထက်တန်းကျောင်း) အဖြစ် အဆင့်တိုးမြှင့်ခဲ့ပါတယ်။ ဒေသခံတွေကတော့ "အစိုးရကျောင်းကြီး" လို့ လွယ်လွယ်ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ၁၉၄၈ နောက်ပိုင်း လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် "နိုင်ငံတော်အစိုးရအထက်တန်းကျောင်း (Government High School - G.H.S)" အဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၆၅ ခုနှစ် ပညာရေးစနစ်သစ်မှာတော့ ပြည်သူပိုင်သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ပညာရေးစနစ်ပြောင်းလဲချိန်မှာ "အမှတ် (၁) နိုင်ငံတော် အထက်တန်းကျောင်း"၊ ထိုမှတစ်ဆင့် လက်ရှိ "အမှတ် (၁) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း (အ.ထ.က ၁ မြိတ်)" အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။ မြိတ်မြို့ဟာ ၁၈၂၆ ခုနှစ် (ပထမအင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီး ရန္တပိုစာချုပ်) ကတည်းက ဗြိတိသျှလက်အောက် ရောက်သွားတာဖြစ်လို့ ၁၈၈၁ ခုနှစ် အစိုးရကျောင်း မဖွင့်ခင် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကတည်းက အောက်ပါကျောင်းပုံစံတွေ ရှိနေခဲ့ပါပြီ။ ဘုန်းတော်ကြီးသင် ပညာရေးကျောင်းများ (Monastic Schools)တွေဟာ ဗြိတိသျှတို့ မဝင်ရောက်ခင် ရှေးအစဉ်အဆက်ကတည်းက မြိတ်မြို့ရဲ့ အဓိက အခြေခံပညာရေးစနစ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဗြိတိသျှအစိုးရ ကိုယ်တိုင်ကလည်း ခေတ်ဦးကာလတွေမှာ ဒေသခံတွေရဲ့ ပညာရေးအတွက် ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွေကိုပဲ အသိအမှတ်ပြုပြီး ပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်နဲ့ ထောက်ပံ့ကြေးပေးတဲ့ စနစ်ကို သုံးခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန် သာသနာပြုကျောင်းများ (Missionary Schools)တွေကတော့ ၁၈၃၀ နှင့် ၁၈၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်းမှာ အမေရိကန် နှစ်ခြင်းသာသနာပြုအဖွဲ့ (American Baptist Mission - ABM) က သာသနာပြုဆရာကြီး ဒေါက်တာယုဒသန် (Dr. Adoniram Judson) နဲ့ အဖွဲ့ဝင်တွေ မော်လမြိုင်မှတစ်ဆင့် မြိတ် (Mergui) သို့ ရောက်ရှိလာပြီး၊ အထူးသဖြင့် ကရင်တိုင်းရင်းသားများနှင့် ဒေသခံကလေးငယ်များအတွက် စာသင်ကျောင်းငယ်လေးတွေကို အစိုးရကျောင်းထက် အများကြီး စောစီးစွာ တည်ထောင်ပေးခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါအပြင် အလွတ်ပညာသင်ကျောင်းများ (Private / Lay Schools)တွေလဲရှိပါသေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။ အစိုးရက တိုက်ရိုက်မအုပ်ချုပ်ဘဲ အရပ်သား ပညာတတ်တွေ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ ဖွင့်လှစ်ထားတဲ့ မြန်မာစာသက်သက်သင်ကျောင်းငယ်လေးတွေလည်း ၁၈၇၀ ဝန်းကျင်ကတည်းက မြိတ်မြို့မှာ အတော်များများ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။(ဒါဟာ ကျနော်တင်ဖူးတဲ့ ဘော့ဒ်လင်းမှတ်တမ်း (၁၈) ပုံ(၂၀)မှာမြန်မာလူဝတ်ကြောင် ကျောင်းများအကြောင်းနဲ့ စပ်ဆက် ဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။) အနှစ်ချုပ်ရရင်တော့ အစိုးရက တရားဝင် အသုံးစရိတ်စိုက်ထုတ်ပြီး ခေတ်သစ်အုပ်ချုပ်ရေးအတွက် သင်ကြားပေးတဲ့ "ပထမဆုံးသော အစိုးရ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာကျောင်း" အဖြစ် ကတော့ ၁၈၈၁ ခုနှစ်မှာ စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ကျောင်းအားလုံးမှာ ရိုးရာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွေကတော့ အစောဆုံးဖြစ်ပြီး ဘာသာရေးအခြေပြု သာသနာပြုကျောင်းတွေကလည်း အစိုးရကျောင်းတွေထက် ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ပိုမိုစောစီးခဲ့ပါတယ်။ #မြိတ်မြို့ #nagarmyeik #myeik

Nagar Myeik

Open In TikTok:

Region: MM

Saturday 20 June 2026 02:36:41 GMT