İnsanı Işıldatan En Güzel Sıfat: Edep ve Haya İnsandaki insanlığı en çok ortaya çıkaran, onu diğer varlıklardan ayıran ve gönüllerde yer edinmesini sağlayan en kıymetli özelliklerden biri edeptir. Edep; konuşmada, davranışta, bakışta ve muamelede kişinin haddini bilmesi, ölçülü olması ve karşısındakine saygı göstermesidir. Büyüklerin ifade ettiği gibi, “Edep haddini bilmektir.” Dinimiz de baştan sona edep üzerine kurulmuştur. Çünkü edep, insanın hem Rabbine hem de insanlara karşı vazifesini bilmesini sağlar. İnsan ne kadar bilgili, güçlü veya makam sahibi olursa olsun, eğer edepten mahrumsa eksik kalır. Buna karşılık edepli bir insan, bulunduğu her ortamda gönülleri fetheder. Edep, insanın en güzel süsüdür. Bir insanın en etkili, en saygın ve en güzel göründüğü an; edepli davrandığı andır. Edepli bir duruş, bazen uzun sözlerden daha etkili olur. Hatta insanın düşmanı bile olsa, edepli davranış karşısında takdir duygusu hisseder. Çünkü edep, kalplere tesir eden sessiz bir güzelliktir. İnsanları birbirine yaklaştıran, kırgınlıkları azaltan ve sevgiyi artıran en önemli ahlaki özelliklerden biridir. Edebin temelinde ise haya bulunur. Haya, yalnızca utanmak demek değildir. Türkçede tam karşılığı bulunmayan bu derin kavram; insanın yanlış olandan çekinmesi, Rabbinin huzurunda olduğunu bilmesi ve kalbinde bir mahcubiyet taşımasıdır. Haya sahibi insan, sözlerine dikkat eder, davranışlarını kontrol eder ve başkalarına zarar vermekten sakınır. Bu sebeple haya, insanı kötülüklerden koruyan manevi bir kalkandır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) “Haya imandandır.” buyurarak bu güzel ahlakın önemini açıkça ifade etmiştir. İmandan doğan haya, insanı ahlaken yükseltir ve onu insanlığın en güzel mertebelerine ulaştırır. Haya sahibi bir mümin, yalnız insanların yanında değil, yalnız kaldığında da edebini muhafaza eder. Çünkü onun terbiyesi sadece insanlardan değil, Allah’a olan bağlılığından kaynaklanır. Günümüzde insanların en çok ihtiyaç duyduğu şeylerden biri de işte bu edep ve haya ahlakıdır. Kalpleri yumuşatan, insanları birbirine sevdiren ve toplumu güzelleştiren bu iki değer, Müslümanın en kıymetli hazinelerindendir. Edep insanı güzelleştirir, haya ise o güzelliği korur. Bu nedenle insan, ilim öğrenirken de çalışırken de konuşurken de önce edebi kuşanmalı, hayayı kalbinden eksik etmemelidir. Çünkü Allah’ın sevdiği kullar, edepli ve haya sahibi kullardır. | Ömer Demirbağ | #ömerdemirbağ #tiktok #foryou #foryoupage #fyp - @hakk_vahid