@mestilibra: በታሪክ አውድ ሲታይ አረብ ሙስሊሞች (በተለያዩ የመካከለኛው ምስራቅ አካባቢዎች የነበሩ፣ ፍልስጤማውያንን ጨምሮ) በአፍሪካውያን የባሪያ ንግድ ላይ ተሳትፈዋል። ይህ የታሪክ ክስተት በታሪክ ተመራማሪዎች ዘንድ "የአረብ የባሪያ ንግድ" (Arab slave trade) ወይም "የሰሃራ አቋራጭ እና የህንድ ውቅያኖስ የባሪያ ንግድ" በመባል ይታወቃል። ስለዚህ ጉዳይ ግልጽ እና ስልታዊ የሆኑ ዋና ዋና ነጥቦችን እንደሚከተለው ማየት ይቻላል፦ 1. የታሪክ አውድ እና ስፋት የጊዜ ርዝማኔ፦ ይህ የባሪያ ንግድ ከእስልምና መነሳት በፊት ጀምሮ የነበረ ቢሆንም፣ ከ7ኛው ክፍለ ዘመን እስከ 20ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ድረስ ለተከታታይ 1,300 ዓመታት ያህል በሰፊው ቀጥሏል። የመካከለኛው ምስራቅ ሚና፦ ፍልስጤምን ጨምሮ በመካከለኛው ምስራቅ (ሊቫንት ወይም ሌቫንት በሚባለው ቀጠና) የነበሩ ኢምፓየሮች እና ገዢዎች፣ ከአፍሪካ (በተለይም ከምስራቅ አፍሪካ፣ ከሱዳን እና ከሰሃራ በታች ካሉ አካባቢዎች) የተማረኩ ወይም የተገዙ ሰዎችን ለተለያዩ አገልግሎቶች ይጠቀሙ ነበር። 2. በፍልስጤም አካባቢ የነበረው ሁኔታ የማህበረሰብ ውህደት፦ በፍልስጤም ውስጥ በተለይም በጋዛ፣ በኢያሪኮ (Jericho) እና በኢየሩሳሌም አካባቢዎች "አፍሮ-ፍልስጤማውያን" (Afro-Palestinians) በመባል የሚታወቁ ማህበረሰቦች አሉ። ምንጫቸው፦ የዚህ ማህበረሰብ ታሪካዊ አመጣጥ በሁለት ዋና ዋና መንገዶች የመጣ ነው፦ 1 የባሪያ ንግድ፦ በታሪክ በተለያዩ የእስልምና ግዛቶች (እንደ ኡመውያን፣ አባሲያውያን እና ኦቶማን ኢምፓየር) ዘመን በባርነት ተገዝተው የመጡ አፍሪካውያን ነበሩ። 2 የሃይማኖት ጉዞ እና ስደት፦ ከባሪያ ንግድ ውጪ፣ በርካታ አፍሪካውያን ሙስሊሞች ለሐጅ ጉዞ ወደ መካ ከመጡ በኋላ ወደ ኢየሩሳሌም (አቅሷ መስጊድ) በመጓዝ እዚያው የቀሩ፣ ወይም በኦቶማን ሰራዊት ውስጥ በወታደርነት ያገለገሉ ነበሩ። 3. ከአውሮፓውያን (አትላንቲክ) የባሪያ ንግድ ጋር ያለው ልዩነት የአረብ የባሪያ ንግድ ከአውሮፓውያኑ የአትላንቲክ የባሪያ ንግድ በባህሪው ጥቂት ልዩነቶች ነበሩት፦ የስራ ድርሻ፦ በአትላንቲክ ንግድ ላይ አብዛኞቹ አፍሪካውያን በባለቤትነት ተይዘው በዕፅዋት እርሻዎች (Plantations) ላይ ለከባድ ጉልበት ስራ ይውሉ ነበር። በአረብው ዓለም ግን አብዛኞቹ ለቤት ውስጥ ረዳትነት፣ ለወታደራዊ አገልግሎት (ማምሉኮች) እና ለቤተመንግስት ጥበቃ ስራ ይዋሉ ነበር። ማህበራዊ ውህደት፦ በእስልምና ህግ መሰረት አንድ ባሪያ የነበረ ሰው ነፃ የወጣበት ወይም ከጌታው ልጅ ከወለደች ማህበረሰቡ ውስጥ የምትዋሃድበት ዕድል ሰፊ ነበር። ይህም በአሁኑ ወቅት በአረብ ሀገራት ያሉ ጥቁር ማህበረሰቦች ሙሉ በሙሉ የአረብ ባህል እና ቋንቋ እንዲላመዱ አድርጓቸዋል። ባጭሩ፦ ፍልስጤማውያንን ጨምሮ የአረብ ሙስሊም ማህበረሰቦች በታሪክ ሂደት ውስጥ ከአፍሪካውያን የባሪያ ንግድ ተጠቃሚዎች እና ተሳታፊዎች ነበሩ። የዚህ ታሪካዊ ክስተት ቅርስ ዛሬም ድረስ በመካከለኛው ምስራቅ እና በፍልስጤም በሚኖሩ ጥቁር አፍሮ-ፍልስጤማውያን ማህበረሰቦች ታሪክ እና ማንነት ውስጥ በግልጽ ይታያል። የእስራኤልን ማህበረሰብ እና መንግስት ከዘረኝነት እና ከጥቁር ህዝቦች አያያዝ አንጻር መገምገም ውስብስብ እና ሁገብ እይታዎችን የሚሻ ጉዳይ ነው። በአገሪቱ ውስጥ ያሉ እውነታዎችን በሁለት ዋና ዋና እይታዎች ከፍሎ ማየት ይቻላል፡ ​1. ስልታዊ እና ማህበራዊ ተግዳሮቶች (የመተቸት እይታ) ​በእስራኤል ውስጥ የሚኖሩ ጥቁር ህዝቦች—በተለይም የኢትዮጵያ አይሁዳውያን (ቤተ እስራኤል) እና ከአፍሪካ የመጡ ጥገኝነት ጠያቂዎች—ስልታዊ የሆነ መድልዎ እና ዘረኝነት ይደርስብናል ብለው ይከራከራሉ። ለዚህም የሚከተሉትን ማሳያዎች ያቀርባሉ፡ ​የፖሊስ ጥቃት እና መድልዎ፦ የኢትዮጵያ አውሮፓውያን ወጣቶች በፖሊስ የፓትሮል ፍተሻ እና ያላግባብ ለእስር የመዳረግ ዕድላቸው ከፍተኛ መሆኑን ይገልጻሉ። እ.ኤ.አ. በ2015 እና 2019 የተከሰቱት መጠነ-ሰፊ ሰላማዊ ሰልፎች የተቀሰቀሱት የኢትዮጵያ ተወላጅ ወጣቶች በፖሊስ እጅ ከተገደሉ በኋላ ማህበረሰቡ ያለውን የተከማቸ ቅሬታ ለመግለጽ ነበር። ​ኢኮኖሚያዊ እና ማህበራዊ ልዩነት፦ ከሌሎች የእስራኤል አይሁዳውያን ማህበረሰብ አንጻር ሲታይ፣ የኢትዮጵያ ተወላጆች አማካይ ገቢ ዝቅተኛ መሆኑ፣ የስራ አጥነት መጠን እና በድህነት መስመር ውስጥ የመኖር እድላቸው ከፍ ያለ መሆኑ ይነገራል። ​የደም ልገሳ ታሪክ (የ1990ዎቹ አጋጣሚ)፦ በ1996 የእስራኤል የጤና ባለስልጣናት ከኢትዮጵያ አይሁዳውያን የተሰበሰበውን ደም የኤች.አይ.ቪ (HIV) ስጋትን ምክንያት በማድረግ በድብቅ እንዲደፋ ማድረጋቸው መጋለጡ ከፍተኛ ቁጣን እና የመገለል ስሜትን ፈጥሮ ነበር። ​የስደተኞች አያያዝ፦ ከአፍሪካ (በተለይም ከኤርትራ እና ሱዳን) ወደ እስራኤል የገቡ ጥገኝነት ጠያቂዎች “ሰርጎ ገቦች” (Infiltrators) ተብለው መፈረጃቸው እና በህግ መጠለያዎች ውስጥ መታሰራቸው የመንግስትን ፖሊሲ ለትችት ይዳርገዋል። ​2. የመንግስት ጥረቶች እና የውህደት እውነታዎች (የመከላከያ እይታ) ​በሌላ በኩል፣ እስራኤልን ሙሉ በሙሉ “ጥቁር ጠል” አድርጎ መፈረጅ እውነታውን ያዛባል የሚሉ ወገኖች የሚከተሉትን ነጥቦች ይጠቅሳሉ፡ ​የነጻነት እና የማስገባት ታሪክ (ኦፕሬሽኖችን)፦ እስራኤል በሺዎች የሚቆጠሩ የኢትዮጵያ አይሁዳውያንን በረሃብ እና በጦርነት ቀጠና ውስጥ እያሉ በታሪክ ታይቶ በማይታወቅ መልኩ (ኦፕሬሽን ሙሴ እና ኦፕሬሽን ሰሎሞን) በአውሮፕላን ወደ ሀገሪቱ ያፈለሰች ብቸኛዋ ነጭ ያልሆነን ማህበረሰብ ለማዳን የሞከረች መካከለኛ ምስራቅ ሀገር ናት። ​የፖለቲካ እና ማህበራዊ ውህደት፦ በአሁኑ ወቅት የኢትዮጵያ ተወላጆች በእስራኤል ፓርላማ (ክኔሴት) አባላት፣ አምባሳደሮች፣ ከፍተኛ የጦር መኮንኖች፣ ዳኞች እና ታዋቂ አርቲስቶች መሆን ችለዋል። ይህ የሚያሳየው የመንግስት መዋቅር ለማህበረሰቡ ክፍት መሆኑን ነው። ​የማሻሻያ ፕሮግራሞች፦ መንግስት ባለፉት አመታት በማህበረሰቡ ውስጥ ያለውን ክፍተት ለመሙላት የትምህርት፣ የቤት መግዣ እና የቅጥር ድጋፍ የሚያደርጉ ልዩ በጀቶችን እና ፕሮግራሞችን ቀርጾ እየሰራ ይገኛል። ​ማጠቃለያ ​በአጠቃላይ፣ በእስራኤል ውስጥ እንደ ማንኛውም የምዕራባውያን ወይም ዘመናዊ ማህበረሰቦች ሁሉ ግለሰባዊ እና ተቋማዊ ዘረኝነት (Institutional Racism) መኖሩ አይካድም። ማህበረሰቡ ጥቁር ህዝብን ሙሉ በሙሉ የሚጠላ ባይሆንም፣ ስልታዊ የሆኑ የመድልዎ ክፍተቶች እና የቀለም መድልዎ ፈተናዎች አሁንም በስፋት የሚስተዋሉባት ሀገር ናት።#mestilibra #bible #quran #ኢትዮጵያ_ለዘለዓለም_ትኑር🇪🇹🇪🇹🇪🇹 #መፅሐፍ_ቅዱስን_እንወቅ

mestilibra

Open In TikTok:

Region: ET

Saturday 27 June 2026 15:52:23 GMT