Еркін21Сұңқар :
ҒЫЛЫМНЫҢ ҚУАТЫ МЕН СУАТЫ (218)
БӨЛІМ: ЗІКІР ӨЛЕҢДЕР
252
Жақсы мен жаман парасы,
Ақ пен қуат қарасы.
Нәсілдерден белгі бар,
Аң, құс, жәндік жалғасы.
Мал, жаның деген аман ба?
Жансыз ақыл тола ма?
Жан өспей мал көбейтер,
Күш, қайрат қылық жалғанда.
Білуге құштар жандылар,
Білдім деп малды мақтанар.
Екі сипат мінезбен,
Адам әлде жын болар.
Төрт түлік малды бағатын,
Қуатын жындық ашатын.
Мінезін адам таныған,
Төрт түлік малға балаған.
Момын мінез жуасты,
Қой аузынан деп шөп алмасты.
Қой мінезді деп атап,
Мүміндік сипат тұрақты.
Секемшіл асты талғаған,
Ауырлыққа көніп шыдаған.
Жылқы мінезді қарасаң,
Адамдар бар малы ұқсаған.
Ұлықтық болса маңғаздық,
Аз сөйлер әбден ойланып.
Денеде болса ірілік,
Мінезі түйеге тартқандық.
Менмендік пен мақтан да,
Түйе мен деген жылқыда.
Пайғамбардан қалды өсиет,
Дерегі болмақ ғылымда.
Түлкідей қулық қылатын
Ел билеп мансап қуатын.
Ғылымсыз пенде хайуанды
Арамдық, өтірікпен танатын.
Қораға үрмес төбетті,
Кәсіп қылар дүние күзетті.
Ет ауыртып, арам тері шықпас,
Жалқаулық жастан мінезді.
Мінезін байқасаң ызақорды,
Ит мінезді бұл пенде қоры.
Бірде жеңіп, бірде жеңіледі,
Қатын көп қаншық долы.
Іштен шыққан жұбар жылан,
Қазақта бұл мінезге мысал болған.
Жылдардың он екі мінезі бар,
Хайуанмен, жәндіктермен есеп қылған.
Жыл деген он екі аяқ қозғалдырған,
Әр аяқта отыздан саусақ болған.
Перілігі адамзаттың жыланменен,
Сезіммен ақылға қақпан құрған.
Қылығы адамзаттың жаралыстан,
Ғылыммен жан көбейтіп болар Адам.
Ғылымсыз пенде міні ұқсас болар,
Хайуан мен жәндіктерді байқап тұрсаң.
Ғылымның дәнінен егін еккен,
Мінезіңді ақылмен бірле деген.
Ділің мен тегіңнің жібін үзіп,
Тозақтық қылықтармен төмендеген.
Менменшіл, тойшыл, тойымсыз,
Мінез болса сиырға ұқсаған,
Жуан мойын, мақтаншақ ісі жөнсіз,
Бұқа мінез еркек бар көзі аларған.
Өзің білме, білгеннің тілін алма,
Бұл қарғыс айтылған жындыларға.
Сиыр мінез тобыр, партияшыл
Білімді ілімсіз айтылар надандарға.
Жүрегің сипаты болып қоян,
Үркеді қозғалғаннан қарап тұрсаң.
Ақыл жетпестен қорқар қылық–сезім,
Ит мініп, есек артып, түйе айдаған.
Есек мінез білімін ақыл қылған,
Ел билік, ақын, жазушы партия құрған.
Жапарқұл мырза атақ
2026-07-19 02:19:25