ဒီပိုးသတ်ဆေးအုပ်စု (၆) ခုဟာ စိုက်ပျိုးရေးမှာ အသုံးအများဆုံးနဲ့ အဓိကကျတဲ့ ဓာတုအုပ်စုကြီးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အုပ်စုတစ်ခုချင်းစီရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံ (Mode of Action) နဲ့ အဲဒီအုပ်စုအောက်မှာရှိတဲ့ အသုံးများတဲ့ ဆေးတက်ကြွဓာတ် (Active Ingredients - AI) ၅ မျိုးစီကို အောက်မှာ အသေးစိတ် ခွဲခြားရှင်းပြပေးထားပါတယ်။ ၁။ Organochlorines (အော်ဂန်နိုကလိုရင်း) ဒီအုပ်စုဟာ ကလိုရင်းဓာတ်ကို အခြေခံထားတဲ့ ရှေးအကျဆုံး ပိုးသတ်ဆေးအုပ်စု ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုးမွှားတွေရဲ့ ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်ကို ထိခိုက်စေပြီး သေစေပါတယ်။ အာနိသင် အလွန်ပြင်းပြီး ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ မြေဆီလွှာထဲမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာရှည်စွာကျန်ရှိနေတတ် (Persistent) တဲ့အတွက် လက်ရှိမှာ နိုင်ငံအတော်များများမှာ သုံးစွဲမှု ပိတ်ပင် သို့မဟုတ် ကန့်သတ်ထားပါတယ်။ အသုံးများသော AI (၅) မျိုး: Endosulfan (အင်ဒိုဆာဖန်) Dicofol (ဒီကိုဖော - အနီကောင်/မွှားကောင်သုံးဆေး) Lindane (လင်ဒိန်း) Methoxychlor (မီသောက်ဆီကလို) DDT (ဒီဒီတီ - ယခုအခါ စိုက်ပျိုးရေးတွင် လုံးဝပိတ်ပင်ထားဆဲ) ၂။ Organophosphates (အော်ဂန်နိုဖေါ့စဖိတ်) ဒီအုပ်စုကတော့ အာရုံကြောစနစ်ထဲက Acetylcholinesterase (AChE) အင်ဇိုင်းကို ပိတ်ဆို့ပြီး ပိုးမွှားတွေကို အကြောဆွဲ၊ လေဖြတ်ပြီး သေစေပါတယ်။ ပင်ပြန့်အာနိသင် (Systemic) နဲ့ ထိသေ/စားသေ အာနိသင် နှစ်မျိုးလုံး ရှိတတ်ပြီး အနံ့ပြင်းပါတယ်။ လူနဲ့ နို့တိုက်သတ္တဝါတွေကိုလည်း အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေနိုင်ခြေ မြင့်မားပါတယ်။ အသုံးများသော AI (၅) မျိုး: Chlorpyrifos (ကလိုပိုင်ရီဖော့စ်) Dimethoate (ဒိုင်မီသိုအိတ် / စိန်ဆားဆေး) Acephate (အဆီဖိတ်) Malathion (မာလာသီယွန်) Profenofos (ပရိုဖီနိုဖော့စ်) ၃။ Carbamates (ကာဘာမိတ်အုပ်စု) အလုပ်လုပ်ပုံက Organophosphates အုပ်စုနဲ့ ဆင်တူပါတယ် (အာရုံကြောအင်ဇိုင်းကို ပိတ်ဆို့တာချင်း တူပါတယ်)။ ဒါပေမဲ့ ကာဘာမိတ်က အာရုံကြောကို သွားရောက်ပိတ်ဆို့တဲ့ အာနိသင်က ပြန်ပွင့်လွယ်တဲ့အတွက် (Reversible) အပင်ပေါ်မှာ အကြွင်းအကျန် သက်တမ်း ပိုတိုတတ်ပါတယ်။ စုပ်စားပိုးတွေနဲ့ ကိုက်စားပိုးတွေအတွက် သုံးပါတယ်။ အသုံးများသော AI (၅) မျိုး: Carbaryl (ကာဘာရီ / ဆီဗင်) Carbofuran (ကာဘိုဖျူရန် / ဖျူရာဒန် - များသောအားဖြင့် မြေချဆေး အစေ့အဆန်အဖြစ် သုံး) Methomyl (မီသိုမိုင်) Carbosulfan (ကာဘိုဆာဖန်) Benfuracarb (ဘင်ဖျူရာကပ်) ၄။ Pyrethroids (ပိုင်ရီသရိုက်အုပ်စု) သဘာဝဂန္ဓမာပန်းကရတဲ့ အဆိပ်ဓာတ်ကို အခြေခံပြီး ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ တုပထုတ်လုပ်ထားတဲ့ လူလုပ်ဓာတုဆေး (Synthetic Pyrethroids) တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ပိုးမွှားတွေရဲ့ အာရုံကြော လျှပ်စီးဆဲလ်လမ်းကြောင်း (Sodium channels) ကို ပိတ်ဆို့ပြီး ချက်ချင်းမူးလဲသေစေတဲ့ "Knockdown" အာနိသင် အလွန်ကောင်းပါတယ်။ အနံ့ သိပ်မပြင်းဘဲ ထိသေဆေး အဖြစ် အသုံးများပါတယ်။ အသုံးများသော AI (၅) မျိုး: Cypermethrin (ဆိုင်ပါမီသရင်) Alpha-cypermethrin (အယ်လ်ဖာ-ဆိုင်ပါမီသရင်) Deltamethrin (ဒယ်လ်တာမီသရင်) Lambda-cyhalothrin (လမ်ဒါ-ဆိုင်ဟေလိုသရင် / ဇီတာ) Bifenthrin (ဘိုင်ဖန်သရင်) ၅။ Neonicotinoids (နီရိုနီကိုတင်နွိုက်) ဆေးရွက်ကြီးမှာပါတဲ့ နီကိုတင်း (Nicotine) ဓာတ်ပုံစံကို အခြေခံထားတာပါ။ ပိုးမွှားတွေရဲ့ အာရုံကြောစနစ် လက်ခံကိရိယာ (Nicotinic acetylcholine receptors) ကို ဖျက်ဆီးပါတယ်။ အပင်တွင်း စိမ့်ဝင်ပျံ့နှံ့နိုင်စွမ်း အလွန်ကောင်းတဲ့ ပင်ပြန့်ဆေး (Systemic) တွေဖြစ်ပြီး ဖျက်ပိုးတွေ စုပ်စားတဲ့အခါမှ သေစေပါတယ်။ ဂျပိုး၊ ဖြုတ်၊ ယင်ဖြူ၊ ပျပိုး စတဲ့ စုပ်စားပိုးတွေအတွက် အလွန်ထိရောက်ပါတယ်။ အသုံးများသော AI (၅) မျိုး: Imidacloprid (အီမီဒါကလိုပရစ်) Thiamethoxam (သိုင်ယာမီသောက်ဆမ်) Acetamiprid (အဆီတာမီပရစ်) Clothianidin (ကလိုသီယာနီဒင်) Dinotefuran (ဒီနိုတီဖျူရန်) ၆။ Phenylpyrazole (ဖီနိုင်းပါရာဇိုးအုပ်စု) ဒီအုပ်စုကတော့ ပိုးမွှားတွေရဲ့ အာရုံကြောစနစ်မှာရှိတဲ့ GABA receptor လို့ခေါ်တဲ့ လျှပ်စီးလမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ပြီး ဗဟုံအာရုံကြောကို အလွန်အမင်း လှုံ့ဆော်ကာ သေစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆေးယဉ်ပါးမှု ဖြစ်နေတဲ့ ပိုးမွှားတွေ (ဥပမာ - လိပ်ပြာပိုး၊ တောင်သူကြီးပိုး၊ ခြ၊ ဖရုံပိုး) ကို နှိမ်နင်းရာမှာ အလွန်ထိရောက်ပြီး ဆေးအာနိသင် တာရှည်ခံပါတယ်။ အသုံးများသော AI (၅) မျိုး: Fipronil (ဖစ်ပရိုနေး / အစိမ်းရောင် ဗူးခွံနဲ့ လာတတ်သောဆေး) Ethiprole (အီသီပရိုး) Pyriprole (ပိုင်ရီပရိုး) Flufiprole (ဖလူဖီပရိုး) Acetoprole (အဆီတိုပရိုး) စိုက်ပျိုးရေး အကြံပြုချက်: ဖျက်ပိုးတွေ ဆေးယဉ်ပါးမှု (ဆေးမတိုးတာ) မဖြစ်စေဖို့အတွက် ပိုးသတ်ဆေး ဖြန်းတဲ့အခါ ဒီအုပ်စုနံပါတ် တူတာတွေကို ဆက်တိုက်မဖြန်းဘဲ အလုပ်လုပ်ပုံမတူတဲ့ အုပ်စုတွေကို အလှည့်ကျ (Rotation) စနစ်တကျ ပြောင်းလဲအသုံးပြုပေးရပါမယ်။##စိုက်ပျိုးရေး #ယင်ဖြူ #တောင်သူကြီးတို့အဆင်ပြေစေ #fypシ #followme - @yoyoyo654325