1976 :
Қонырат тайпасы ДОБУН НОЯН
көш бастаған уақытта Құла өзенінің жағасында өмір сурген. Сол уақытта
Қоныраттардың ханы Қалжыдай хан болған. Ол балгалы тармағынан шыққан.
Ол ақылды және оқымысты кісі болған деп айтылады, оның бийлік еткен
кезеңінде Қоңыраттардың саны артып, куштері көбейген. Малшылардың мал
санап түгелдеуге уақыты жетпеген, кой санының көптігін солай келтірген.
Онын кішкентай інісі Салжидай және ұлы Қадан есімді кісілер болған.
Қалжыдай хан қайтыс болар алдын, елді екіге бөлген, бірін бауырына,
екіншісін ұлына үлестіріп берген.
Екеуінін арасында көп қақтығыс болып Салжидай соңында женіп,
Қаданды турмеге қамайды, жане ол сол жерде жанын тапсырғаны туралы
айтылады. Қадан хан қайтыс болған сон, Салжыдай барша Қоңыраттардын
ханы болады. Содан соң 5 атаға дейін хандар Салжыдай ханның ұрпағынан
болады. Соңғы хан болған ұрпагының аты Қаравул хан ибн Тимаж хан ибн
Кескун хан ибн Уранджи хан ибн Бургай хан ибн Салжидай хан.
Жайылхан хан оте мыкты және ақылды азамат болған, Қадан ханнын
ұрпағы, Қадан хан ибн Қалжыдай хан, Жайылхан хан ибн Аханай Хан ибн
Сунтай Темур ибн Каушин ибн Қадан хан ибн. Кейбир деректерде Каушиннин
Курлей деген баска баласы болган деп айтылады. Жайылхан Тумене ханың
замандасы болған кісі. Ол озінін аталарынын кегін аламын деп өз халқын
дайындайды, және Қоныраттардың ханы боламын деп шешім қабылдайды. Ол
басқада бағынышты халықтармен осы мәселе бойынша сөз байласуды
бастайды және оны қолдау үшін моңғолдармен және басқада түрік
халықтарымен жақсы қарымқатынаста болады. Ода Монге атты ұлы және
Аружа хатун атты қызы болған. Жалғыз қызын Шыңғысханның бабасы Қабул
ханға ұзатқан. Барған жерінде Аружа хатун 6 ұлды болған, оларды ұрпағын
кейін Қият деп атап кетеді. Сол замандарда Жайылхан өмірден өтеді.
Монге хан өте мықты бийлікке қатал хан болған. Ода 7 ұлы болған
Пашан, Сенги, Жамуха, Баусун, Арслан , Кубдай и Сойуншу. Қонырат
халқының көбісі осылардың ұрпағы. Монге хан өзінің 4 ұлымен бірге 20 мың
әскерді Қара Мурен өзенінің қасындағы жерлерге халықты жаудан аман алып
қалу үшін жіберген.
Монге хан қайтыс болған соң оның мұрагері ретінде Арслан хан келіп
оның орнын басты. Сол кезде Яркак ибн Кабул хан (Ару
2026-07-15 04:31:55