သီဟာသနပလ္လင် ဒီဓာတ်ပုံဟာ မြန်မာ့နောက်ဆုံးပဒေသရာဇ်ခေတ်ရဲ့ နေပြည်တော်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ မန္တလေးရတနာပုံ နန်းတော်ကြီး အတွင်းက သီဟာသနပလ္လင် ကို ရိုက်ကူးထားတဲ့ သမိုင်းဝင်အဖိုးတန် ဓာတ်ပုံတစ်ပုံ ဖြစ်ပါတယ်။ မန္တလေး နန်းတော်အတွင်းမှာ ပလ္လင် ၈ မျိုး ရှိခဲ့တဲ့အနက် သီဟာသနပလ္လင်ဟာ အရေးအကြီးဆုံးနဲ့ အမြင့်မြတ်ဆုံး ပလ္လင်ဖြစ်ပါတယ်။ သီဟာသနပလ္လင်ကို ကုန်းဘောင်ခေတ်၊ ဘိုးတော်ဘုရား (ဗဒုံမင်း) လက်ထက်၊ ခရစ်နှစ် ၁၈၁၆ ခုနှစ် မှာ တည်ဆောက်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၈၅၇ ခုနှစ်မှာ မင်းတုန်းမင်း က မန္တလေးမြို့ကို တည်ထောင်တဲ့အခါ အမရပူရ နန်းတော်ဟောင်းက ဒီပလ္လင်တွေကို ဖြုတ်ယူပြီး မန္တလေးနန်းတော်သစ် ဆီကို ဆင်ဖြူတော်တွေနဲ့ သယ်ယူပြောင်းရွှေ့ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာကျော် အီတလီ-ဗြိတိသျှလူမျိုး သမိုင်းမှတ်တမ်းဓာတ်ပုံဆရာ ဖဲလစ် ဘီတို (Felice Beato) က ၁၈၉၀ ခုနှစ် ဝန်းကျင်တွင် မန္တလေးနန်းတော်အတွင်းမှာ ရိုက်ကူးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၈၈၅ ခုနှစ်၊ တတိယ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာစစ်ပွဲအပြီး သီပေါမင်း ပါတော်မူသွားတဲ့အခါ ဗြိတိသျှတို့က နန်းတော်တွင်းက ရတနာတွေနဲ့အတူ ဒီပလ္လင်ကိုပါ သိမ်းယူခဲ့ပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံကိုတော့ ၁၉၀၂ ခုနှစ် ဝန်းကျင်မှာ တရားဝင် ပို့ဆောင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မန္တလေးနန်းတော်ဟာ ဗုံးဒဏ်ကြောင့် မီးလောင်ပျက်စီးခဲ့ရပေမယ့် ဒီပလ္လင် ကတော့ ၁၈၈၅ ခုနှစ်မှာ ဗြိတိသျှတို့က အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကာလကတ္တားမြိုသို့ ယူဆောင်သွားခဲ့ တာကြောင့် မီးလောင်ပျက်စီးခြင်းမှ ကင်းဝေးခဲ့ပါတယ်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ကာလကတ္တားမြို့မှာရှိတဲ့ အိန္ဒိယပြတိုက် (Indian Museum, Kolkata) တွင် ၁၉၀၂ ခုနှစ် မှ နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော်ကြာ (၁၉၄၈ ခုနှစ်အထိ) ခမ်းခမ်းနားနား ပြသထားခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရတဲ့ ၁၉၄၈ ခုနှစ် မတ်လ ၁၂ ရက်နေ့မှာတော့ ဗြိတိသျှ ဘုရင်ခံချုပ် လော့ဒ် မောင့်ဘက်တန် (Lord Mountbatten) ကိုယ်တိုင် မြန်မာပြည်ကို လာရောက်ပြီး ချစ်ကြည်ရေး လက်ဆောင်အဖြစ် ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ရှိမှာတော့ ဒီမူလ ပလ္လင်အစစ်ဖြစ်တဲ့ သီဟာသနပလ္လင်တော်ကြီး ကို ရန်ကုန်မြို၊ ပြည်လမ်းမှာရှိတဲ့ အမျိုးသားပြတိုက် မှာထိန်းသိမ်း ပြသထားပါတယ်။ (မန္တလေးနန်းတော်မှာ ရှိတာကတော့ပုံတူ ပြန်လည် တည်ဆောက် ထားတာဖြစ်ပါတယ်။) 📸 Photo: Credit to Original Photographer of the historical photo. 🙏🙏🙏 #မန္တလေးနန်းတော် #သီဟာသနပလ္လင်တော် #lionthrone #myanmarhistory #foryoupage - @mandalay.diaries