@kecmisinizleri_: 1918-ci il mart soyqırımı günlərində Hacı milli müdafiə dəstələrinə və zərərçəkmiş Azərbaycan əhalisinə maddi köməklik etmişdi. Ona məxsus teatrın binası və “Kaspi” qəzetinin mətbəəsi həmin günlərdə ermənilər tərəfindən yandırılmışdı. H.Z.Tağıyevin ictimai fəaliyyətində təhsilin inkişaf etdirilməsi və genişləndirilməsi məsələsinin xüsusi yeri var idi. Böyük mesenatın “Təzə həyat” qəzetində dərc etdirmək üçün nəzərdə tutulan “Mənim təcrübəmdən” başlıqlı bir məktubunun surəti bu gün də arxivlərdə saxlanılır. O həmin məktubda yazırdı: “Ən çox sevdiyim, ən qiymətli sandığım vaxtlarımda məni sənaye işlərim qədər, hətta deyərdim ki, onlardan daha artıq xalqım, onun gələcək xoşbəxtliyi və necə yaşayacağı məsələləri məşğul edir. Bu məqsədə çatmaq üçün vacib bildiyim birinci məsələ xalqımın tərbiyyəsi və təhsilidir”. H.Z.Tağıyev 1896-cı ildə Mərdəkanda bağçılıq məktəbi açmışdı. O, ehtiyacı olan tələbələrə özünəməxsus bir səxavətlə köməklik göstərir, ali təhsil müəssisələrində dərs alanlara təqaüd təyin edirdi. Bu tələbələr arasında sonradan məşhur ictimai və dövlət xadimi, professor, mühəndis olmuş Həsən bəy Ağayev, Nəriman Nərimanov, Məşədi Əzizbəyov, Əziz Əliyev, Ağa Axundov, Qara Axundov və bir çox başqaları var idi. H.Z.Tağıyev uzun illər Bakıda orta texniki məktəbin açılması ilə bağlı məsələ qaldırdı. 1905-ci ildə memar İ.Qoslavskinin layihəsi əsasında tikilmiş məktəb Bakı orta texniki məktəbi adını almış və H.Z.Tağıyev bu məktəbin fəxri hamisi seçilmişdi. H.Z.Tağıyevin həyata keçirdiyi ən vacib işlərdən biri Bakıda Tağıyev məktəbi kimi tanınan imperatriçə Aleksandra Fyodorovnanın adını daşıyan rus-müsəlman qız məktəbinin açılması olmuşdu. Bu məktəb müsəlman qızlar üçün Şərqdə açılmış ilk dünyəvi təhsil ocağı idi. Onun yaradılması üçün H.Z.Tağıyev 1896-cı ildə 150 min rubl ianə etmiş və bu məbləği banka köçürmüşdü. Həmin vəsaitdən 125 min işçi personal və məktəb ləvazimatları üçün, 25 min rubl isə binanın tikintisinə xərclənməli idi. Burada təhsil alanlar, əsasən, Bakıda yaşayan qızlar idi. Bununla belə, Azərbaycanın digər yerlərindən, Tiflisdən, Vladiqafqazdan, Dərbənddən və başqa şəhərlərdən də məktəbdə oxumaq üçün gələnlər vardı. Məktəbin ilk buraxılışı 1906-cı ildə oldu. Həmin il 15 qız bu təhsil müəssisəsini əlaçı kimi başa vurdu. H.Z.Tağıyev Quranı Azərbaycan dilində nəşr etdirməyi öz mənəvi borcu hesab etmişdi. Tərcümə işini isə o, axund Mirməhəmməd Kərim Cəfərzadəyə tapşırmışdı. 1920-ci ildə Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulandan sonra H.Z.Tağıyevin bütün evləri, ictimai binaları və sənaye müəssisələri müsadirə edilmişdi. İlk vaxtlar hakimiyyət ona öz ailəsi ilə birlikdə Mərdəkanda – şəxsi bağ evində yaşamağa icazə vermişdi. Şübhəsiz ki, belə bir qərarın çıxarılmasında rolu olanlar var idi. Məsələn, Xalq Komissarları Sovetinin sədri Nəriman Nərimanov Azərbaycanda fəaliyyət göstərdiyi dövrdə H.Z.Tağıyevi təzyiqlərdən qoruyan insanlardan biri olmuşdu. #azerbaijantiktok #hacızeynalabdintağıyev #azerbaijan

🕯️

Open In TikTok:

Region: AZ

Tuesday 30 June 2026 22:28:17 GMT