Fransa ve Suriye arasındaki tarihsel yakınlık ve bağlar, temelini 20. yüzyılın başındaki Fransız Manda Yönetimi’nden (1920-1946) ve Osmanlı dönemindeki dini-ekonomik nüfuz arayışlarından alır. Bu ilişki her ne kadar kültürel ve dilsel bir yakınlık doğurmuş olsa da, özünde sömürgecilik, siyasi bölünmeler ve bağımsızlık mücadeleleriyle şekillenmiş sancılı bir geçmişe sahiptir.Fransa-Suriye ilişkilerinin tarihsel köşe taşları ve bu yakınlığın dinamikleri şu şekildedir:1. Osmanlı Dönemi ve İlk Temaslar (19. Yüzyıl)Katoliklerin Koruyuculuğu: Fransa, Osmanlı İmparatorluğu döneminde "kapitülasyonlar" aracılığıyla bölgedeki Katolik Hristiyan toplulukların (özellikle Lübnan ve Suriye’deki Marunilerin) resmi koruyucusu rolünü üstlendi.Ekonomik Altyapı: Fransız şirketleri, I. Dünya Savaşı öncesinde Beyrut-Şam-Halep demiryollarını inşa etti ve bölgede taşımacılık ile liman işletmeciliği tekellerini elinde tuttu.2. Sykes-Picot ve Fransız Mandası (1920–1946)İşgal ve Meyselun Muharebesi: I. Dünya Savaşı sonrası Osmanlı'nın çekilmesiyle Suriye'de bağımsız bir Arap Krallığı kuruldu. Ancak Fransa, 1920 Meyselun Muharebesi ile Şam'a girerek bu krallığı yıktı ve bölgeyi fiilen işgal etti.Böl ve Yönet Politikası: San Remo Konferansı ve Milletler Cemiyeti kararıyla Fransa’ya resmi manda yetkisi verildi. Fransa, büyük bir milliyetçi direnişle karşılaşmamak için Suriye'yi etnik ve mezhepsel temelli mini devletçiklere (Şam, Halep, Alevi, Dürzi devletleri gibi) böldü.3. Kültürel ve Kurumsal MirasFransızca ve Eğitim: Manda döneminde Fransızca, Suriye'nin ikinci resmi dili ve elitlerin eğitim dili haline getirildi. Batı tarzı okullar ve kültür merkezleri açıldı.Bürokrasi ve Yargı: Suriye'nin modern medeni kayıt, sulama, vergi ve yargı sisteminin temelleri Fransız idari yapısından modellenerek atıldı.Askeri Yapı: Fransa, yerel azınlıklardan (özellikle Alevilerden) oluşan "Levant Özel Birlikleri"ni (Troupes Spéciales du Levant) kurdu. Bu yapı, ilerleyen dönemlerde Suriye ordusunun ve Baas rejiminin omurgasını oluşturacak askeri elitlerin yükselmesine zemin hazırladı.4. Bağımsızlık ve Sancılı Ayrılış (1946)Direniş ve İsyanlar: Suriye halkı Fransız yönetimine karşı 1925'teki Büyük Suriye İsyanı dahil birçok kez silahlı direniş başlattı.Tahliye Günü (Ewac): II. Dünya Savaşı'nın ardından zayıflayan Fransa, uluslararası baskılar sonucu 17 Nisan 1946'da son askerini de çekerek Suriye'den ayrıldı. Bu tarih günümüzde Suriye'de "Tahliye Günü" (Milli Bayram) olarak kutlanır.5. Bağımsızlık Sonrası İlişkiler ve GünümüzSoğuk Savaş Mesafesi: Bağımsızlığın ardından Suriye'de Baas Partisi'nin iktidara gelmesi ve Şam'ın Sovyetler Birliği ile yakınlaşması, Fransa ile ilişkileri uzun süre soğuttu.Kriz Dönemi: Suriye iç savaşının başladığı dönemde Fransa, Beşar Esad rejimine karşı sert bir diplomatik tutum takınarak muhalifleri destekleyen ilk Batılı ülkelerden biri oldu ve 2012'de Şam Büyükelçiliği'ni kapattı.2024 ve Sonrası Siyasi Dönüşüm: 2024 yılının sonunda Şam'da yaşanan tarihi rejim değişikliği ve Baas yönetiminin devrilmesiyle birlikte Fransa, Suriye üzerindeki bu derin tarihsel mirası sebebiyle bölgedeki siyasi ve diplomatik geçiş sürecini en yakından takip eden ve yönlendirmeye çalışan Avrupalı aktörlerin başında gelmektedir#erdoğan #trump #nato #suriye #france - @babr621