Rạng sáng ngày 26/4/1986, lò phản ứng số 4 của Nhà máy điện hạt nhân Chernobyl phát nổ. Chỉ trong vài giây, hàng trăm tấn vật liệu phóng xạ bị hất tung lên bầu trời, tạo nên thảm họa hạt nhân nghiêm trọng nhất trong lịch sử nhân loại. Một cột khói nhiễm xạ khổng lồ bốc cao, mang theo những hạt tử thần vượt qua biên giới quốc gia và lan khắp châu Âu. Trong lúc hàng chục nghìn người tìm cách rời khỏi vùng nguy hiểm, có những con người lại lặng lẽ đi theo hướng ngược lại. Họ được lịch sử gọi bằng một cái tên đầy sức nặng: Liquidators – những người “thanh lý hậu quả”. Các con số chính thức từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Ủy ban Khoa học Liên Hợp Quốc về Ảnh hưởng của Bức xạ Nguyên tử (UNSCEAR) cho biết: khoảng 600.000 người đã được công nhận là lực lượng tham gia khắc phục hậu quả Chernobyl. Trong đó, gần 240.000 người làm nhiệm vụ trong giai đoạn nguy hiểm nhất – những năm 1986–1987, khi lõi lò phản ứng vẫn còn phát ra mức bức xạ đo bằng hàng nghìn Roentgen mỗi giờ. Nhưng đằng sau những con số thống kê khô khốc ấy, là 600.000 số phận. 600.000 lựa chọn. Và 600.000 câu chuyện về lòng dũng cảm mà khoa học không thể đo lường nổi. Họ là ai? Là những người lính cứu hỏa, những người đầu tiên lao vào cuộc chiến với thứ kẻ thù không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Họ chiến đấu với ngọn lửa trên mái lò phản ứng mà không hề biết rằng thứ đang gi*t họ không phải là sức nóng của lửa, mà là những tia gamma vô hình đang xuyên qua da thịt, phá hủy từng tế bào trong cơ thể. Nhiều người trong số họ mắc hội chứng nhiễm xạ cấp tính – những vết bỏng từ bên trong, những cơn đau không thể diễn tả bằng lời. Họ qua đời chỉ sau vài tuần, trên giường bệnh cách ly, cơ thể tan rã theo đúng nghĩa đen. Họ là những phi công trực thăng, những người phải bay liên tục trên miệng hố tử thần đang phát tán phóng xạ vào không khí. Từng chuyến, từng chuyến một, họ nghiêng máy bay và đổ xuống đó hàng ngàn tấn cát, đất sét, boron và chì – hy vọng duy nhất để bịt kín lò phản ứng đã nổ tung. Họ làm việc trong những buồng lái không đủ thiết bị bảo vệ, hứng trọn từng cơn gió mang theo bụi phóng xạ từ miệng lò. Mỗi lần bay qua, đồng hồ đo liều lượng lại kêu lên những tiếng chói tai – nhưng không ai dừng lại, vì họ biết chỉ cần một phút chậm trễ, mây phóng xạ sẽ lan xa hơn, vượt khỏi biên giới Liên Xô và gieo rắc thảm họa cho hàng triệu người khắp châu Âu. Họ là những người thợ mỏ từ vùng Donbas và Tula, những người chưa từng biết gì về năng lượng hạt nhân. Nhưng họ đã tình nguyện hoặc được gọi đến Chernobyl để thực hiện một nhiệm vụ bất khả thi: đào đường hầm dưới lòng đất, ngay bên dưới lò phản ứng đang cháy, để lắp đặt hệ thống làm mát bằng nitrogen lỏng. Nhiệt độ trong hầm có lúc vượt quá 50°C, nước ngầm và phóng xạ thấm qua từng lớp đất đá. Họ đào trong những điều kiện không một thiết bị khoan nào chịu nổi – chỉ bằng xẻng, bằng cuốc, và bằng chính đôi tay trần của mình. Mục tiêu của họ là ngăn chặn một vụ nổ hơi nước thứ 2, thứ mà theo tính toán, nếu xảy ra, có thể phá hủy toàn bộ nhà máy, giải phóng toàn bộ lượng phóng xạ còn lại và biến một nửa châu Âu thành vùng đất ch*t không thể ở được trong hàng thế kỷ. Và họ đã thành công. Họ là những người lính trẻ vừa tròn đôi mươi – những "bio-robot" như cách người ta gọi. Khi các robot hiện đại nhất của Liên Xô và cả phương Tây gửi đến đều "ch*t đứng" dưới mức phóng xạ quá cao, con người lại trở thành giải pháp cuối cùng. Họ mặc những bộ giáp chì nặng nề, lao lên mái lò phản ứng chỉ trong 40 đến 90 giây, cào đi những mảnh than chì nhiễm xạ cao – những mảnh vỡ của chính lõi lò – và ném chúng trở lại vào miệng hố. 40 giây để hoàn thành nhiệm vụ của một đời người. 40 giây đủ để một máy đo liều lượng báo đến ngưỡng tối đa mà một con người được phép nhận trong cả cuộc đời. Họ làm điều đó không phải một lần, mà ngày này qua ngày khác, để mái nhà được dọn sạch, để lớp bê tông bảo vệ khổng lồ đầu tiên có thể được xây dựng. Họ là những con người bình thường đã làm nên những điều phi thường. #theodonglichsu #nguoikesu #lichsu #sovietstyle - @nguoitrongket8432