@ditichxua: Kỹ thuật "mài chập" trong nghệ thuật xây dựng tháp Champa "Mài chập" (hay còn gọi là phương pháp mài khít kết hợp chà xát chịu lực) là một trong những đỉnh cao về kỹ thuật thủ công và tư duy vật liệu của người Chăm cổ. Kỹ thuật này đóng vai trò quyết định tạo nên đặc trưng "không thấy mạch vữa" của các ngôi đền tháp. 1. Bản chất của kỹ thuật mài chập Thay vì xây gạch theo cách truyền thống là đặt viên gạch lên một lớp vữa dày để điều chỉnh độ phẳng, người thợ Chăm xử lý từng viên gạch với độ chính xác cao trước và trong quá trình đặt: * Gia công bề mặt phẳng tuyệt đối: Các mặt tiếp xúc của viên gạch (mặt đáy, mặt trên và các cạnh bên) được mài nhẵn và phẳng bằng các dụng cụ mài mòn thủ công trên nền đá nhám hoặc cát mịn, sao cho khi áp sát vào nhau không có khe hở lớn. * Ứng dụng lớp keo siêu mỏng (Mạch vữa tàng hình): Giữa hai mặt gạch đã mài phẳng, người thợ quét một lớp hợp chất cực mỏng gồm nhựa cây dầu rái trộn với bột gạch mịn. Lớp keo này không nhằm mục đích "làm đầy" khoảng trống như vữa vôi thông thường, mà đóng vai trò như một màng liên kết phân tử. 2. Các bước thực hiện trên công trường cổ xưa * Định vị và thử khớp: Người thợ đặt viên gạch mới lên vị trí cần xây, thử chà xát nhẹ để kiểm tra độ khít và điểm tiếp xúc với các viên gạch xung quanh. Nếu có điểm cộm, họ tiếp tục mài chỉnh cho đến khi bề mặt khớp hoàn hảo. * Thoa hỗn hợp kết dính: Phết một lớp hợp chất nhựa dầu rái và bột gạch thật mỏng lên bề mặt tiếp giáp. * Thao tác "chập" và đẩy bọt khí: Viên gạch mới được đặt xuống và thực hiện động tác chà xát, chập mạnh (hoặc xoay nhẹ) theo chiều ngang dọc trên bề mặt tiếp xúc. * Tác dụng vật lý: Thao tác này giúp ép tối đa phần keo thừa trào ra ngoài, đồng thời đẩy toàn bộ bọt khí bị kẹt bên trong ra khỏi mạch ghép. * Kết quả: Tạo ra một liên kết bám dính diện tích lớn, nơi hai bề mặt gạch gần như "hút" chặt vào nhau thông qua lớp màng keo có độ dày chỉ tính bằng micromet. 3. Ưu điểm vượt trội của kỹ thuật mài chập * Loại bỏ ứng suất tập trung: Do không có các lớp vữa dày (vốn là điểm yếu dễ bị co ngót, nứt nẻ hoặc thấm nước), lực tác động lên bức tường tháp được phân bố đều khắp trên toàn bộ khối gạch. * Tăng cường tuổi thọ công trình: Nước mưa và độ ẩm không có chỗ để xâm nhập vào khe hở, ngăn chặn triệt để hiện tượng phong hóa bên trong lõi tường. * Tính thẩm mỹ và sự đồng nhất: Bề mặt tường tháp sau khi hoàn thiện trông giống như một khối nguyên khối liền mạch được tạc đẽo từ đá lớn thay vì được xây từ hàng vạn viên gạch nhỏ rời rạc. #champa #thapcham #myson #binhdinh #phanrang

Tích Xưa

Open In TikTok:

Region: VN

Wednesday 22 July 2026 03:31:39 GMT