እዚአን ዓሰርተ ነጥብታት፡ ናይ ብሓቂ ናይ ህይወት መትከላትን መሰረታትን እየን። ካብ ስነ-ልቦናዊ መርገጺ ብምብጋስ፡ ነፍሲ ወከፈን ብኸምዚ ዝስዕብ ብሰፊሑ ክንገልጸን ንኽእል፦ 1. ስቕታ ሓይሊ እዩ (Silence is Power) ስነ-ልቦናዊ ትርጉሙ፡ ስቕታ ማለት ትም ምባል ጥራይ ዘይኮነስ፡ ስምዒታዊ ብስለት (Emotional Intelligence) ማለት እዩ። ሓደ ሰብ ኩሉ ዝተሰማዖን ዝመጸሉን ነገር ካብ ምዝራብ ክቑጠብ ከሎ፡ ኣብ ውሽጡ ዓቢ ናይ ገዛእ ርእሱ ምቁጽጻር (Self-control) ከምዘለዎ የርእይ። ስቕታ ንምስትውዓልን ንምስማዕን ዕድል ይህብ። ብዙሕ ዘይዛረብ ሰብ ንቃላቱ ክብሪ ይህቦም፡ ካልኦት ሰባት ድማ ንቃላቱ ብጥንቃቔ ክሰምዕዎ ይገብር። 2. ትዕግስቲ ዓወት እዩ (Patience is Victory) ኣብ ስነ-ልቦና "Delayed Gratification" (ካብ ናይ ሕጂ ረብሓ፡ ንናይ ጽባሕ ዝዓቢ ዓወት ምጽባይ) ዝበሃል ኣምር ኣሎ። ትዕግስቲ ማለት ተስፋ ቆሪጽካ ኢድካ ምሃብ ዘይኮነስ፡ ዝመረጽካዮ ዕላማ ግዜ ከም ዘድልዮ ተረዲእካ ብጽንዓት ምጽባይ እዩ። ዓወት ብሓንሳብ ኣይመጽእን እዩ፤ ትዕግስቲ ዘለዎ ሰብ ግን ካብ ስምዒታዊ ውሳነታት ይርሕቕ፡ እዚ ድማ ናብ ናይ ሓቂ ዓወት ይመርሖ። 3. ትሕትና ክብሪ እዩ (Humility is Honor) ትሕትና ማለት ንነፍስኻ ትሕት ምባልን፡ ካብ ትዕቢትን ናጻ ምዃንን እዩ። ትሑት ሰብ ንገዛእ ርእሱ ብግቡእ ዝፈልጥ (Self-aware) ዘለዎ እዩ። ካብ ሰባት ንምምሃር ድልው ስለ ዝኾነ ድማ፡ ኩሉ ግዜ እናዓበየ ይኸይድ። ሰባት ንትሑት ሰብ ይፈትውዎን የኽብርዎን እዮም፤ እዚ ድማ ካብ ትዕቢት ዝመጽእ ግዝያዊ ዝና ንላዕሊ ነባሪ ክብሪ ይህብ። 4. ሓቂ ናጽነት እያ (Truth is Freedom) ሓሶት ንሓንጎል የጨንቖ እዩ (Cognitive Dissonance)። ሓደ ሰብ ክሕሱ ከሎ፡ ነቲ ሓሶት ንምዕቃብ ካልእ ሓሶት ክውስኽ ይገደድ፡ እዚ ድማ ናይ ኣእምሮ እሱር ይገብሮ። ሓቂ ምዝራብ ግን ንሕልና የህድእ፡ ካብ ጭንቀትን ፍርህን ድማ ናጻ የውጽእ። ሓቀኛ ሰብ ምስ ገዛእ ርእሱን ምስ ሰባትን ግልጺ ርክብ ስለ ዝህልዎ፡ ብሰላም ይነብር። 5. ይቕሬታ ሰላም እዩ (Forgiveness is Peace) ይቕሬታ ምግባር ማለት ንዝበደለካ ሰብ ውዕለት ምውዓል ዘይኮነስ፡ ንነፍስኻ ካብ ቂምን በቀልን ሓራ ምውጻእ ማለት እዩ። ቂም ምሓዝ ማለት "መርዚ እናሰተኻ፡ እቲ ዝጸላእካዮ ሰብ ክመውት ምጽባይ" ማለት እዩ። ይቕሬታ ክትገብር ከለኻ፡ ነቲ ሕሉፍ ሕማቕ ተዘክሮ ስልጣን ከም ዘይህልዎ ትገብሮ፡ እዚ ድማ ናይ ኣእምሮ ሰላም የምጽእ። 6. ፍልጠት ብርሃን እዩ (Knowledge is Light) ፍርሂ መብዛሕትኡ ግዜ ካብ ዘይምፍላጥ (Ignorance) እዩ ዝመጽእ። ፍልጠት ክህልወካ ከሎ፡ ንነገራት ብንጹር ክትርእዮም ትኽእል፡ ውሳነታትካ ድማ ኣብ ጭብጥን መረዳእታን ዝተመርኮሰ ይኸውን። ፍልጠት ንጸልማት ጥርጣረ የጥፍእ፡ ንመጻኢ ድማ ብምትእምማን ክትጥምቶ ይሕግዘካ። 7. ስራሕ ክብሪ እዩ (Work is Dignity) ስራሕ ንሰብ ናይ ህይወት ትርጉምን ዕላማን ይህቦ። ስነ-ልቦናዊ ብቕዓት (Self-efficacy) ዝመጽእ ሰብ ዓቕሙ ተጠቂሙ ፍርያት ክኸውን ከሎ እዩ። ስራሕ ንድኽነት ጥራይ ዘይኮነስ ንመንፈሳዊ ድኻም እውን የጥፍእ። ዝሰርሕ ሰብ ኣብ ገዛእ ርእሱ ዘለዎ ግምት (Self-esteem) ልዑል እዩ። 8. ፍቕሪ መድሃኒት እዩ (Love is Medicine) ፍቕሪ ንመንፈሳዊ ቁስሊ የመውቕን የሕውይን። ሰብ ማሕበራዊ ፍጡር ስለ ዝኾነ፡ ክፍቐርን ከፍቅርን ምስ ዝኽእል እዩ ጥዕና ዘለዎ ኣእምሮ ዝህልዎ። ፍቕሪ ንጭንቀት ይቕንስ፡ ተስፋ ይፈጥር፡ ከምኡ እውን ንሰባት ብሰላም ብሓባር ንኽነብሩ ዘተኣሳስር ዓቢ ሓይሊ እዩ። 9. ጽንዓት መሰረት እዩ (Perseverance is Foundation) ጽንዓት (Resilience) ማለት ኣብ ኣጸጋሚ እዋን ተጻዊርካ ምሕላፍ እዩ። ብዘይ ጽንዓት ዝተጀመረ ስራሕ ኣይውዳእን፡ ዝተሓለመ ሕልሚ ድማ ኣይፍጸምን። ጽንዓት ንባህሪ ሰብ ይሃንጾ፤ ጽኑዕ ሰብ ድማ ኣብ ዝኾነ ማዕበል ህይወት ዘይናወጽ ድልዱል መሰረት ይተክል እዩ። 10. ውድቀት ትምህርቲ እዩ (Failure is a Lesson) ውድቀት መወዳእታ መገዲ ዘይኮነስ፡ መገዲ መቐየሪ ምልክት እዩ። ስነ-ልቦናዊ ዕብየት ዝመጽእ ካብ ስሕተት ብምምሃር እዩ። ውድቀት እንታይ ከም ዘይሰራሕ ስለ ዘርእየካ፡ ንዝቕጽል ዝሓሸ ብልሓት ክትፈጥር ይሕግዘካ። ውድቀት ዘይፈርሕ ሰብ ጥራይ እዩ ሓድሽ ነገር ክመሃርን ክዕወትን ዝኽእል። መጠቃለሊ ምኽሪ፦ እዘን ነጥብታት ኣብ ወረቐት ጥራይ ተጻሒፈን ክተርፋ የብለንን። ንነፍሲ ወከፈን ኣብ መዓልታዊ ህይወትካ ክትጥቀመለን እንተፈቲንካ (ንኣብነት፡ ክትሓርቅ ከለኻ ስቕታ ምምራጽ፡ ክትወድቕ ከለኻ ትምህርቲ ምውሳድ)፡ ህይወትካ ካብ ትጽቢትካ ንላዕሊ ክቕየር እዩ። ©✍️ミ☦ድምጺ መቓልሕ☦彡🇪🇷 #ኤርትራ_ን_ኤርትራዊያን_ብ_ኤርትራዉያን🇪🇷🇪🇷🇪🇷 #ኤርትራ_ንዘልኣለም_ትስሓቅ🇪🇷 #ሴማውያን #ትግራይ🇻🇳 - @dhay.semayat_291