2 HẬU PHƯƠNG CỦA ĐIỆP VIÊN HUYỀN THOẠI BA QUỐC Đặng Trần Đức (1922–2004) là một trong những nhà tình báo siêu hạng của đất nước ta. Ông là một vị tướng có công lao đặc biệt xuất sắc. Cuộc đời ông là một chuỗi dài những chuyện hào hùng, gay cấn trong suốt ba cuộc chiến tranh vì độc lập tự do của đất nước: chống Pháp, chống Mỹ, bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc. Thời chống Pháp, khi còn hoạt động ở Hà Nội, ông có người vợ tên Phạm Thị Thanh. Bà cũng là một chiến sĩ an ninh của Việt Minh, từng tham gia phá án vụ Ôn Như Hầu ở phố Hàng Bún với ông ngay sau Cách mạng tháng Tám. Ông bà có với nhau 2 người con. Khi vào Nam, ông có một người vợ khác là bà Ngô Thị Xuân. Bà là con gái người bạn thân của ông Đàm Y, từng là Quận trưởng quận 1, Hà Nội của chế độ Pháp thuộc. Nhưng ông Đàm Y có cảm tình với ông Nguyễn Văn Tá (bí danh ông Đặng Trần Đức). Khi khó khăn, ông Đàm Y từng đứng ra bảo lãnh, xin việc cho ông Tá lên làm Trưởng đồn cảnh sát bên Từ Sơn, Bắc Ninh dù biết ông Tá có thể là Việt Minh. Ông Đàm Y biết là bởi ông Tá chơi với con rể mình, người đó cũng vốn là Việt Minh. Để tạo vỏ bọc thật an toàn trước khi vào Nam, lại được ông Đàm Y mai mối (xem như một cách bảo lãnh khéo), ông đã bí mật gặp vợ mình là bà Thanh kể lại toàn bộ câu chuyện rằng tổ chức đang rất cần mình có một vỏ bọc mới: phải có vợ đi cùng. Người đó cần mang gia thế gia đình công chức của chế độ bảo hộ thuộc Pháp và thân thiết với Quận trưởng Đàm Y. Đương nhiên, câu chuyện về mối quan hệ của ông Tá và bà Xuân cũng có chút tế nhị. Lúc ông Tá và bà Xuân chưa lấy nhau, ông Đàm Y đã có nhã ý tác thành đôi cho họ khi biết vợ con của ông Tá lâu nay bị "mất tích". Và sau đó, bà Xuân đã theo ông Đàm Y di cư vào Nam trước ông Tá ít ngày. Nhờ có "vỏ bọc cháu gái ông Quận trưởng Đàm Y" nên mọi việc càng thêm chắc chắn, an toàn hơn. Khi đó, bà Phạm Thị Thanh ở Hà Nội, đang làm việc yên ổn ở công trình xây dựng nhà máy in Tiến Bộ. Nhưng vì vướng lý lịch có chồng phản bội mà bà phải lên nông trường Vân Lĩnh, Phú Thọ làm công nhân. Cuộc sống rất cơ cực, nhà không có để sống. Một tháng có khi bà phải chuyển chỗ ở 3-4 lần. Vì nhà có 3 mẹ con nên rất khó khăn, có khi cả tuần liền phải ăn khoai, sắn thay cơm. Vật chất cơ cực còn có thể khắc phục nhưng bị người ta nói ra nói vào có chồng phản bội khiến tinh thần bà cơ cực, cay đắng. Con gái bà là chị Đặng Thị Chính Giang từng được tổ chức đưa lên Trường Học sinh miền Nam ở Hải Phòng để ăn học. Thế rồi khi vừa lên đến nơi, con bà lại phải quay về vì thủ trưởng cơ quan chồng bà phân vân, e rằng có thể vì sự chủ quan này mà ông Ba Quốc sẽ bị lộ. Nếu vậy, tình hình sẽ nguy hiểm đến sinh mạng ông. Con gái ông Ba Quốc yêu một anh bộ đội. Anh Trần Sơn, chồng chị Chính Giang sau này đã bị tổ chức cảnh báo, nếu lấy nhau sẽ ảnh hưởng đến sự phấn đấu của anh. Nhưng anh chấp nhận, chịu mất mát. Và họ đã thành đôi trong tình thế như vậy. Đó cũng là điều rất đặc biệt và trân quý. Chính anh Sơn cũng đã tâm sự khi anh biết sự thật về cha mẹ vợ: "Bà là người phụ nữ tuyệt vời lắm! Kiếm được một người phụ nữ như thế là hơi khó!". Còn em trai chị Chính Giang lại cơ cực hơn thế, muốn học cấp 3 cũng không được, muốn vào bộ đội cũng bị từ chối vì lý lịch xấu. Tổ chức không phải không biết. Đất nước thống nhất, những tưởng sẽ là lúc ông Ba Quốc phải dàn xếp chuyện gia đình tế nhị ấy thì nhiệm vụ mới lại ập đến. Đến lúc bà Phạm Thị Thanh bị bệnh và sắp đi xa, bà đã viết thư cho bà Xuân, gửi gắm bà Xuân tiếp tục chăm sóc ông Ba Quốc giúp bà. Các con của 2 bà luôn coi nhau như ruột thịt. Họ giúp đỡ nhau hơn cả bình thường bởi họ hiểu, khi đã là vợ, là con của một lãnh đạo ngành tình báo, sự hy sinh là vô cùng to lớn. Xin nói thêm, bà Ngô Thị Xuân và các con cũng từng bị tra tấn tàn bạo, bị truy bức suốt 4 tháng ròng khi đường dây bí mật của ông Ba Quốc bị lộ. Ông phải trốn ra R. hồi cuối năm 1974. Sau đó, do không tìm được chứng cứ buộc tội, địch buộc phải thả hai mẹ con ra. #xuhuongtiktok #lichsuvietnam #tinhnghiavochong - @vietnamanhhung03