@khoaiget95w: #lichsuvietnam #xh #onconhitritan Nhà Đường cai trị Giao Châu thời Cao Tông 1. Nền cai trị của nhà Đường từ chỗ hiệu quả đến mâu thuẫn xã hội gia tăng ở Giao Châu Một truyền thuyết còn được bảo lưu ở Việt Nam về thời niên hiệu Vĩnh Huy (650-655) khơi gợi rằng một số quan lại nhà Đường lợi dụng văn hóa bản địa để hợp thức hóa uy quyền của mình trong dân chúng. Theo truyền thuyết này, có một đô đốc tên là Lý Thường Minh 李常明, thấy trong vùng bình yên an lạc, bèn dựng một ngôi đền ở Phong Châu thờ hình tượng vị “Hộ Quốc thần". Sau khi thắp nhang, ông ta khấn rằng: “Các thần linh của đất này xin hãy hiện thân theo hình trạng như pho tượng này, cho được thỏa lòng.” Đêm ấy Lý Thường Minh mộng thấy hai dị nhân, cả hai đều giống như trong hình tượng. Một người xưng là Thổ Lệnh, người kia xưng là Thạch Khanh. Thường Minh xin hai người thi triển pháp thuật xem ai giỏi nhất. Thạch Khanh tuyên bố mình sẽ nhảy sang bờ bên kia của sông Hồng, nhưng khi nhảy qua thì ông ta thấy Thổ Lệnh đã ở đó trước rồi. Thạch Khanh nhảy trở lại bờ sông bên này cũng lại thấy Thổ Lệnh đã có mặt. Vì vậy Thổ Lệnh được coi là vị thần mạnh nhất. Cảnh tượng một vị đô đốc chủ trì cuộc tranh tài giữa các vị thần bản xứ để quyết định nên thờ vị nào làm thần bảo hộ trong khu vực của mình cho thấy sự tương tác giữa uy quyền của đế triều và văn hóa bản địa. Thổ Lệnh là chức quan bản địa còn Thạch Khanh là chức đại thần nhà Đường. Sự kiện vị Thổ Lệnh thắng vị Thạch Khanh có vẻ cho thấy sự ưu thắng của bộ phận các hào tộc địa phương trước quyền lực đế triều phương Bắc đại diện là chính quyền đô hộ và đám quan lại nhà Đường. Truyện cổ này có từ giai đoạn hưng khỏi của sự thống trị nhà Đường (giai đoạn Trinh Quán và đầu thời Cao Tông), khi những phúc lợi của đế triều mang đến chưa bị phai nhạt trước sự suy đồi không thể tránh khỏi của quyền lực dẫn đến mâu thuẫn dân tộc và mâu thuẫn chính trị kinh tế xã hội ở Giao Châu chưa gay gắt. Trước khi An Nam đô hộ phủ được thành lập vào năm 679, sử liệu Trung Hoa chỉ ghi nhận một vụ rắc rối duy nhất với chính quyền đô hộ của họ là với các bộ lạc người Lão bất trị (theo cách gọi của Trung Quốc thực ra là các cư dân bản địa tiến hành khởi nghĩa) ở Minh Châu vào năm 638; họ được đô đốc Lý Đạo Ngạn 李道彦 trấn an và mua chuộc và không lâu sau đó, Minh Châu được sáp nhập vào Hoan Châu. Tuy nhiên, khi quyền lực nhà Đường được tăng cường trên vùng biên giới, sự cai trị độc đoán và áp bức trở nên khả thi. Khi khả năng lạm dụng đó trở thành hiện thực, mâu thuẫn dân tộc gia tăng và mâu thuẫn về quyền lợi chính trị kinh tế xã hội ngày càng trở nên gay gắt, dân chúng Giao Châu đã nổi lên phản kháng đế chế Đường. 2. Sự gia tăng xu hướng người bản địa tham gia vào bộ máy chính quyền đô hộ của nhà Đường Vào năm 676, triều đình Trường An có sắc chỉ ban xuống cho các đô đốc Quảng Châu ( thuộc Quảng Đông), Quế Châu (thuộc Quảng Tây) và Giao Châu thiết lập phương cách tuyển chọn người địa phương vào các chức vụ hành chính tại Châu sở tại. Mỗi bốn năm, trong phương thức được gọi là “sự tuyển trạch phương Nam", các hào tộc địa phương được bổ nhiệm giữ các chức vụ từ ngũ phẩm trở lên. Số quan lại được bổ nhiệm chính thức và những người bị biếm chức từ phương Bắc xuống là không đủ nhân sự cho bộ máy hành chính ngày càng lớn lên, nên phải tuyển mộ thêm người địa phương. Cùng với sự phình to của bộ máy quan lại, thì đạo đức của đám quan lại nhà Đường cũng ngày càng đi xuống. Vào thời gian này, Võ hậu đang thâu tóm quyền lực Đường triều, làm dấy lên những mưu đồ chính trị và cảm giác bất định nói chung trong giới quan lại toàn bộ đế chế. "Viên đô đốc trú tại Quảng Châu bỏ mặc sự khó khăn của chính quyền, nhắm mắt làm ngơ trước cảnh bọn tham quan vơ vét cho đầy túi tham. Năm 684, khi bọn quan lại này bắt giữ một chiếc tàu buôn nước ngoài, các thủy thủ người Côn Lôn trên tàu đã giết được viên đô đốc và chạy thoát ra biển." (Tư Mã Quang. Tư Trị Thông Giám.q11.tr358).

Ôn Cố Nhi Tri Tân

Open In TikTok:

Region: VN

Wednesday 05 August 2026 02:21:54 GMT