🇪🇹 ማንም መሬት ይዞ ወደ ኢትዮጵያ አልመጣም፤ ኢትዮጵያም ሆነች ግዛቶቿ የማንም አንድ ማህበረሰብ ወይም አንድ ቡድን የግል ንብረት አይደሉም 🗺️ ➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖ ማንም ሕዝብ ወይም ቡድን መሬት ይዞ ወደ ኢትዮጵያ እንደመጣ በመቁጠር፣ አገሪቱን የአንድ ብሔረሰብ ወይም የአንድ ቡድን የግል ንብረት ማድረግ ታሪካዊም ሆነ ማኅበራዊ እናየተፈጥሯዊ መሠረት የለውም። ስለዚህ ኢትዮጵያ የማንም የግል ንብረት አይደለችም፣ የሁላችንም የጋራ ቤት ናት! ምክንያቱም ማንም ሰው አገር ይዞ ወደዚህ ዓለም አልመጣም፤ ማንም ደግሞ ኢትዮጵያን ወይም የኢትዮጵያን አንደኛውን አካል በግል ንብረትነት የሚወርስ ብቸኛ ባለቤት መሆን አይችልም። አገር ወይም ከተማ የአንድ ብሔረሰብ፣ የአንድ ቡድን ወይም የአንድ ትውልድ ንብረት ሳይሆን፣ የኗሪዎቹ እና የሚጋሩት ማህበረሰቦች የጋራ ቤት ነው። እኩል ዜግነታችን ደግሞ የጋራ መሠረታችን ነው። ኢትዮጵያ የተለያዩ ማህበረሰቦች፣ ቋንቋዎች፣ ባህሎችና ታሪኮች በረጅም ዘመናት የተሳሰሩባት የጋራ አገር ናት። የአንዱ ሕዝብ ታሪክ ሌላውን የሚያጠፋ ሳይሆን፣ የጋራ ታሪካችንን የሚያጎለብት አካል ነው። ስለዚህ የኢትዮጵያ ጉዳይ “ማን ቀድሞ መጣ?” ወይም “ማን የትኛውን መሬት ይገባዋል?” በሚል የባለቤትነት ውድድር ሳይሆን፣ እኩል ዜግነት፣ ፍትሕ፣ የጋራ ኃላፊነትና ሠላማዊ አብሮነት ላይ መመሥረት አለበት። 🛑 ኢትዮጵያ የጋራ አገር፣ የጋራ ማንነት እና የጋራ ዕጣ ፈንታችን ናት ኢትዮጵያ የጋራ አገራችን፣ ኢትዮጵያዊነት ደግሞ የጋራ ማንነታችን፣ እንዱሁም የሀገራችን የወደፊት እድልም የጋራ ዕጣ ፈንታችን ነው። ልዩነቶቻችንን እያከበርን፣ በእኩልነትና በመከባበር አንድነታችንን ማጠናከር የሁላችንም የጋራ ኃላፊነት ነው። አንዱ በሌላው ላይ የበላይ የሚሆንበት ኢትዮጵያ ሳይሆን፣ ሁሉም እኩል የሚከበርባት፣ ሁሉም የሚሳተፍባት እና ሁሉም የሚጠቀምባት የጋራ ኢትዮጵያ እንገንባ። ይህ መሬት የእኛ ነው፤ ያ መሬት የእናንተ ነው በሚል ቀላል አመክንዮ የአንድን አገር ውስብስብ ታሪክ መተርጎም አይቻልም። በተለይ ኢትዮጵያን ለመረዳት የተለያዩ ማህበረሰቦች ለዘመናት በመኖር፣ በመሰደድ፣ በመቀላቀል፣ በመነጋገር፣ በግጭትና በትብብር የፈጠሩትን የታሪክ ሂደት በሙሉ መመልከት ያስፈልጋል። 🛑 አገር የአንድ ጎሣ የግል ንብረት አይደለችም ዘመናዊ አገር በአንድ ጎሣ ወይም በአንድ ብሔረሰብ ብቻ የተፈጠረ የግል ንብረት አይደለችም። አገር የሚገነባው በሕዝብ፣ በተቋማት፣ በሕግ፣ በጋራ ታሪክ፣ በኢኮኖሚያዊ ግንኙነትና በፖለቲካዊ ስምምነት ነው። የዛሬዋ ኢትዮጵያ የተፈጠረችውም በአንድ ቀን ወይም በአንድ ሕዝብ ብቻ አይደለም። የ19ኛው ክፍለ-ዘመን የኢትዮጵያ ታሪክ የፖለቲካዊ ማዕከላዊነት፣ የውጭ ወረራዎችን መቋቋም እና የግዛት መስፋፋት ያካተቱ ተያያዥ ሂደቶች እንደነበሩ የታሪክ ምርምር ያሳያል። ስለዚህ “አንድ ጎሣ መሬቱን ይዞ መጣና ሌሎችን አገኘ” ወይም “አንድ ጎሣ የራሱን መሬት ብቻ ይዞ እዚህ ነበር” የሚሉ ቀላል ትርክቶች የኢትዮጵያን ረጅምና ውስብስብ የሕዝቦች ግንኙነት ሙሉ በሙሉ አያብራሩም። 🛑 መሬት ይዞ መጣ የሚለው አመክንዮ ለማንኛውም ሕዝብ በቀላሉ አይሠራም የሰው ልጅ ታሪክ የስደት፣ የመንቀሳቀስ፣ የመቀላቀልና የመስፋፋት ታሪክ ነው። የዛሬ የፖለቲካ ድንበሮችም ከሰዎች የቋንቋ፣ የባህል እና የዘር ስርጭት ጋር ሁልጊዜ አንድ ላይ አይገጣጠሙም። በኢትዮጵያም የሕዝቦች እንቅስቃሴ፣ የንግድ ግንኙነት፣ የጋብቻ ትስስር፣ የጦርነትና የስደት ሂደቶች የዛሬውን የማኅበራዊ አቀማመጥ ለመፍጠር ሚና አላቸው። በምሥራቅ ኢትዮጵያ የድንበር አካባቢዎች ላይ የሰዎች እንቅስቃሴ፣ ስደትና ንግድ ከአገር ድንበር በፊትም ከድንበር በኋላም የቆዩ ተግባራት መሆናቸውን ጥናቶች ያሳያሉ። 🛑 የኢትዮጵያ መሬት የጋራ የፖለቲካ ማኅበረሰብ ግዛት ነው ይህ ማለት የተለያዩ ሕዝቦች ታሪካዊ ትስስርና የተለየ ማንነት የላቸውም ማለት አይደለም። በተቃራኒው፣ የእያንዳንዱ ሕዝብ ቋንቋ፣ ባህል፣ ታሪክና ማንነት መከበር አለበት። ነገር ግን የተለየ ማንነት መኖር ማለት የጋራ አገርን ማፍረስ ማለት አይደለም። በተመሳሳይም የጋራ አገርን መጠበቅ ማለት የተለያዩ ማንነቶችን ማጥፋት አይደለም። ጤናማ አገራዊነት ሁለቱንም ማመጣጠን አለበት፦ ልዩነትን ማክበር እና የጋራ አገርን መጠበቅ። የኢትዮጵያ መሬት የአንድ ጎሣ የግል ንብረት አይደለም፤ የአገሪቱ የጋራ የፖለቲካ ማኅበረሰብ ግዛት ነው። የአገሪቱ የወደፊት የግዛት ሁኔታም በኃይል ሳይሆን በሕግ፣ በሕገ-መንግሥትና በሕዝቦች ሰላማዊ ፈቃድ መወሰን አለበት። 🛑 የጋራ አገር ማለት የጋራ ኃላፊነት ማለት ነው ኢትዮጵያን ለማስቀጠል የሚያስፈልገን አንዱ ሕዝብ ሌላውን እንዲቆጣጠር የሚያደርግ ሥርዓት አይደለም። እኩል ዜግነት፣ ፍትሕ፣ የሕግ የበላይነት፣ ዴሞክራሲ፣ የሀብትና የዕድል ፍትሐዊ ተደራሽነት እና የሁሉም ሕዝቦች በእኩልነት የሚሳተፉበት የፖለቲካ ሥርዓት ነው። የኢትዮጵያ ችግር በ“የትኛው ጎሣ መሬት ነው?” ብቻ ሊፈታ አይችልም። ዋናው ጥያቄ “እንዴት በእኩልነት፣ በፍትሕና በመከባበር በአንድ አገር እንኖራለን?” የሚለው ነው። ማጠቃለያ ማንኛውም ሕዝብ የራሱን ማንነት ሊወድ፣ ቋንቋውንና ባህሉን ሊያከብር ይችላል። ይህ ግን ሌላውን ሕዝብ ከአገሩ ለማስወጣት ወይም አንድን ብሄረሰብ የአገሪቱ ብቸኛ ባለቤት ለማድረግ መሠረት ሊሆን አይገባም። ኢትዮጵያ የአንድ ጎሣ ንብረት አይደለችም፤ የሁላችንም የጋራ አገር ናት። የተሻለው መንገድ የትኛው ሕዝብ በሌላው ላይ የበላይ ይሆናል የሚለውን ጥያቄ መተው፣ እና እኩል ዜግነትን፣ ፍትሕን፣ ዴሞክራሲንና የጋራ አገራዊ ራዕይን መገንባት ነው። ልዩነታችን እንደ ጥንካሬ፣ አንድነታችን እንደ ዋስትና፣ ኢትዮጵያም እንደ የጋራ ቤታችን ናት። ይህ አቀራረብ ታሪካዊ ልዩነቶቻችን ሳንክድ የጋራ አገራችንን ስሜት የሚያጠናክርልን ነው፤ በተለይም “የአንድ ጎሣ መሬት” ከሚለው ይልቅ የጋራ ዜግነትን እና ሕጋዊ ሂደትን ማዕከል ማድረጉ የበለጠ የሳይንሳዊ አስተሳሰብ ነው። ኢትዮጵያ የአንድ ቡድን የግል ንብረት ሳትሆን፣ የሁሉም ዜጎቿ የጋራ ቤት ናት። የወደፊቷንም ኢትዮጵያ በመከፋፈል ሳይሆን፣ በእኩልነትና በመተባበር እንገንባት። ስለዚህ ኢትዮጵያን ለመከፋፈል ከመሞከር ይልቅ፣ በፍትሕ፣ በእኩልነት፣ በመከባበርና በመተባበር የጋራ ቤታችንን እንገንባ። ኢትዮጵያ የእኔ ብቻ አይደለችም፤ የአንተ ወይም የአንቺ ብቻ አይደለችም፤ የሁላችንም ናት! 🇪🇹❤️ ┈┈┈┈┈┈┈┈┈••●◉❖◉●••┈┈┈┈┈┈ ✍️ Anbessie Debebe - @firduaklilu