Trong lịch sử Chiến trường K (Campuchia 1979 – 1989), bên cạnh bom đạn và sốt rét ác tính, "cơn khát" vào mùa khô là một trong những kẻ thù đáng sợ nhất đối với Bộ đội Tình nguyện Việt Nam. Khí hậu khắc nghiệt, địa hình núi đá vôi không có nguồn nước, cùng chiến thuật đầu độc/gài mìn nguồn nước của Khmer Đỏ đã biến nhiều chiến dịch thành những cuộc chiến sinh tồn tàn khốc. Dưới đây là những trọng điểm và trận đánh nổi tiếng ghi dấu "cơn khát" trong ký ức của những người lính Cựu chiến binh K: 1. Trận chiến Cao điểm 547 (Dãy núi Đăng-rếch) Đây được coi là "chảo lửa" và là ký ức ám ảnh nhất về nạn chết khát của quân tình nguyện Việt Nam (đặc biệt là các đơn vị thuộc Quân khu 5 như Sư đoàn 307, Sư đoàn 315). Địa hình & Bối cảnh: Cao điểm 547 là căn cứ sừng sỏ của Sư đoàn 912 Khmer Đỏ, nằm trên dãy núi Đăng-rếch giáp biên giới Thái Lan. Địa hình toàn núi đá vôi, mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 4) nắng nóng trên 40°C, các dòng suối đều cạn kiệt hoàn toàn. Tình cảnh khốc liệt: Trong các chiến dịch tấn công (đặc biệt là năm 1982–1984), bộ đội phải vác nặng leo núi đá dưới nắng chói chang. Xe chở nước của bộ đội vận tải không thể áp sát do đường hẹp và bị gài mìn dày đặc. Nhiều đại đội mất sức chiến đấu không phải do thương vong vì đạn pháo mà vì kiệt sức do mất nước. Lưỡi lính rộp rát, môi nứt nẻ chảy máu, mắt mờ đi. Nhiều chiến sĩ đã hy sinh vì gục ngã trên đường vận động do kiệt nước trước khi kịp nổ súng vào đồn địch. 2. Chiến dịch Tà Sanh – Samlot – Pailin (Mặt trận 479 & Quân đoàn 4) Rừng núi phía Tây và Tây Nam Campuchia (khu vực Pailin, Tà Sanh, núi Kimri) là sào huyệt cuối cùng của Pôn Pốt. Hoàn cảnh: Các trung đoàn, tiểu đoàn độc lập khi cắt rừng truy kích tàn quân Khmer Đỏ thường xuyên bị mất phương hướng hoặc chôn chân trong các thung lũng đá vôi khô khốc. Chiến thuật của địch: Địch nắm rõ địa hình nên đã bỏ độc (hoặc ném xác chết, hóa chất) xuống các giếng nước, hố nước hiếm hoi, đồng thời gài mìn dày đặc xung quanh các con suối còn đọng nước. Hậu quả: Bộ đội nhìn thấy nước mà không thể uống, hoặc nhiều người do quá khát đã lao xuống uống nước bị gài mìn/đầu độc dẫn đến tử vong thương tâm. 3. Tuyến biên giới Bắc và Tây Bắc Campuchia (Mùa khô 1984 – 1985) Trong Chiến dịch mùa khô 1984–1985 – chiến dịch nhổ tận gốc các căn cứ biên giới của Khmer Đỏ, hàng vạn quân tình nguyện Việt Nam đã căng sức trên suốt chiều dài biên giới. Vận tải nước kiệt huệ: Nước sinh hoạt và uống phải gùi từng can 20 lít từ chân núi lên đỉnh cao điểm. Rất nhiều chiến sĩ vận tải đã hy sinh chỉ để đưa được vài can nước lên cho tuyến đầu. Nhiệt độ đỉnh điểm: Có những thời điểm nhiệt độ trong rừng thưa lên tới 42–45°C. Cơn khát làm suy giảm thể lực nhanh chóng, gây ra hiện tượng ảo giác, co giật và đột quỵ do sốc nhiệt. Các phương cách sinh tồn can trường của Bộ đội Ta Để chống lại "kẻ thù không tiếng súng" này, lính tình nguyện Việt Nam đã phải áp dụng mọi cách sinh tồn khắc nghiệt nhất: Chặt cây rừng lấy nước: Tìm các loại dây gắm, thân cây chuối rừng, cây mây để vắt lấy từng giọt nước chát đắng. Hứng sương đêm: Dùng bạt nylon trải ra đêm trước để hứng vài giọt sương đọng lại vào sáng sớm. Uống nước tiểu của chính mình: Nhiều chiến sĩ bị mắc kẹt trên cao điểm hoặc bị thương nằm lại rãnh đá đã phải duy trì sự sống bằng chính nước tiểu trong nhiều ngày liền cho đến khi đồng đội ứng cứu. "Nhất sốt rét, nhì chết khát" – Câu nói nằm lòng của những người lính Chiến trường K đã đúc kết trọn vẹn sự tàn khốc của thiên nhiên Campuchia, nơi mà giọt nước đôi khi quý và hiếm hơn cả máu. - @giangquanhoa