@lalisadero: SEENAA OROMOO FI OROMIYAA 1. Seensa Oromoon saba baay’ee bal’aa, afaanii fi aadaa mataa isaa qabu keessaa isa tokko yoo ta’u, uummata Afrikaa keessaa baay’inaan naannoo Gaanfa Afrikaa keessatti argamuudha. Afaan Oromoo afaan Kuushotaa keessaa tokko yoo ta’u, Oromoon sirna hawaasummaa, siyaasaa fi bulchiinsaa beekamaa ta’e kan Sirna Gadaa jedhamu qaba. Oromiyaan immoo naannoo Oromoon baay’inaan keessa jiraatu yoo taatu, lafa bal’aa, qabeenya uumamaa fi seenaa dheeraa qabduudha. 2. Eenyu Oromoo? Oromoon saba tokko kan afaan, aadaa, seenaa fi eenyummaa waloo qabuudha. Afaan Oromoo afaan Oromoo ti; afaanota Kuush keessaa isa baay’ee bal’inaan dubbatamu keessaa isa tokko. Oromoon seenaa isaa keessatti: - Sirna Gadaa, - Aadaa fi duudhaa, - Seera safuu, - Sirna jaarsummaa, - Waldaa hawaasummaa, - Sirna bulchiinsa hawaasaa gara dhalootaa dhalootatti dabarsaa dhufeera. 3. Sirna Gadaa Sirni Gadaa sirna bulchiinsa Oromoo keessatti iddoo guddaa qabuudha. Sirni kun aangoo, itti-gaafatamummaa, seera, nageenya fi jireenya hawaasaa qindeessuuf tajaajila. Gadaan aangoo nama tokko ykn maatii tokko keessatti yeroo dheeraaf kuusu irra, aangoo fi itti-gaafatamummaa sirnaan dabarsuu irratti hundaa'a. Sirna Gadaa keessatti: - Abbootiin Gadaa filatamu, - Seerri hawaasaa kabajamu, - Murtiin marii fi waliigaltee irratti hundaa'u, - Jaarsoliin gahee guddaa qabaachuu, - Nagaa fi araarri jajjabeeffamu. Sirni Gadaa bara 2016 UNESCO’n Intangible Cultural Heritage of Humanity jedhamuun beekamtii argate. 4. Baballina Oromoo Seenaa keessatti Oromoon naannolee Gaanfa Afrikaa keessatti bal’inaan faca’e. Keessumaa naannoo har’aa Oromiyaa, Finfinnee, Harargee, Arsii, Baale, Wallaggaa, Jimmaa, Shawaa fi naannolee biroo keessatti uummanni Oromoo bal’inaan jiraata. Oromoonis naannolee Oromiyaa qofa keessatti osoo hin taane, naannolee ollaa Itoophiyaa fi biyyoota akka Keeniyaa fi Somaaliyaa keessattiis jiraata. 5. Oromiyaa Oromiyaan naannoo uummata Oromoo waliin seenaa fi hariiroo cimaa qabuudha. Magaalaan Finfinnee seenaa Oromoo keessatti iddoo addaa qabdi; naannoon kunis seenaa, aadaa, qabeenya uumamaa fi jireenya hawaasummaa Oromoo keessatti bakka guddaa qaba. Oromiyaan: - Lafa qonnaaf mijataa, - Bosona, - Laggeen, - Haroowwan, - Gaara, - Qabeenya uumamaa, - Bakkeewwan seenaa fi aadaa hedduu qabdi. 6. Qabsoo fi seenaa yeroo ammaa Seenaa Oromoo keessatti yeroo gara garaatti namoonni hedduun eenyummaa, afaan, aadaa fi mirga uummata Oromoo kabachiisuuf gahee taphataniiru. Keessumaa jaarraa 20ffaa fi 21ffaa keessa sochiin siyaasaa fi hawaasummaa Oromoo cimee dhufe. Dhaabbileen, hayyoonni, artistoonni, barreessitoonni fi qabsaa’oonni hedduun afaanii fi aadaa Oromoo guddisuuf hojjetaniiru. Namoota seenaa Oromoo keessatti beekamoo ta’an keessaa General Waaqoo Guutuu, Baqqalaa Garbaa, Mamo Mazamir, Elemoo Qilxuu, Haile Fidaa fi kanneen biroo maqaan isaanii yeroo gara yerootti ka’a. Akkasumas artistoonni akka Haacaaluu Hundeessaa afaan, aadaa fi eenyummaa Oromoo karaa sirbaa fi hojii aartii guddisaniiru. 7. Afaan Oromoo Afaan Oromoo afaan saba Oromoo qofaaf osoo hin taane, afaan Gaanfa Afrikaa keessatti dubbatamu keessaa isa guddaadha. Afaan Oromoo: - Barnoota keessatti, - Miidiyaa keessatti, - Barreeffama keessatti, - Sirba fi aartii keessatti, - Qorannoo fi qorannoo saayinsii keessatti itti fayyadamaa jira. Qubee Laatiinii fayyadamuun Afaan Oromoo barreessuunis guddina barreeffama Afaan Oromoo keessatti gahee guddaa qaba. 8. Aadaa fi duudhaa Oromoo Aadaan Oromoo bal’aa fi gara garaati. Fakkeenyaaf: Irreecha — ayyaana galateeffannaa fi araaraa Oromoo keessaa isa beekamaa dha. Safuu — sirna naamusaa fi amala gaarii hawaasa keessatti kabajamuudha. Marii fi jaarsummaa — rakkoo hawaasaa furuuf karaa Oromoo keessatti yeroo dheeraaf itti fayyadamaa turan keessaa muraasa. Sirba fi geerarsa — seenaa, jaalala, gootummaa, gadda fi gammachuu ibsuuf gahee guddaa qabu .”#creatorsearchinsights#oromotiktok❤️💚❤️ethiopiantiktok #viralvideo @Rache Tesfaye #stepfatherandstepdaughterconflictresolution

Gara Didaa Mucaa

Open In TikTok:

Region: ET

Tuesday 11 August 2026 01:11:56 GMT