@zayartbz7news: မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေ အဆိုးရွားဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဟု ကုလသမဂ္ဂက သတိပေး ရန်ကုန်၊ ဩဂုတ် ၂၅ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လူ့အခွင့်အရေးအခြေအနေများသည် ယခင်ကထက် ပိုမိုဆိုးရွားလာပြီး ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအပေါ် ကျယ်ပြန့်စနစ်တကျ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများအပြင် တရားမဝင် ရှားပါးသတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများ မြင့်တက်လာမှုကြောင့် အရပ်သားပြည်သူများ၏ ဒုက္ခဆင်းရဲမှုများ ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာနေကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ဩဂုတ်လ ၂၅ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်သည့် လူ့အခွင့်အရေးအစီရင်ခံစာ၌ သတိပေး ထုတ်ပြန်ထားသည်။ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးရုံး၏ အစီရင်ခံစာမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇွန်လမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် အခြေအနေများကို လေ့လာထားခြင်းဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် တိုက် ပွဲများ မရပ်မနားဖြစ်ပွားနေခြင်း၊ စစ်တပ်၏ အကြမ်းဖက်မှုများနှင့် ပဋိပက္ခများမှ အကျိုး အမြတ်ရရှိနေသည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခြင်းတို့ကြောင့် အရပ်သားပြည်သူများ အလွန်ပြင်းထန်သည့် အခက်အခဲများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ်အများစုကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် အာရက္ခတပ်တော် (AA) နှင့် မြန်မာစစ်တပ်တို့ နှစ်ဖက်စလုံးက ရိုဟင်ဂျာလူထုအပေါ် သတ်ဖြတ်မှု၊ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှု၊ အဓမ္မတပ် သား စုဆောင်းမှု၊ အဓမ္မလုပ်အားပေးစေခိုင်းမှု၊ မတရားဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှုနှင့် အတင်း အဓမ္မ နေရပ်စွန့်ခွာစေမှုများအပါအဝင် ကျယ်ပြန့်ပြီး စနစ်တကျ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက် မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ဆိုသည်။ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ရိုဟင်ဂျာသိန်းနှင့်ချီ၍ မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည့် ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားပြီး ကိုးနှစ်ခန့်ကြာလာသော်လည်း ရိုဟင်ဂျာများသည် စနစ်တကျ ခွဲခြားဆက်ဆံခံနေရဆဲဖြစ်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်းတွင်လည်း ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် အာဏာသိမ်းပြီးနောက် မြန်မာစစ်တပ်သည် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ၊ နေအိမ်များ မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှုများနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများကို ကန့်သတ်ခြင်းတို့ကို ဆက်လက်အသုံးပြုကာ ပြည်သူများအကြား ကြောက်ရွံ့မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အာဏာထိန်းချုပ်ထားရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ဆိုသည်။ အာဏာသိမ်းမှုစတင်သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှစ၍ စစ်တပ်၏ လုပ်ရပ်များကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ အနည်းဆုံး ၈,၀၇၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အနက် အမျိုးသမီး ၁,၇၇၄ ဦးနှင့် ကလေးသူငယ် ၁,၀၇၄ ဦး ပါဝင်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ်သေဆုံးသူအရေအတွက်မှာ ယင်းထက် များစွာပိုမိုနိုင်ကြောင်းလည်း သတိပေးထားသည်။ မြန်မာစစ်တပ်ဘက်ကမူ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များနှင့် အခြားအဖွဲ့များက မြို့များနှင့် ကျေးရွာများကို အင်အားသုံးသိမ်းပိုက်မှုများကို တုံ့ပြန်ရန်နှင့် ၎င်းတို့က အကြမ်း ဖက်အဖွဲ့များဟု သတ်မှတ်ထားသည့် အဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် စစ်ရေးပစ်မှတ်များကိုသာ ကန့်သတ်လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ယခင်ကတည်းက ပြောဆိုထားသည်။ စစ်ပွဲများနှင့် အကြမ်းဖက်မှုများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နေရပ်စွန့်ခွာထွက်ပြေးနေရသူဦးရေမှာ ၃ ဒသမ ၆ သန်းအထိ မြင့်တက်လာပြီး လူဦးရေ ၁၂ ဒသမ ၄ သန်းမှာ ပြင်းထန်သော အစားအစာမလုံလောက်မှုနှင့် ရင်ဆိုင်နေရကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ဆိုသည်။ ထို့အပြင် မိခင်နှင့် ကလေးငယ် စုစုပေါင်း ၄ သိန်းခန့်မှာလည်း ပြင်းထန်သော အာဟာရချို့တဲ့မှု ခံစားနေရကြောင်း သိရသည်။ ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် အာရက္ခတပ်တော် (AA) က ရိုဟင်ဂျာများကို ပစ်မှတ်ထား၍ မတရားဖမ်းဆီးမှု၊ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှု၊ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှု၊ အဓမ္မလုပ်အားပေးစေခိုင်းမှုနှင့် မြေယာသိမ်းဆည်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက စွပ်စွဲထားသည်။ ထို့အပြင် နေရပ်စွန့်ခွာခဲ့ရသည့် ရိုဟင်ဂျာများ မိမိတို့၏ နေရပ်ဒေသများသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမရှိစေရန် ကန့်သတ်ထားပြီး ၎င်းတို့၏ မြေယာများပေါ်တွင် ရိုဟင်ဂျာမဟုတ်သူများကို ပြန်လည်နေရာချထားမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်းလည်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံများအရ ရိုဟင်ဂျာများပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည့် မြေဧက ၂,၀၀၀ ခန့် သိမ်းဆည်းခံထားရသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့အပြင် အသက် ၆ နှစ်အရွယ် ကလေးငယ်များအထိ အလုပ်ခိုင်းစေခံနေရကြောင်း မျက်မြင်သက်သေများက ပြောဆိုထားပြီး ယခင်ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသူများကလည်း ထိန်းသိမ်းခံနေရစဉ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုနှင့် ထောင်တွင်းသေဆုံးမှုများ ရှိခဲ့ကြောင်း ပြောဆိုထားသည်။ ကုလသမဂ္ဂ၏ အစီရင်ခံစာတွင် ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့၌ တရားမဝင် ရှားပါးသတ္တုတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများ အလျင်အမြန် တိုးချဲ့လာနေမှုကိုလည်း အထူးဖော်ပြထားသည်။ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှု အားနည်းလာခြင်းကြောင့် တရားမဝင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာပြီး ယင်းလုပ်ငန်းများမှ ရရှိသည့် ငွေကြေးများသည် ပဋိပက္ခများကို ဆ