@dilipdsn7: एकपटक आफूलाई अरूको ठाउँमा राखेर हेरौँ हामी अधिकारको कुरा गर्न निकै सचेत छौँ, तर अधिकारसँगै आउने कर्तव्य र जिम्मेवारी सम्झन कहिलेकाहीँ चुक्छौँ। अरूको काम, निर्णय र गल्तीको हिसाब राख्छौँ; तर आफ्नै कर्मलाई त्यही मापदण्डले जाँच्न बिर्सन्छौँ। कुनै कार्यालयमा आफ्नो काम ढिला भयो भने हामी तुरुन्त भन्छौँ— “यति सामान्य काम पनि समयमा किन भएन?” तर एकपटक कर्मचारीको ठाउँमा बसेर सोचौँ— सायद उसको टेबलमा एउटै समयमा दर्जनौँ काम छन्, सीमित जनशक्ति छ, नियमको प्रक्रिया छ, र प्रत्येक निर्णयको जिम्मेवारी पनि उसैको काँधमा छ। यसको अर्थ ढिलाइलाई सही ठहर्‍याउनु होइन। परिस्थिति बुझ्नु र कमजोरीलाई स्वीकार गर्नु फरक कुरा हुन्। जिम्मेवारी चाहिन्छ, तर न्याय गर्नुअघि वास्तविकता बुझ्ने विवेक पनि चाहिन्छ। त्यस्तै, सेवाग्राहीले एउटै विषयमा पटक–पटक प्रश्न गर्दा हामी झर्किन सक्छौँ। तर उसको ठाउँमा बसेर सोचौँ— “यो उसको समय, अधिकार वा जीवनसँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय हो भने, उसलाई स्पष्ट उत्तर खोज्ने अधिकार छैन र?” बाटोमा कसैले ट्राफिक नियम मिचेको देख्दा हामी रिसाउँछौँ। तर आफूलाई हतार परेको दिन त्यही नियम मिचेर अगाडि बढ्दा हाम्रो तर्क के हुन्छ? यहीँबाट आत्मपरीक्षण सुरु हुन्छ— हामी न्याय खोजिरहेका छौँ कि आफ्नो पक्षमा अनुकूल नियम खोजिरहेका छौँ? घरमा पनि यही कुरा लागू हुन्छ। बच्चाले मोबाइल धेरै चलायो भनेर हामी रिसाउँछौँ, तर हामी आफैँ घण्टौँ मोबाइलमा बिताइरहेका हुन्छौँ। बच्चालाई अनुशासन सिकाउन खोज्छौँ, तर उसले हाम्रो व्यवहारबाट सिकिरहेको हुन्छ, उपदेशबाट मात्र होइन। काममा पनि हामी अरूबाट इमानदारी, समयपालन र जिम्मेवारी अपेक्षा गर्छौँ। तर आफूलाई अलिकति सुविधा मिल्नेबित्तिकै नियमलाई “व्यावहारिक” भन्दै बेवास्ता गर्छौँ भने समस्या अरूमा मात्र छैन। न्याय भनेको आफूलाई अनुकूल परिणाम पाउनु होइन; आफूले अरूका लागि स्वीकार गर्न सक्ने मापदण्डलाई आफूमा पनि लागू गर्नु हो। कसैले गल्ती गर्दा तुरुन्त चरित्रको फैसला सुनाउनुअघि आफ्नो विगत सम्झौँ। हामीले पनि गल्ती गरेका छौँ, अवसर मागेका छौँ, बुझिदिने मानिस खोजेका छौँ। त्यसैले सहानुभूति भनेको गल्तीलाई समर्थन गर्नु होइन; गल्ती गर्ने मानिसलाई सुधारको सम्भावना भएको मानिसका रूपमा हेर्नु हो। जीवनमा सबैको परिस्थिति समान हुँदैन। कसैसँग बढी अवसर हुन्छ, कसैसँग बढी बाध्यता। कसैको यात्रा सजिलो देखिन्छ, कसैको संघर्ष बाहिरबाट देखिँदैन। त्यसैले अरूसँग तुलना गरेर आफूलाई ठूलो वा सानो बनाउनुको सट्टा एउटा प्रश्न गरौँ— “आज म हिजोको आफूभन्दा कति राम्रो भएँ?” अन्ततः प्रश्न केवल “अरूले आफ्नो कर्तव्य पूरा गरे कि गरेनन्?” भन्ने होइन। त्यसभन्दा पहिले प्रश्न हो— “मैले आफ्नो कर्तव्य इमानदारीपूर्वक पूरा गरेँ कि गरिनँ?” अरूमाथि उठेको एउटा औँलासँगै तीन औँला आफूतिर फर्किएका हुन्छन्। यही दृश्यले हामीलाई सम्झाउँछ—आलोचना गर्नुभन्दा आत्मपरीक्षण कठिन हुन्छ, तर त्यही कठिन बाटोले चरित्र निर्माण गर्छ। अधिकार मागौँ, तर कर्तव्य नबिर्सौँ। प्रश्न गरौँ, तर पूर्वाग्रह नराखौँ। बोलौँ, तर कर्मले प्रमाणित गरौँ। अरूलाई बुझ्न खोजौँ, तर पहिले आफूलाई जाँचौँ। किनकि वास्तविक परिवर्तन अरूलाई बदल्ने प्रयासबाट होइन, आफूलाई हेर्ने साहसबाट सुरु हुन्छ। एकपटक आफूलाई अरूको ठाउँमा राखेर हेरौँ— सायद दोषभन्दा परिस्थिति देखिनेछ, आक्रोशभन्दा समझदारी बढ्नेछ, अधिकारसँगै जिम्मेवारी सम्झिनेछौँ, र “म” भन्दा माथि उठेर “हामी” बन्नेछौँ। अन्ततः परिपक्व मानिस त्यो होइन, जसले अरूको गल्ती चाँडै देख्छ; परिपक्व मानिस त्यो हो, जसले अरूलाई हेर्दा पनि आफ्नै कमजोरीको सम्भावना देख्न सक्छ। संसार बदल्नुअघि दृष्टिकोण बदलौँ। अरूलाई बुझ्नुअघि आफूलाई जाँचौँ। किनकि कहिलेकाहीँ सबैभन्दा आवश्यक प्रश्न अरूलाई होइन— आफैँलाई सोध्नुपर्छः “यदि म उसको ठाउँमा भएको भए, के म फरक हुन्थेँ?” 🙏 #attitudeiseverything #capcut #chatgpt #suno #baudikali_dedhgaun_nawalpur

Dilip Khand Thakuri

Open In TikTok:

Region: NP

Thursday 27 August 2026 13:15:00 GMT