ลูกหลุดจากระบบการศึกษา ไม่ได้แปลว่าลูกหลุดจากอนาคต แม่หลายคนกลัวมากว่า ถ้าลูกไม่เรียนต่อ ไม่จบตามเพื่อน สอบไม่ติด ลาออกจากโรงเรียน หรือเส้นทางการศึกษาไม่เป็นไปตามที่วางไว้ ชีวิตลูกจะพังไหม? คำตอบคือ…ไม่จำเป็นต้องพังค่ะ การศึกษาในระบบเป็น “เส้นทางหนึ่ง” แต่ไม่ใช่เส้นทางเดียวของความสำเร็จ บางคนเรียนช้ากว่าเพื่อน บางคนกลับมาเรียนใหม่ตอนโต บางคนเลือกสายอาชีพ บางคนทำงานก่อนแล้วค่อยเรียนต่อ บางคนค้นพบความถนัดของตัวเองหลังจากออกจากระบบไปแล้ว สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่แค่ลูกเรียนอยู่หรือไม่ แต่คือ ระหว่างทาง ลูกกำลังสร้างอะไรให้กับชีวิตตัวเอง ถ้าลูกหลุดจากระบบการศึกษา สิ่งที่แม่ควรทำไม่ใช่รีบตีตราว่า “ชีวิตลูกจบแล้ว” แต่ควรช่วยลูกหาทางต่อว่า จะกลับเข้าสู่ระบบได้ไหม จะเรียนสายอื่นได้ไหม จะเรียนสายอาชีพได้ไหม จะฝึกทักษะอะไรเพื่อใช้ทำงาน จะหารายได้อย่างไร และต้องรับผิดชอบชีวิตตัวเองอย่างไร เพราะคำว่า “ช้ากว่าคนอื่น” ไม่ได้แปลว่า “ไปไม่ถึง” ชีวิตไม่ใช่การแข่งขันที่ทุกคนต้องเข้าเส้นชัยพร้อมกัน บางคนจบมหาวิทยาลัยเร็ว แต่ยังไม่รู้ว่าตัวเองต้องการอะไร บางคนใช้เวลาหลายปีค้นหาตัวเอง แล้วค่อยเจอสิ่งที่ตัวเองทำได้ดี บางคนเริ่มต้นใหม่ตอนอายุ 20 บางคน 30 บางคน 40 ก็ยังมี แต่แม่ก็ต้องระวังอีกด้านหนึ่งด้วยนะคะ อย่าใช้คำว่า “ไม่เรียนก็ไม่เป็นไร เดี๋ยวก็สำเร็จได้” จนกลายเป็นการปล่อยให้ลูกหยุดพัฒนาตัวเอง เพราะเมื่อออกจากระบบการศึกษา ลูกยิ่งต้องมี ความรับผิดชอบ วินัย ทักษะอาชีพ และแผนชีวิต มากขึ้น แม่อาจพูดกับลูกว่า “แม่ไม่ได้บอกว่าลูกต้องเดินเหมือนคนอื่น แต่แม่อยากให้ลูกมีทางเดินของตัวเอง”และ “ถ้าทางเดิมไม่เหมาะกับลูก เราหาทางใหม่ได้แต่เราจะไม่หยุดเดิน” นี่อาจเป็นสิ่งที่แม่ต้องการสื่อกับลูกมากที่สุด ไม่ใช่ลูกต้องสำเร็จเหมือนคนอื่น แต่คือ ”ลูกอาจเดินช้ากว่าใครได้ แต่ขอให้ลูกไม่หยุดเดิน“ #ผู้ช่วยศาสตราจารย์วิรยา - @weeya_ya