𝙍𝙪𝙝𝘼𝙡𝙌𝙪𝙧𝙖𝙣 :
*Yahya bin Main (h.233) rahimehullah’ın, ALLAH’ın inmesini (nüzulunu) isbât etmesi, te’vil ve tafvidi reddetmesi:*
Hüseyin bin Ömer bize haber verdi, dedi ki: Ahmed bin Hüseyin bize sena etti, dedi ki: Ahmed bin Ali el-Ebbâr bize sena etti, dedi ki: Yahya bin Main’i şöyle derken işittim:
إذا سمعت الجهمي، يقول: أنا كفرت برب ينزل، فقل: أنا أؤمن برب يفعل ما يريد.
Eğer bir Cehmi’yi “Ben inen bir RABB’i inkar ediyorum” derken işitirsen,
sen de bunun üzerine de ki: Ben de dilediğini yapan bir RABB’e iman ediyorum.
*Şerhu Usuli İ’tikad el-Lalekai, 3/502*
Burada muarız cehmi, ALLAH’ın inmesini hakikati üzere anladığından bunu inkar ediyor. İmam Yahya bin Main ise ”Burada ALLAH’ın inmesinden maksat, Allah’ın emridir veya ilmidir veya rahmetidir” diyerek bir tevilde bulunmuyor. Aksine bunu tamamen reddederek, “Ben de dilediğini yapan bir RABB’e iman ediyorum” diyor. Bu ise ALLAH’ın inmesini zahiri üzere isbat ettiğini, tevili ve tafvidi ise reddettiğinin beyanıdır.
Ebu Bekir Ahmed bin Selman en-Neccad bize haber verdi, dedi ki: Ca’fer bin Ebi Osman et-Tayalisi bize sena etti, dedi ki: Yahya bin Main dedi ki:
إذا قال لك الجهمي: كيف ينزل؟ فقل: كيف صعد؟.
Eğer bir Cehmi sana “(ALLAH) nasıl iner?” derse, sen de ona de ki: “Peki nasıl yükseldi?
*El-İbanetu’l Kubra İbn Batta, 7/206*
İmam burada, ALLAH’ın inmesinin keyfiyetini soran birine ALLAH’ın nasıl yükseldiğini sorarak ilzamda bulunuyor. Eğer inmenin (nüzulun) anlamı bilinmiyor olsaydı, ALLAH’ın yükselmesini karşı bir ilzam olarak kullanmak nasıl mümkün olabilirdi? Bu da Yahya bin Main’in ALLAH’ın inmesini zahiri üzere isbat ettiğini, keyfiyyetini (nasıllığını) ise ALLAH’a havale ettiğini gösterir.
Ehli Sünnet’in yolu da budur: Allah’ın sıfatlarını zahiri üzere isbat etmek. Hiçbir teşbih, tekyif, ta’til ve tahrif olmaksızın. Bu sıfatların keyfiyetini de ALLAH’a havale etmek.
والله اعلم.
2026-08-30 22:47:55