องคต เป็นพญาวานร กายสีเขียว ปากหุบ สวมมงกุฎสามกลีบ เป็นโอรสของ พาลีและนางมณโฑ กำเนิดขององคตค่อนข้างพิเศษ เพราะเมื่อพาลีต้องคืนนางมณโฑให้ทศกัณฐ์ ฤๅษีอังคตได้นำทารกในครรภ์ออกมาและฝากไว้ในท้องแพะ จนครบกำหนดจึงนำออกมาและตั้งชื่อว่า “องคต” � DB SAC +1 หลังพาลีเสียชีวิต องคตเข้าร่วมฝ่ายพระราม และมีบทบาทสำคัญมากในฐานะนักรบและผู้มีความสามารถด้านการเจรจา โดยเหตุการณ์ที่โดดเด่นที่สุดตอนหนึ่งคือ “องคตสื่อสาร” เมื่อพระรามส่งองคตเป็นราชทูตไปกรุงลงกา เพื่อแจ้งให้ทศกัณฐ์คืนนางสีดาและหลีกเลี่ยงสงคราม � Thai Literature Directory +1 เมื่อเข้าไปในท้องพระโรง ทศกัณฐ์ไม่ได้จัดที่นั่งที่สมเกียรติให้ เพราะดูหมิ่นว่าองคตเป็นเพียงวานร องคตจึงแสดงฤทธิ์ด้วยการ ขดหรือพดหางของตนขึ้นเป็นแท่น แล้วนั่งให้สูงเสมอกับบัลลังก์ของทศกัณฐ์ เป็นการประกาศว่าในฐานะราชทูตของพระราม ตนจะไม่ยอมถูกเหยียดหยาม � DB SAC +1 จากนั้นองคตอ่านราชสาส์นและโต้คารมกับทศกัณฐ์อย่างดุเดือด ทศกัณฐ์พยายามยกเรื่องที่พระรามเป็นผู้สังหารพาลีมายุให้องคตโกรธพระราม แต่องคตตอบโต้ว่า พาลีต้องรับผลจากการกระทำของตน และก่อนเสียชีวิตยังฝากองคตไว้ให้รับใช้พระรามด้วย � PubHTML5 เมื่อการเจรจาล้มเหลวและทศกัณฐ์สั่งเสนายักษ์ 4 ตน ให้เข้าจับองคต องคตต่อสู้และสังหารเสนาเหล่านั้น ก่อนเดินทางกลับไปกราบทูลพระรามถึงผลการเจรจา � LST Nectec ที่สำคัญ มีหลักฐานทางวัฒนธรรมที่ตรงกับฉากนี้โดยตรง คือ จารึกโคลงภาพเรื่องรามเกียรติ์ แผ่นที่ 101 ซึ่งบรรยายภาพ “องคตขดหางตัวเองเป็นแท่นสูงเท่าทศกัณฐ์ แล้วจึงอ่านราชสาส์นจากพระราม” จัดทำในสมัยรัชกาลที่ 3 และข้อมูลต้นฉบับได้รับการสอบค้นกับเอกสารที่เก็บรักษาในหอสมุดแห่งชาติ � DB SAC เอกสารอ้างอิงหลัก: นามานุกรมวรรณคดีไทยและสารานุกรมวัฒนธรรมไทยของศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร � รวมถึง ประชุมคำพากย์รามเกียรติ ภาค ๑ ของราชบัณฑิตยสภา ซึ่งมีตอน “องคตสื่อสาร” และปัจจุบันมีฉบับดิจิทัลของสำนักหอสมุดแห่งชาติ #รามเกียรติ์ #องคต #ทศกัณฐ์ #วรรณคดีไทย #ตำนานไทย - @yingsongyoo