@vo.ngoc.thao7: Ở đây, Khi một người chưa tiến đến sự đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy chưa thật sự liễu tri Niết-bàn là gì. Vị ấy có thể chấp rằng: “Ta sẽ đi đến Niết-bàn! Niết-bàn là của ta!” Chính vì còn có ý niệm mong cầu và chấp thủ như vậy nên ngay trong đời này, tâm vị ấy vẫn chưa được an lạc. Ở đây, có thể ví như Khách và Chủ. Khách thì luôn di chuyển qua lại, hết đi nơi này rồi lại đến nơi khác. Khi người khách đến một quán, ăn uống, nghỉ ngơi, ngủ nghỉ, rồi lại tiếp tục lên đường. Trong tâm người khách luôn có ý nghĩ: “Mình phải đến nơi đó, hãy mau đi đến đó!” Vì còn một nơi để đến nên còn phải vội vàng lên đường. Còn Chủ thì khác. Chủ không cần phải chạy đi tìm nơi mình đang ở, cũng không cần tự nhủ: “Ta phải mau đến đây!” Vì đã ở ngay nơi ấy rồi. Cũng vậy, người còn xem Niết-bàn như một nơi để mình đi đến, như một cái gì đó để “ta” đạt được, thì vẫn còn tâm mong cầu, hướng tới và nắm giữ. Còn khi sự chấp thủ được đoạn tận, thì Niết-bàn không còn được nhìn như một vật sở hữu của “ta”, cũng không còn là một nơi để cái “ta” chạy đến và nắm lấy. Vì vậy, điều cần thấy không phải là: “Làm sao để ta đi thật nhanh đến Niết-bàn?” mà là thấy rõ những gì đang trói buộc tâm ngay trong hiện tại, để từng bước đoạn trừ tham ái, chấp thủ và vô minh. Khách còn phải đi. Chủ không cần đi tìm nơi mình đang ở. Vị Khách ở đây đại diện cho tâm mong cầu, di chuyển không ngừng: “Ta sẽ đi đến Niết-bàn! Niết-bàn là của ta!” Vị Chủ ở đây đại diện cho tâm tự tại, quay trở về với thực tại ngay nơi hiện tiền. Niết-bàn không phải là một địa danh địa lý để di chuyển đến. Trong ví dụ này, Niết-bàn được nói đến theo nghĩa sự tịch tĩnh do tham, sân, si và các lậu hoặc được đoạn tận. Khi không còn “cái ta” để sở hữu, thì không còn một nơi nào để cái “ta” phải chạy đến và nắm lấy. “Chủ nhà rồi, còn đi đâu nữa?” Câu này không có nghĩa là: “Ta đã đến một nơi gọi là Niết-bàn.” Mà là một cách nhắc nhở: Đừng chỉ mải mê mong cầu một nơi nào đó để được an lạc, mà hãy nhìn lại những gì đang khiến tâm mình không được an lạc ngay trong hiện tại. Nếu vị ấy chấp rằng: “Ta sẽ đi đến Niết-bàn! Niết-bàn là của ta! Ở đó ta sẽ được an lạc!” mà bỏ mất thực tại hiện tiền, thì cũng giống như vị Khách luôn di chuyển gấp rút. Vị Khách ăn uống gấp rút, nghỉ ngơi gấp rút, bởi trong tâm luôn nghĩ: “Ta sẽ đi đến Niết-bàn! Ta phải đến đó! Đó là chỗ ta phải đi đến! Phải đi nhanh!” Vì còn một nơi để đến nên tâm luôn hướng về phía trước và bỏ mất thực tại hiện tiền. Còn vị Chủ không gấp rút nghĩ rằng: “Ta phải đi đến Niết-bàn! Ta phải đến đó!” Vị Chủ không cần phải di chuyển trong tâm tưởng để tìm đến một nơi nào đó như vị Khách kia. Ở đây, vị Chủ ở yên trong chính ngôi nhà của mình. Ngôi nhà ấy tượng trưng cho nội tâm: nơi người tu quay trở lại thấy rõ và đoạn trừ tham, sân, si; không để tâm bị mong cầu kéo đi, không để tâm lay động chạy theo những điều xa vời, mà sống tự tại, an nhiên ngay trong hiện tại. Vị Chủ vẫn tu tập, vẫn tinh tấn, nhưng sự tinh tấn ấy không phải là chạy theo một địa điểm để “ta” đạt được Niết-bàn; mà là tinh tấn thấy rõ và đoạn trừ những gì đang trói buộc tâm. Vì vậy, “Chủ không cần đi” không có nghĩa là không cần tu, không cần tinh tấn. “Không cần đi” ở đây chỉ là hình ảnh tượng trưng cho vị Chủ đang ở chính trong ngôi nhà của mình. Không đi nghĩa là tâm không chạy theo mong cầu, không di chuyển trong tâm tưởng để tìm đến những điều xa vời, không bị lay động bởi ái và chấp thủ. Đường tu không chỉ là chạy về phía một mục tiêu. Đường tu còn là quay lại thấy rõ những gì đang trói buộc mình và đoạn trừ chúng. Khi ái được đoạn tận, thủ được đoạn tận, tham, sân, si được đoạn tận, thì sự chạy tìm của “vị Khách” cũng không còn như trước. Khách còn phải đi. Chủ không cần đi tìm nơi mình đang ở. Chủ nhà rồi, còn đi đâu nữa?

Võ Ngọc Thảo

Open In TikTok:

Region: VN

Tuesday 01 September 2026 01:07:46 GMT