CáMặnTV :
Theo tôi, một trong những lý do khiến Việt Nam khó vượt lên Singapore hay Malaysia không chỉ nằm ở kinh tế hay nguồn lực, mà còn ở một số thói quen và tư duy xã hội.
Trước hết là tâm lý ghen ăn tức ở, không muốn người khác vượt lên mình. Thay vì nhìn người giỏi hơn, doanh nghiệp tốt hơn hay sản phẩm thành công hơn để học hỏi, đôi khi chúng ta lại có xu hướng soi mói, hạ thấp hoặc tìm cách kéo họ xuống.
Thứ hai là tâm lý sính ngoại. Nhiều người mặc định rằng ô tô thì phải Toyota, Honda; điện thoại thì phải iPhone; hàng ngoại cứ có thương hiệu nước ngoài là được đánh giá cao hơn. Trong khi đó, sản phẩm nội địa nếu không rẻ, không tốt ngay từ đầu thì rất dễ bị chê bai, quay lưng. Thành ra doanh nghiệp Việt phải cạnh tranh khốc liệt ngay trên chính sân nhà của mình, thậm chí chưa kịp lớn đã bị người tiêu dùng trong nước quay lưng.
Cuối cùng là tư duy quá thiên về lợi ích cá nhân. Cái gì có lợi cho mình thì cố giữ lấy, quyền lợi của mình thì không muốn nhường, còn lợi ích chung của cộng đồng và xã hội lại thường bị đẩy xuống hàng thứ yếu. Kiểu tư duy “của tôi thì tôi giữ, trừ khi bị buộc phải trả” khiến nhiều người sẵn sàng tối đa hóa lợi ích cá nhân nhưng không muốn cùng nhau xây dựng lợi ích lâu dài cho cộng đồng.
Tất nhiên, đây không phải đặc điểm của tất cả người Việt. Nhưng nếu những tâm lý ấy tồn tại đủ phổ biến và trở thành một phần của văn hóa ứng xử, chúng có thể tạo ra lực cản rất lớn đối với sự phát triển.
Muốn vượt lên, không chỉ cần vốn, công nghệ hay chính sách tốt, mà còn cần thay đổi cách người dân nhìn nhận thành công của người khác, cách tiêu dùng hàng nội địa và cách cân bằng giữa lợi ích cá nhân với lợi ích cộng đồng.
2026-09-02 02:19:30