Murshid al-Lakzi :
İslamda "şəxsi inanc / din-təşkilat" ayrımı yoxdur bu, dindir, Allah tərəfindən verilmiş vahid bir sistemdir, insanlar tərəfindən nəzarət üçün uydurulmayıb (Quran 5:3). "Pul olmasa din yayılmaz" tezisin tarixlə üst-üstə düşmür: İslam banksız və mediasız 100 ildə İspaniyadan Hindistana qədər yayıldı, Səudiyyə Ərəbistanın 90-cı illərdəki pulu isə sadəcə 70 illik sovet ateizmindən sonra kitablara çıxışı açdı inancı sıfırdan yaratmadı.
"Hamı müsəlman olacaq" bu təbliğat deyil, axirətlə bağlı bir əqidədir, halbuki Quran açıq deyir: "Dində məcburiyyət yoxdur" (2:256). Həyatın nizamlanması (namaz, nikah, təmizlik) "hakimiyyət üçün nəzarət" deyil, hər bir inanc sisteminin bir hissəsidir, sadəcə İslamda bu açıq şəkildə yazılıb, "əxlaq" sözünün arxasında gizlədilmir.
Ən yanlış tezisin isə budur ki, guya inanclı insan sual verə bilməz. Quranın ilk sözü "İqra"dır, yəni "Oxu!". İslamda bütöv elmlər mənbələrin yoxlanmasına və dəlillərə əsaslanır üsuli-fiqh, hədisşünaslıq, təfsir. Cihad ayələrini isə sən VII əsrin konkret müharibə kontekstindən çıxarıb bütün dinin mahiyyəti kimi göstərirsən bu üsulla istənilən kitab haqqında istənilən şeyi "sübut etmək" olar.
Sən dinin bəzi rejimlər (İran, Səudiyyə Ərəbistanı) tərəfindən sui-istifadəsini dinin özü ilə qarışdırırsan. Bu, siyasətçilərin tənqididir, İslamın deyil.
2026-09-02 11:18:58