Có những gia đình lúc nghèo lại thương nhau. Đến khi có tiền, người ta mới bắt đầu tính xem… ai được phần nhiều hơn. Ngày chưa có gì, hai vợ chồng ăn tô mì cũng thấy ngon. Chiếc xe hư thì cùng đẩy. Cuối tháng thiếu tiền thì người này giấu người kia một chút lo, người kia bớt cho mình một chút nhu cầu. Anh em trong nhà ngày nhỏ có cái bánh còn bẻ đôi. Cha mẹ để lại căn nhà bé xíu, cả đám chen chúc vẫn cười nói ầm ĩ. Rồi cuộc sống khá lên. Nhà lớn hơn. Xe đẹp hơn. Tiền trong tài khoản nhiều hơn. Lẽ ra những ngày khó khăn đã qua thì con người phải dễ sống với nhau hơn. Nhưng kỳ lạ thay, có những gia đình bắt đầu rạn từ lúc… không còn nghèo nữa. Bởi nghèo có một cái “hay” rất chua chát: khi chẳng có gì để chia, người ta ít phải tranh phần. Đến lúc có một căn nhà để lại, vài miếng đất, một khoản tiền, một cơ sở làm ăn… những câu trước đây chẳng ai hỏi bắt đầu xuất hiện. “Ngày xưa ai chăm ba mẹ nhiều hơn?” “Lúc mua miếng đất này tiền của ai?” “Tại sao nó được phần đó còn mình chỉ được nhiêu đây?” “Tao là con trưởng.” “Con gái lấy chồng rồi còn tính làm gì?” Và thế là một cuốn sổ vô hình được mở ra. Những chuyện hai mươi năm trước tưởng đã quên bỗng được nhớ chính xác đến đáng kinh ngạc. Ai từng đưa mẹ bao nhiêu tiền. Ai từng nuôi cha mấy tháng. Ai được cha mẹ cho vàng lúc cưới. Ai hồi đó được học nhiều hơn. Thậm chí một câu thiên vị từ thời còn nhỏ cũng có thể được đào lên làm bằng chứng. Con người nhiều khi quên ngày sinh của anh chị em, nhưng đến lúc chia đất lại nhớ rất rõ… mét nào thuộc về ai. Tiền không nhất thiết làm con người xấu đi. Nó chỉ có một khả năng rất đặc biệt: làm những thứ vốn nằm sâu bên trong có cơ hội bước ra ngoài. Khi chẳng có gì, lòng tham chưa chắc đã biến mất. Có thể nó chỉ đang thất nghiệp. Khi chưa thành công, cái tôi chưa chắc nhỏ. Chỉ là lúc ấy chưa có đủ thành tích để nó lên tiếng. Khi hai vợ chồng còn phải cùng nhau chống chọi với cuộc sống, họ cần nhau nên nhiều khác biệt được bỏ qua. Đến lúc tiền bạc dư dả, mỗi người có thêm lựa chọn, thêm quan hệ, thêm sự tự tin. Những điều từng nhịn được bỗng trở thành “tại sao phải nhịn?” Vậy nên có những cặp vợ chồng chịu được mười năm nghèo khó, nhưng lại không chịu nổi vài năm giàu có. Ngày xưa hai người cùng hỏi: “Tháng này làm sao đủ tiền?” Sau này câu hỏi thành: “Tiền của ai?” Chỉ khác hai chữ. Khoảng cách có khi bằng cả một cuộc hôn nhân. Nhưng nói vậy không có nghĩa nghèo mới hạnh phúc hay giàu là nguồn gốc của bất hòa. Nghèo cũng từng phá nát không biết bao nhiêu gia đình. Tiền vẫn là thứ cần có. Có tiền, cha mẹ được chữa bệnh tốt hơn. Con cái được học hành tử tế hơn. Vợ chồng bớt những trận cãi nhau chỉ vì hóa đơn cuối tháng. Vấn đề chưa bao giờ nằm ở đồng tiền. Vấn đề là khi tiền xuất hiện, con người bắt đầu dùng nó để đo những thứ vốn không nên đo bằng tiền. Ai kiếm nhiều hơn thì tiếng nói lớn hơn. Ai đóng góp ít hơn phải biết thân biết phận. Ai được cha mẹ cho nhiều hơn bị nghi là được thương hơn. Một miếng đất từ tài sản của cha mẹ bỗng biến thành thước đo tình thương. Một khoản thừa kế từ món quà của người đã khuất biến thành lý do để những người còn sống không nhìn mặt nhau. Đáng buồn nhất là có những gia đình tranh nhau tài sản của cha mẹ đến mức quên mất thứ quý nhất cha mẹ từng để lại… chính là anh em của mình. Căn nhà chia được. Đất bán được. Tiền đếm được. Nhưng có những cái Tết sau một trận tranh giành, dù mâm cơm đầy hơn ngày xưa rất nhiều, người ngồi quanh bàn lại ít dần. Đến cuối cùng mới hiểu: tiền có thể giúp một gia đình sống dễ hơn, nhưng chưa bao giờ đủ sức khiến một gia đình thương nhau. Nó chỉ đặt trước mặt mỗi người một câu hỏi rất khó: Nếu một ngày quyền lợi và tình nghĩa đứng ở hai phía… mình sẽ bước về phía nào? - @simvip65