@nobu00912: ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာဒေသနာတော်တွင် လောကရှိတရားအားလုံးကို ပညတ် နှင့် ပရမတ် ဟူ၍ တရားနှစ်မျိုးဖြင့် ပိုင်းခြားပြသထားပါသည်။ ၎င်းတို့၏ သဘောသဘာဝနှင့် ထူးခြားချက်များကို အကျယ်တစ်စနစ်တကျ ရှင်းလင်းတင်ပြပေးလိုက်ပါသည်။ ​၁။ ပညတ် (Pannatti) ​ပညတ် ဆိုသည်မှာ အမှန်တကယ်သီးခြားဖြစ်တည်နေသော သဘာဝတရားမဟုတ်ဘေး၊ လူအများ ဆက်ဆံရေး လွယ်ကူစေရန်၊ စိတ်တွင် စွဲထင်သိမြင်နိုင်ရန် မာယာပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ပညတ်ထားသော “အမည်၊ သညာ၊ သက္ကေတ” များ ဖြစ်ပါသည်။ ​အမှန်တကယ် မရှိခြင်း (Irreality): ပညတ်တရားသည် အနုမြူစိတ်ပိုင်းအထိ စိစစ်ဝေဖန်ကြည့်ပါက သီးခြား ခန္ဓာ၊ ဓာတ်၊ အာယတနအဖြစ် မကျန်ရစ်ဘေး ပျောက်ကွယ်သွားပါသည်။ ​ဖျက်ဆီး၍ ရခြင်း/ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း: ပမာအားဖြင့် "အိမ်" ဟု ခေါ်သော ပညတ်သည် သစ်၊ ဝါး၊ သွပ် စသည်တို့ကို စုစည်းထားစဉ်၌သာ ရှိပြီး၊ ထိုအစိတ်ပိုင်းများကို တစစီ ဖြုတ်ပစ်လိုက်ပါက "အိမ်" ဟူသော ပညတ် ပျောက်ကွယ်သွားပါသည်။ ​ခေါ်ဝေါ်ပုံ နည်းလမ်းမျိုးစုံရှိခြင်း: ဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ ခေတ်ကာလအလိုက် ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ (ဥပမာ- ရေ ကို အင်္ဂလိပ်လို Water၊ ထိုင်းလို နမ် စသည်ဖြင့် အမည်အမျိုးမျိုး မှည့်ခေါ်ကြခြင်း)။ ​ပညတ်အမျိုးအစားများ ၁။ သဒ္ဒပညတ် (အမည်ပညတ်): သတ္တဝါ၊ ပစ္စည်း၊ နေရာတို့အား ခေါ်ဝေါ်သည့် အသံ/စာလုံးများ (ဥပမာ- "မောင်လှ"၊ "မြစ်"၊ "ရွှေ")။ ၂။ အတ္ထပညတ် (အဓိပ္ပာယ်ပညတ်): ထိုအသံ/စာလုံးကို ကြားလိုက်သည့်အခါ စိတ်ထဲ၌ ပေါ်လာသော ပုံသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် အဓိပ္ပာယ် အသိ (ဥပမာ- "တောင်" ဟု ကြားလျှင် စိတ်ထဲတွင် မြင့်မားသော ကျောက်တောင်ကြီးအဖြစ် မြင်ယောင်လာခြင်း)။ ​၂။ ပရမတ် (Paramattha) ​ပရမတ် ဆိုသည်မှာ ဘာသာစကား၊ အမည်နာမ၊ သက္ကေတတို့ဖြင့် ခေါ်သည်ဖြစ်စေ၊ မခေါ်သည်ဖြစ်စေ၊ မည်သူကမှ ဖန်ဆင်းထားခြင်းမဟုတ်ဘေး “ဖောက်ပြန်လှုပ်ရှားနေသော သဘာဝအမှန်တရား (Ultimate Reality)” ဖြစ်ပါသည်။ ​အမှန်တကယ် ရှိခြင်း (Reality): မည်သို့ပင် အသေးစိတ် စိစစ်ပိုင်းခြားသည်ဖြစ်စေ ၎င်း၏ သဘာဝလက္ခဏာ ပျောက်ကွယ်မသွားပါ။ ​သဘာဝအတိုင်း ထင်ရှားခြင်း: ပူခြင်း၊ အေးခြင်း၊ နာကျင်ခြင်း၊ သိခြင်း၊ မာခြင်း၊ ပျော့ခြင်း စသည့် သဘာဝတို့သည် မည်သည့်ခေတ်၊ မည်သည့်ဘာသာစကား၌မဆို ပရမတ္ထအားဖြင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ ​အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ လက္ခဏာရှိခြင်း: ပရမတ်တရားတို့သည် ခဏမစဲ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ပြန်ချုပ်ပျောက်နေကြသည်။ ​ပရမတ်တရား ၄ ပါး ၁။ စိတ္တ (စိတ် - ၈၉ ပါး သို့မဟုတ် ၁၂၁ ပါး): အာရုံကို သိတတ်သော သဘာဝတရား။ ၂။ စေတသိက (စေတသိက် - ၅၂ ပါး): စိတ်နှင့် ယှဉ်တွဲဖြစ်ပေါ်ပြီး စိတ်၏ စေတနာ၊ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မေတ္တာ စသည့် ခံစားချက်/အမူအရာများကို ဖန်တီးပေးသော တရား။ ၃။ ရူပ (ရုပ် - ၂၈ ပါး): အေးမှု၊ ပူမှု စသည့် ဆန့်ကျင်ဘက် အကြောင်းအရာတို့ကြောင့် ဖောက်ပြန်တတ်သော အသက်ဝိညာဉ်မရှိသည့် သဘာဝတရား (ဥပမာ- ပထဝီ/မာ-ပျော့၊ တေဇော/ပူ-အေး)။ ၄။ နိဗ္ဗာန (နိဗ္ဗာန် - ၁ ပါး): တဏှာ၊ ကိလေသာ၊ ဒုက္ခ အပေါင်းမှ လွတ်မြောက်ရာ ငြိမ်းချမ်းသော အသင်္ခတဓာတ်။ လက်တွေ့ ဥပမာ သရုပ်ပြချက် ​လက်ချောင်းများကို မာဆုပ်လိုက်သောအခါ "လက်သီး" ဟု ခေါ်သည်မှာ ပညတ် ဖြစ်သည်။ ထိုလက်သီးကို ပြန်ဖြန့်လိုက်ပါက "လက်သီး" ဟူသော အရာ ပျောက်ကွယ်သွားမည်။ သို့သော် လက်ဆုပ်ထားစဉ်၌ဖြစ်စေ၊ ဖြန့်ထားစဉ်၌ဖြစ်စေ ခံစားရသော "တင်းကျပ်မှု၊ မာဆတ်မှု၊ ပူနွေးမှု" တို့သည်ကား ခေါ်ဝေါ်ပညတ်ချက်များ ပျောက်သွားသော်လည်း ဆက်လက်ရှိနေသည့် ပရမတ်တရားများ ဖြစ်ကြသည်။ ​တရားဘာဝနာ ရှုမှတ်ရာတွင် ပညတ် (ဥပမာ- ငါ၊ သူ၊ ငါ့ခြေထောက်) ကို အာရုံမပြုဘဲ ပရမတ် (ဥပမာ- လှုပ်ရှားမှု၊ တင်းမှု၊ ပူမှု၊ သိမှု) တို့၏ ဖြစ်ပျက် သဘာဝကို စိုက်ကြည့်ရှုမှတ်ခြင်းဖြင့် ဝိပဿနာဉာဏ် ရင့်သန်စေပါသည်။

Anty Myat

Open In TikTok:

Region: MM

Friday 04 September 2026 00:45:33 GMT