Xaaji Aadan Axmed (Afqallooc) wuxuu qiyaastii 1864 ku dhashay miyiga magaalada Ceerigaabo ee gobolka Sanaag. Xaaji Aadan wuxuu ahaa Halgamaa, Afyaqaan, Suugaanyahan, badmareen iyo baayacmushtar ka xoogsan jiray maraakiibta badaha u kala gooshi jirtay ee isku xiri jirtay dunida daafeheeda. Waxaa la sheegay in Xaajiga oo yar uu libaax qaatay balse ilaahay ka badbaadiyey sidaasna uu dhaawac afka ah ku soo gaaray. Wuxuu asagoo da'yar u dhoofay dalalka Carabta gaar ahaan Yemen iyo Masar. Wuxuu Xaaji Aadan waxbarasho u tagay dalka Masar gaar ahaan caasimadda Qaahira oo uu ka dhigtay jaamacadda Azhar oo mar ahaan jirtay tan ugu qaalisan dunida Islaamka iyo guud ahaan caalamka. Xaaji Aadan Axmed wuxuu dalka dib ugu laabtay 1944 oo uu ka soo dagay magaalada Berbera oo uu markaa haystay gumaytihii Ingiriisku, aad ayuuna uga xumaaday xaaladda ay xilligaa dadkiisu ku jireen. Xaajigu wuxuu af iyo addinba uga qayb qaatay halgankii gobonimo doonka Soomaalida isagoo uga qayb qaatay suugaan isugu jirta Gabay, Geeraar, Jiifto iyo qaybaha kala duwan ee suugaanta oo uu bulshada ku jihaynayey. Waa kii Xaaji Aadan lahaa: ▪︎ Samaan laguma doonee xornimo, wa sange u fuule ▪︎ Sallax dakhar leh, Meyd soobiriyo, seedo waran gooya ▪︎ Soofkoo la kala qaado, iyo siigo kor u duusha, ▪︎ Haweenkoo gambada saydha, iyo sebi agoomooba, ▪︎ Iyo libintu waxay saaran tahay, suluf coladeede, ▪︎ Salliga iyo Allahu Akbartay, siri ka buuxadaye ▪︎ Sawaariikhda waxa nooga dhigan, Suurtal IKhlaase, ▪︎ Naftuna saacad bay leedahoon, abid la seegayne, ▪︎Siyaadiyo nuqsaan laguma daro, suu Ilaah yidhiye. Waa kii mar kale lahaa, isagoo Xaajigu ardayda Soomaaliyeed dhiirrigelinaya oo kula talinaya inay Mustaqbalka dalkooda u arrimiyaan: 1. Oday waaya aragaan ahoo ayni wayn jiraye 2. Markaad ood ka bood tahay tashigu waa in kaa maqane 3. Wixi dana Abwaankaa gartee inammo waa mooge 4. Inaan anigu idin waaniyaa waa ammuur xaq ahe 5. Ardayey aqoonsada cilmiga aafo waa jahale 6. Ijtihaada adinkaa hor kici aradka Soomaale. Halgamaa, Xaaji Aadan Axmed wuxuu leeyahay taariikh Mugweyn oo aan qoraal lagu soo koobi karin, wuxuuna kow ka yahay Hanadyadii iyo halyeeyadii Soomaali oo idil u soo halgamay, ayna mudan tahay in had iyo goorba taariikhdooda la xuso. Wuxuuna Soomali uga tagay dhaxal afeed oo ballaaran oo ilbaxnimo iyo aqooni ay weheliso. Allah ha u naxariistee, Xaaji Aadan Axmed (Afqallooc) wuxuu 1986 ku geeriyooday magaalada Ceerigaabo ee gobolka Sanaag isagoo xilligaa 120 jir ahaa. Haweenka : Xaajiga waxa badbadisay gabar marku libaaxu qatay!! - @somaaliahistoric